Ngày soạn: 30/11/2020 Tuần: 14 - Tiết: 14 CHƯƠNG II: CÁC THÀNH PHẦN TỰ NHIÊN CỦA TRÁI ĐẤT BÀI 12: TÁC ĐỘNG CỦA NỘI LỰC VÀ NGOẠI LỰC TRONG VIỆC HÌNH THÀNH ĐỊA HÌNH BỀ MẶT TRÁI ĐẤT I. Mục tiêu: 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ: * Kiến thức: - HS hiểu nguyên nhân của việc hình thành địa hình trên bề mặt trái đất là do tác động của nội lực và ngoại lực. - Hai lực này có luôn có tác động đối lập nhau. - Hiểu được nguyên nhân sinh ra và tác hại của hiện tượng núi lửa và động đất. - Cấu tạo của ngọn núi lửa. * Kĩ năng: Quan sát tranh ảnh. * Thái độ: giúp các em hiểu biết thêm về thực tế 2. Phẩm chất, năng lực hình thành và phát triển cho học sinh: - Năng lực tự học, đọc hiểu. - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo. - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin. II. Chuẩn bị: - Giáo viên: Tranh núi lửa. - Học sinh: SGK, chuẩn bị bài. III. Tổ chức các hoạt động dạy học: 1. Ổn định lớp: (1p) 2. Kiểm tra bài cũ: (không) 3. Bài mới: (39p) Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV Hoạt động 1: Mở đầu, khởi động (2p) GV: Giới thiệu chung HS hiểu nguyên nhân của việc hình thành địa hình trên bề mặt trái đất là do tác động của nội lực và ngoại lực. HS theo dõi và lắng nghe. Hoạt động 2: (15 phút ) 1. Tác Động của nội Tác dụng của nội lực và lực và ngoại lực: ngoại lực. - GV: cho Hs quan sát tranh - HS quan sát tranh ảnh ảnh về các dạng ĐH trên về các dạng ĐH trên bản đồ thế giới? bản đồ thế giới. 42 Qua bản đồ có nhận xét gì - ĐH đa dạng, cao thấp về địa hình Trái Đất? khác nhau: -> Đó là kết quả tác động - Chỗ cao: là núi; bằng lâu dài và liên tục của 2 lực phẳng là đồng bằng; chỗ đối nghịch nhau: Nội lực và thấp hơn mực nước ngoại lực. biển... - GV: Yêu cầu Hs đọc kiến - Do tác động của 2 lực thức 1 (SGK) cho biết: đối nghịch nhau: Nội Nguyên nhân nào sinh ra lực , ngoại lực sự khác biệt của địa hình bề -> Nội lực: Là những mặt trái đất ? lực sinh ra ở bên trong - Thế nào là nội lực? Trái Đất. - Thế nào là ngoại lực? -> Ngoại lực: Là những - GV: 2 lực hòan toàn đối lực sinh ra ở bên ngoài, nghịch nhau. trên bề mặt Trái Đất. - Nội lực: Là những - Nếu nội lực có tốc độ - Núi cao nhiều, càng lực sinh ra ở bên nâng ĐH nội lực mạnh hơn ngày càng cao. trong Trái Đất. ngoại lực thì núi có đặc - Ngoại lực: Là điểm gì? -> ĐH có đặc điểm san những lực sinh ra ở Ngược lại nội lực nhỏ hơn bằng, hạ thấp. bên ngoài, trên bề ngoại lực thì sinh ra ĐH có mặt Trái Đất. đặc điểm gì? -> HS nêu 1 số ví dụ về - Tác động của nội Hãy nêu 1 số ví dụ về tác tác động của ngoại lực lực và ngoại lực: động của ngoại lực đến ĐH đến ĐH trên bề mặt Trái + Nội lực và ngoại trên bề mặt Trái Đất? Đất. lực là 2 lực đối nghịch nhau nhưng xảy ra đồng thời và tạo nên ĐH bề mặt Trái đất. + Tác động của nội lực thường làm cho bề mặt TĐ gồ ghề, còn tác động của ngoại lực lại thiên về san bằng, hạ thấp địa hình. - Do tác động của Hoạt động 3: (15 phút ) nội lực và ngoại lực tìm hiểu: Núi lửa và động nên ĐH trên TĐ có đất. nơi cao, nơi thấp, có - THGDKNS: trình bày suy - HS đọc kiến thức nơi bằng phẳng, nơi nghĩ, ý tưởng, giao tiếp, trong (SGK) và Hình gồ ghề. hợp tác... 31, 32, 33 (SGK) 2. Núi lửa và động 43 - GV: Yêu cầu Hs đọc kiến - Miệng, miệng phụ, đất: thức trong (SGK) và Hình ống phun, dung nham... 31, 32, 33 (SGK) cho biết : - Là hình thức phun trào Hãy chỉ và đọc tên từng bộ mắc ma dưới sâu lên phận của núi lửa? mặt đất. Núi lửa là gì? -> Mácma là những vật - Mácma là gì? chất, nóng chảy nằm ở * Núi lửa: dưới sâu, trong lớp vỏ - Là hình thức phun TĐ, nơi có nhiệt độ trên trào mắc ma dưới sâu 10000C. lên mặt đất. - Mácma là những - Núi lửa đang phun vật chất, nóng chảy - Thế nào là núi lửa đang hoặc mới phun là núi nằm ở dưới sâu, trong phun trào và núi lửa đã tắt? lửa đang hoạt động. Núi lớp vỏ TĐ, nơi có lửa ngừng phun đã lâu nhiệt độ trên 10000C. là núi lửa tắt. - Núi lửa phun thường - Tác hại ảnh hưởng của núi gây tác hại cho các vùng - Tác hại: Tro bụi, lửa tới cuộc sống con người lân cận. Tro bụi, dung dung nham của nó có như thế nào? nham của nó có thể vùi thể vùi lấp các thành lấp các thành thị làng thị mạc, ruộng nương... -> Có (ở Tây nguyên) - GV: Chỉ vành đai lửa Thái Bình Dương (có - Là hiện tượng xảy ra khoảng 7200 núi lửa sống, đột ngột từ 1 điểm ở hoạt động mảnh liệt nhất dưới sâu, trong lòng đất trên thế giới). Cụ thể là ở làm cho các lớp đất, đá Nhật Bản và Ha Oai. gần mặt đất bị rung - VN có núi lửa không? chuyển. Phân bố ở đâu? - Dựa SgK trả lời. Động đất là thế nào? * Động đất: - Xây nhà chịu chấn - Là hiện tượng xảy - Những thiệt hại do động động lớn. ra đột ngột từ 1 điểm đất gây ra (cho người, Nhà - Nghiên cứu dự báo để ở dưới sâu, trong lòng cửa, Đường sá, cầu cống, sơ tán dân. đất làm cho các lớp công trình xây dựng, của đất, đá gần mặt đất bị cải.) như thế nào? rung chuyển. - Để hạn chế tai hoạ của - Tác hại: Phá hủy động đất, con người đã có nhà cửa, đường xá, những biện pháp khắc phục cầu cống, làm cho như thế nào? nhiều người bị thiệt 44 - GV: những vùng hay có mạng. động đất và núi lửa là những vùng không ổn định của vỏ TĐ. - Nội lực sinh ra. - Như vậy núi lửa và động - Lớp vỏ Trái Đất. đất do nội lực hay ngoại lực sinh ra? Sinh ra từ lớp nào của Trái đất? - Người ta dùng thang - Để đo được những chấn RICHTE ( 9 bậc ) động của động đất người ta làm gì ? - GV: Động đất khi lớn, nhỏ tuỳ theo độ chấn động, chia làm 3 loại: + Động đất nhỏ + Động đất yếu + Động đất mạnh - Có (nhưng rất nhỏ) VN có động đất không? Tại sao? - GV liên hệ trận động đất ngày 11/3/2011 ở Nhật Bản. - GV: cho hs đọc bài đọc thêm để minh hoạ hiên tượng động đất. Hoạt động 4: Luyện tập (2p) GV: Chuẩn xác kiến thức cơ bản việc hình thành địa hình trên bề mặt trái đất là do tác động của nội lực và ngoại lực. HS: Lắng nghe và ghi nhớ. Hoạt động 5: Vận dụng và mở rộng (2p) Mở rộng : Đọc và phân tích ảnh địa lý. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (2p) - Học bài cũ, làm bt SGK - Soạn trước bài 13: Địa hình bề mặt trái đất IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (3p) - Tại sao nói: Nội lực và ngoại lực là 2 lực đối lực nhau? - Con người đã làm gì để giảm các thiệt hại do động đất gây nên? 45 V. Rút kinh nghiệm: ..................................................................................................................... ............................................................................................................................... ............................................................................................................................... ............................................................................................................................... KÍ DUYỆT TUẦN 14 Ngày 04 tháng 12 năm 2020 - Nội dung: . - Phương pháp: - Hình thức: . Võ Thị Ánh Nhung 46
Tài liệu đính kèm: