Ngày soạn: 11/11/2020 Tuần: 11 Tiết: 11 Bài 9: HIỆN TƯỢNG NGÀY, ĐÊM DÀI NGẮN THEO MÙA I. Mục tiêu : 1. Kiến thức, kĩ năng, thái độ: * Kiến thức: - HS cần nắm được hiện tượng ngày đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của Trái đất quanh Mặt trời. - Có khái niệm về các đường: Chí tuyến Bắc, Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam. * Kĩ năng: - Biết cách dùng Quả địa cầu và ngọn đèn để giải thích hiện thượng ngày đêm dài ngắn theo mùa. * Thái độ : giúp các em hiểu biết thêm về thực tế 2. Phẩm chất, năng lực hình thành và phát triển cho học sinh: - Năng lực tự học, đọc hiểu - Năng lực nêu và giải quyết vấn đề, sáng tạo - Năng lực trình bày và trao đổi thông tin. II. Chuẩn bị: - Giáo viên: Qủa địa cầu, tranh TĐ quay quanh MT, hiện tượng ngày đêm dài ngắn. - Học sinh: SGK, chuẩn bị bài. III. Tổ chức các hoạt động dạy học: 1. Ổn định lớp: (1p) 2. Kiểm tra bài cũ: (5p) - Trái đất chuyển động quanh Mặt trời theo hướng nào? - Khi chuyển động quanh Mặt trời, Trái đất có chuyển động quanh trục nửa không? ( từ tây –sang đông Vẫn chuyển động quanh trục chuyển động tịnh tiến) 3. Bài mới: Hoạt động của GV và HS Sản phẩm của HS Kết luận của GV HĐ1: Mở đầu, khởi động (2p) - GV: Giới thiệu chung hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa là hệ quả quan trọng thứ hai của sự vận động quanh mặt trời của TĐ. Hiện tượng này biểu hiện ở các vĩ độ khác nhau. - HS theo dõi và lắng nghe. 1 HĐ2: Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác 1. Hiện tượng ngày, nhau trên Trái đất (15P) đêm dài ngắn ở các Mục tiêu: biết được hiện vĩ độ khác nhau trên tượng ngày đêm chênh lệch Trái đất: giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của Trái đất quanh Mặt trời. - GV: Yêu cầu HS dựa vào H 24 (SGK) cho biết: - Tại sao đường biểu thị trục -> - Do đường phân Trái đất và đường phân chia chia sáng tối vuông góc sáng, tối không trùng nhau? với mặt phẳng quỹ đạo (Trái Đất), trục Trái Đất lại luôn nghiêng với mặt phẳng quỹ đạo 1 góc 66033/ nên 2 mặt phẳng chứa đường BN và ST đi qua tâm trái đất và hợp thành 1 góc 23027/ - Điều đó làm cho phần được -> - Có sự chênh lệch chiếu sáng và phần nằm trong nhau( sinh ra hiện tượng bóng tối ở mỗi bán cầu như ngày, đêm dài ngắn thế nào? ( K-G) khác nhau ở 2 nửa cầu) - Nhóm/ cá nhân (làm việc trên phiếu học tập) - Điền dấu =, >, < vào các ô trống BC nào Tia MT Vĩ tuyến Hiện tượng xảy ra Ngày ngả về Chiếu đó gọi là phía MT thẳng góc gì Ở BBC Ở NBC Ở xích ở VT nào đạo 22/6 BCB 23027/ B S > T S < T S = T CTB N > Đ N < Đ N = Đ 22/12 NBC 23027/ N S T S = T CTN N Đ N = Đ 21/3 và Ngả đều 00 S = T S = T S = T XĐ 23/9 về MT N = Đ N= Đ N = Đ 1. Ở xích đạo luôn có ngày = đêm 2. Ngày 21/3 và 23/9 mọi nơi trên Trái Đất đều có ngày = đêm Kết 3. Ngày 22/6: luận - Ngày tiêu biểu cho mùa nóng BBC, ở BBC có ngày > đêm - Ngày tiêu biểu cho mùa lạnh NBC, ở NBC có đêm > ngày 2 4. Ngày 22/12: - Ngày tiêu biểu cho mùa lạnh BBC, ở BBC có đêm > ngày - Ngày tiêu biểu cho mùa nóng NBC, ở NBC có ngày > đêm * Tổng quát, ta thấy: - Bán cầu nào có mùa nóng thì ngày > đêm - Bán cầu nào có mùa lạnh thì đêm > ngày 5. Nơi có vĩ độ càng cao thì sự chênh lệch giữa ngày và đêm càng lớn HĐ3: Ở 2 miền cực số 2. Ở 2 miền cực số ngày có ngày có ngày, đêm ngày, đêm dài suốt 24 giờ dài suốt 24 giờ thay thay đổi theo mùa: đổi theo mùa(10p) Mục tiêu: biết khái niệm về các đường: Chí tuyến Bắc, Nam, vòng cực Bắc, vòng cực Nam. Chuyển ý: ngòai ra 1 số khu vực của TĐ hiện tượng ngày đêm lại diễn ra hết sức đặc biệt mà chúng ta sẽ cùng tìm hiểu ở mục 2 - Ngày 22/6: sau đây: + Tại 66033/B có ngày dài - GV: Yêu cầu HS dựa 24 giờ. vào H 25 (SGK) cho + Tại 66033/N có đêm dài biết: 24 giờ. - Vào các ngày 22/6 và -> - Ngày 22/6: - Ngày 22/12:(ngựơc lại) 22/12 độ dài ngày, + D: ngày dài 24h - Vị trí các vòng cực: đêm của các điểm D và + D/: đêm dài 24h + Tại cực bắc: D/ ở vĩ tuyến 66 033/ B - Ngày 22/12: . Ngày dài suốt 6 và N của 2 nửa địa cầu ngược lại. tháng ( mùa nóng). sẽ như thế nào? . Đêm dài suốt 6 tháng - Vĩ tuyến 66 033/ B và -> - Là những đường ( mùa lạnh). Nam là những đường giới hạn các KV có N, + Tại cực nam: ngược lại. gì?(THGDKNS) Đ dài 24h ở NCN và NCB, gọi là các VC - Cho biết đặc điểm -> - Hs: dựa SGk... hiện tượng ở 2 miền cực, số ngày có ngày đêm dài suốt 24 giờ thay đổi theo mùa? - GV: chuẩn kiến thức theo bảng sau: 3 Ngày Vĩ độ Số ngày có ngày Số ngày có đêm Mùa dài 24h dài 24h 22/6 66033/ B 1 Hạ 66033/ N 1 Đông 22/12 66033/ B 1 Đông 66033/ N 1 Hạ 21/3- Cực bắc 186 (6 tháng) Hạ 23/9 Cực nam 186 ( 6 tháng) Đông 23/9- Cực bắc 186 (6 tháng) Đông 21/3 Cực nam 186(6tháng) Hạ Kết luận Mùa hè Mùa đông 1- 6 tháng 1- 6 tháng HĐ4: Luyện tập (2p) - GV: Chuẩn xác KT cơ bản HT ngày, đêm chênh lệch giữa các mùa là hệ quả của sự vận động của TĐ quanh MT. - HS: Lắng nghe ... HĐ5: Vận dụng và mở rộng (2p) Mở rộng : Quả ĐC và ngọn đèn để giải thích hiện thượng N, Đ dài ngắn theo mùa. 4. Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối: (2p) - Học bài cũ, trả lời và làm bài tập ở tập bản đồ. - Đọc và soạn trước bài 10 IV. Kiểm tra đánh giá chủ đề/ bài học: (3p) - Dựa vào H24: Em hãy phân tích hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau trong các ngày 22/6 và 22/12? V. Rút kinh nghiệm: .. ... 4 Tổ duyệt tuần 11 Ngày: 12/11/2020 ND: PP: HT: Võ Thị Ánh Nhung 5
Tài liệu đính kèm: