Giáo án Lịch sử 6 - Tuần 19-25 - Năm học 2020-2021

 Tuần: 19-25 Ngày soạn: 04 / 01/ 2021
 Tiết: 19-25 Ngày dạy: / / 2021
 CHỦ ĐỀ:
 THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP.
 PHẦN I: XÂY DỰNG CHỦ ĐỀ
 ----> Cơ sở lựa chọn chủ đề .
 - Căn cứ vào “Chương trình giáo dục phổ thông môn Lịch sử” (Bộ Giáo dục và 
Đào tạo), Hướng dẫn điều chỉnh nội dung dạy học năm học 2020-2021 ,học kỳ II để 
xây dựng chủ đề: Thời kỳ bắc thuộc và đấu tranh giành độc lập.
 - Chủ đề góp phần giúp học sinh học tốt môn học, để thể hiện lòng biết ơn với 
cha ông.
 - Tích hợp kiến thức liên môn tạo hứng thú học tập cho học sinh. Các em có cái 
nhìn hoàn chỉnh và thấy được mối liên hệ giữa các môn học. Từ đó có ý thức tìm tòi, 
học hỏi và vận dụng kiến thức đã học vào đòi sống sinh động
I Mục tiêu chủ đề:
1. Kiến thức: Sau khi học chủ đề, học sinh
 - Trình bày được một số nét khái quát tình hình Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến hết 
thế kỉ I: Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta (xoá 
tên nước ta, đồng hoá và bóc lột tàn bạo dân ta).
 - Biết được những nét chính của cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng: công việc 
chuẩn bị, sự ủng hộ của nhân dân, diễn biễn, kết quả. 
 - Hiểu được nguyên nhân dẫn tới cuộc khởi nghĩa.
 - Xác định trên lược đồ nơi Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa.
 - Nhận xét về cách đặt quan lại cai trị của nhà Hán và chính sách cai trị tàn bạo 
của bọn phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta.
 - Từ sau Trưng Vương đến trước Lý Nam Đế
 - Khởi Nghĩa Lý Bí nước Vạn Xuân
 - Các cuộc đấu trang giành độc lập từ năm 40 đến thế kỷ IX
 2. Kỹ năng:
 - Rèn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử.
 - Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử. 
 3. Thái độ:
 Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, biết ơn 
và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam.
 4. Định hướng phát triển năng lực:
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt: + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện 
tượng lịch sử.
 + Quan sát hình SGK, trình bày được diễn biến của các cuộc khởi nghĩa. 
 + Xác định trên lược đồ nơi khởi nghĩa.
II. Phương pháp dạy học trên lớp:
 Thuyết trình, giải quyết vấn đề, vấn đáp
 III. Chuẩn bị:
1.Giáo viên:
 a/ Phương pháp: Vấn đáp, đàm thoại, nhóm....
 b/ ĐDDH:Tranh ảnh, tư liệu có liên quan.
 2. Học sinh: Bài soạn, vở, SGK..
IV. Cấu trúc của chuyên đề và mô tả các năng lực cần phát triển
 Tên Tên Cấu trúc Nội Nội dung Định hướng Tiết Ghi 
 các bài các bài nội dung dung tích hợp các thứ chú
 của của bài học liên (Môi năng lực cần ( Thứ (Điều 
 chuyên chuyên mới theo môn trường, tiết phát triển cho tự tiết chỉnh)
 đề theo đề theo chuyên kiệm năng HS trong 
 PPCT cấu đề lượng, giáo PPCT)
 cũ trúc dục địa 
 mới phương, di 
 sản 
 Thời I. Chính Công - Ý thức - Hiểu được Tiết 
 kỳ Bắc sách cai dân, tinh thần nguyên nhân 21-25
 thuộc trị của lịch yêu nước dẫn tới cuộc 
 và đấu triều đại sử.. khởi nghĩa.
 Bài 17:
 tranh phong - Xác định 
 Bài 18:
 giành kiến trên lược đồ 
 Bài 19:
 đôc phương nơi Hai Bà 
 Bài 20:
 lập. Bắc Trưng dựng 
 Bài 21:
 II. Các cờ khởi 
 Bài 22:
 cuộc đấu nghĩa.
 Bài 23:
 tranh - Nhận xét về 
 giành cách đặt quan 
 độc lập lại cai trị của 
 tiêu biểu nhà Hán và 
 từ năm chính sách 40 đến cai trị tàn bạo 
 thế kỷ của bọn 
 IX phong kiến 
 phương Bắc 
 đối với nhân 
 dân ta.
 Thời Luyện -Kính trọng - Yêu quý đất 
 kỳ Bắc tập quá khứ nước
 thuộc Vận 
 và đấu dụng
 tranh Tìm tòi 
 giành mở rộng
 đôc 
 lập.
Lưu ý: 
1. GV mô tả chi tiết các mức độ cần đạt để phát triển năng lực cho học sinh, cơ 
sở của bảng mô tả này là các năng lực mà giáo viên đã đưa ra ở mục 3 phần I 
(mục tiêu).
2. GV không nhầm lẫn giữa bảng mô tả với ma trận đề kiểm tra.
V Dự kiến thời lượng dạy học
Tiết 1:
1. Chính trị 
Tiết 2
3.Tìm hiểu chính sách bóc lột về kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc 
đối với nhân dân ta
Tiết 3 Tìm hiểu sự chuyển biến về kinh tế và sự chuyển biến về xã hội và văn 
hóa ở nước ta 
Tiết 4: Tìm hiểu khởi nghĩa Hai Bà Trưng và Khởi nghĩa Bà Triệu
Tiết 5: Tìm hiểu Khởi nghĩa Lý Bí và sự thành lập nước Vạn Xuân
Tiết 6: Tìm hiểu Khởi nghĩa Mai Thúc Loan và khởi nghĩa Phùng Hưng
 PHẦN II. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Tuần: 20 Ngày soạn: 12 /01/2021
Tiết: 20 Ngày dạy: / / 2021 
 CHỦ ĐỀ:
 THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LÂP
 1. CHÍNH SÁCH CAI TRỊ CỦA CÁC TRIỀU ĐẠI PHONG KIẾN 
 PHƯƠNG BẮC VÀ CUỘC SỐNG CỦA NHÂN DÂN GIAO CHÂU
 a. Chính trị :
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
 - Trình bày được một số nét khái quát tình hình Âu Lạc từ thế kỉ II TCN đến hết 
thế kỉ I: Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta (xoá 
tên nước ta, đồng hoá và bóc lột tàn bạo dân ta).
 - Nhận xét về cách đặt quan lại cai trị của nhà Hán và chính sách cai trị tàn bạo 
của bọn phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta.
2. Kỹ năng:
 - Rèn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử.
 - Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử. 
3. Thái độ:
 - Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, biết ơn 
Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam.
 4. Định hướng phát triển năng lực:
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt:
 + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện tượng 
 lịch sử.
II. Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm, phân tích, tổng hợp 
III. Phương tiện: 
 - Ti vi.
 - Máy vi tính.
IV. Chuẩn bị:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
 - Giáo án
 - Hình ảnh và lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng. 
 - Những tư liệu lịch sử về Hai Bà Trưng.
2. Chuẩn bị của học sinh:
 - Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
 - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về khởi nghĩa Hai Bà Trưng. 
 V. Tiến trình dạy học: 1. Ổn định lớp.
 2. Kiểm tra bài cũ. 
 3. Bài mới:
 IV Tiến trình dạy học
 TIÊT 1: a Chính trị
 3.1: HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Mục tiêu:
- Tạo tình huống giữa cái đã biết và chưa biết về đất nước ta dưới ách thống trị 
của các triều đại phương Bắc
Nhiệm vụ: HS dưới sự hướng dẫn của GV hãy trao đổi với bạn và trả lời các câu 
hỏi
Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, cặp đôi.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh để 
hoàn thành nhiệm vụ học tập.
.Cách thức tiến hành hoạt động:
a. Giao nhiệm vụ:
GV có thể giới thiệu : Từ khi nước Âu Lạc bị nhà Triệu xâm lược, kể từ đó, các 
triều đại phong kiến phương Bắc kế tiếp nhau áp đặt nhiều chính sách cai trị, bóc 
lột nhân dân ta, làm cho xã hội có những chuyển biến sâu sắc. Trước khi tìm hiểu 
về chế độ cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và những chuyển biến 
của xã hội nước ta trong thời kì Bắc thuộc, em hãy quan sát hình trong tài liệu 
Hướng dẫn học, cho biết những hiểu biết của mình về một số nội dung sau :
- Em biết gì về chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc đối với 
nhân dân ta (từ năm 179 TCN đến thế kỉ X) ?
- Những phong tục tập quán, tín ngưỡng nào của nhân dân ta thời Hùng Vương 
còn được lưu giữ đến ngày nay ? Em hãy lí giải vì sao nhân dân ta vẫn lưu giữ 
được. 
b. HS thực hiện nhiệm vụ:
- HS thực hiện nhiệm vụ giáo viên giao. 
- GV quan sát, trợ giúp HS khi có yêu cầu. Đánh giá thái độ và khả năng thực 
hiện nhiệm vụ học tập của HS.
 c. Báo cáo kết quả và trao đổi, thảo luận:
- Sau khi cá nhân HS có sản phẩm, GV có thể gọi HS trình bày sản phẩm của 
mình. 
HS có thể không trả lời đúng và đủ tất cả các câu hỏi trên, nhưng điều đó không 
quan trọng, bởi vì đó là những câu hỏi gây hứng thú tìm hiểu điều chưa biết đối với HS, câu hỏi có tính chất khởi động nhận thức của HS.
GV cho HS đọc mục tiêu của bài :
3.2.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
1. Chính trị:
Mục tiêu:
Trình bày được biến đổi địa giới hành chính nước ta từ năm 179 TCN đến TK X.
Nhiệm vụ: HS dưới sự hướng dẫn của GV hãy trao đổi với bạn và trả lời các câu 
hỏi
Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, nhóm.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh để 
hoàn thành nhiệm vụ học tập.
Cách thức tiến hành hoạt động:
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 a.Chính trị 1. Nhà Hán: chia nước ta thành 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập ba quận: Giao Chỉ, Cửu Chân và 
 - HS đọc mục 1 SGK trang 47; mục 1 bài 19 Nhật Nam, gộp với 6 quận của 
 trang 52 và mục 1 bài 21 trang 58, mục 1 bài Trung Quốc thành châu Giao.
 23 trang 62
 Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi :
 - Nêu những biến đổi địa giới hành chính 
 nước ta từ năm 179 TCN đến thế kỉ X.
 - Vì sao sau khi chiếm được nước ta, các 
 triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ 
 chức lại cách cai trị và thay đổi tên gọi ? 2. Nhà Ngô: tách châu Giao 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập thành Quảng Châu (thuộc Trung 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV Quốc)
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ).
 thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV 
 theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những 
 bằng hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi 
 này có thể gợi ý trong phần trình bày của các 
 nhóm):
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và 3. Nhà Lương: chia lại nước ta 
 thảo luận thành 6 châu : Giao Châu, Ái 
 - Các nhóm trình bày, phản biện. Châu, Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm Đức Châu, Lợi Châu, Minh 
 vụ học tập Châu và Hoàng Châu
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 4. Nhà Đường: đổi Giao Châu 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của thành An Nam đô hộ phủ để cai 
 học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã quản 12 châu
 hình thành cho học sinh.
 b, Chính sách cai trị: --->Thay đổi tên gọi để nhân dân 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập ta quên đi cội nguồn dân tôc để 
 - HS đọc mục 1 SGK trang 47; chúng dễ bề cai trị
 Sau đó, thảo luận và trả lời câu hỏi : 
 - Nêu chính sách cai trị của các triều đại 
 Đứng đầu châu là sứ thử, đứng 
 phong kiến đối với nước ta ntn?
 đầu quận là thái thú coi việc 
 Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập chính trị, Đô úy coi quân sự. 
 HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV Nhưng viên quan này đều là 
 khuyến khích học sinh hợp tác với nhau khi người Hán. Dưới quận huyện Lạc 
 thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, GV tướng vẫn cai quản như cũ
 theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc những 
 bằng hệ thống câu hỏi gợi mở (các câu hỏi 
 này có thể gợi ý trong phần trình bày của các 
 nhóm):
 Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và 
 thảo luận
 - Các nhóm trình bày, phản biện.
 Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm 
 vụ học tập
 HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh 
 giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của 
 học sinh. Chính xác hóa các kiến thức đã 
 hình thành cho học sinh.
----> Giáo viên mở rộng
 Giao Chỉ
Tên vùng đất thời Bắc thuộc, bao gồm vùng Bắc Bộ ngày nay. Thời nhà Hán, 
Giao Chỉ gồm 12 huyện với 92.440 hộ và 743.237 nhân khẩu. Cửu Chân
Tên vùng đất thời Bắc thuộc, bao gồm vùng đất Thanh Hoá, Nghệ An, Hà Tĩnh 
ngày nay. Nhà Hán chia Cửu Chân thành 7 huyện với 35.734 hộ và 166.013 nhân 
khẩu.
 Nhật Nam
Thời nhà Hán gồm những vùng đất từ đèo Ngang trở vào Nam, đến Quảng Nam, 
Đà Nẵng với 5 huyện, 15.640 hộ và 689.458 nhân khẩu.
 Bắc thuộc (thời kì)
Thời kì nước ta bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ trong hơn 1000
năm (từ năm 179 TCN khi bị nhà Triệu xâm lược đến đầu thế kỉ X và hoàn toàn 
thoát
khỏi ách đô hộ với chiến thắng Bạch Đằng của Ngô Quyền năm 938).
Các triều đại phong kiến Trung Quốc thay nhau thống trị nước ta :
– Nhà Triệu (179 TCN - 111 TCN)
– Nhà Hán (111 TCN - 220)
– Nhà Ngô (222 - 280)
– Nhà Tấn (280 - 420)
– Nhà Tống (420 - 479)
– Nhà Tề (479 - 505)
– Nhà Lương (505 - 543)
– Nhà Tuỳ (603 - 723)
– Nhà Đường (723 - 938)
3.3.Hoạt động luyện tập
- Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà HS đã 
được lĩnh hội ở các hoạt động của bài.
- Thời gian: 5 phút
- Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho làm việc 
cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS có thể trao 
đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
Câu 1. Triệu Đà chia Âu Lạc thành hai quận là
A. Giao Chỉ và Nhật Nam. B. Giao Chỉ và Phong Châu.
C. Cửu Chân và Mê Linh. D. Giao Chỉ và Cửu Chân.
Câu 2. Châu Giao do nhà Hán thiết lập gồm những vùng đất nào?
A. Nước Nam Việt và 6 quận của Trung Quốc.
B. Nước Âu Lạc và 6 quận của Trung Quốc.
C. Vùng Cửu Chân, Nhật Nam và 5 quận của Trung Quốc. D. Quảng Đông, Quảng Tây và Lạc Việt.
Câu 3. Nhà Hán đã đặt các chức quan nào để cai trị châu Giao?
A. Thứ sử, Thái thú, Đô úy. B. Lạc hầu, Thái thú, Đô úy.
C. Thứ sử, Lạc tướng, Đô úy. D. Thái thú, Đô úy, Huyện 
lệnh.
Câu 4. Đâu không phải là mục đích nhà Hán gộp Âu Lạc và 6 quận của Trung 
Quốc thành châu Giao?
A. Muốn xóa bỏ hẳn nước Âu Lạc.
B. Biến nước ta thành một bộ phận của lãnh thổ Trung Quốc.
C. Nhà Hán muốn giúp nước Âu Lạc.
D. Nhà Hán muốn đồng hóa dân tộc ta.
Câu 5. Tại sao nhà Hán vẫn để Lạc tướng cai trị như cũ ở cấp huyện?
A. Nhà Hán muốn người Việt tự trị.
B. Nhà Hán không muốn cai trị ở cấp huyện.
C. Nhà Hán muốn nhân dân ở các huyện được bình yên.
D. Nhà Hán chưa đủ mạnh để vươn tới các địa phương ở xa.
Câu 6
Nối tên các triều đại phong kiến phương Bắc tương ứng với chính sách đô hộ của 
họ trên đất nước ta.
 1. Nhà Hán a) tách châu Giao thành Quảng Châu (thuộc 
 Trung Quốc)
 và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ).
 2. Nhà Ngô b) chia nước ta thành ba quận : Giao Chỉ, Cửu 
 Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung 
 Quốc thành châu Giao.
 3. Nhà Lương c) đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ để 
 cai quản
 12 châu
 4. Nhà Đường d) chia lại nước ta thành 6 châu : Giao Châu, Ái 
 Châu,
 Đức Châu, Lợi Châu, Minh Châu và Hoàng 
 Châu.
 3.4.Hoạt động vận dụn:
 - Dự kiến thức mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết những vấn đề mới 
trong học tập. HS đánh giá, nhận xét 
 - Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
? Có đúng hay không khi cho rằng các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ chức lại các bộ máy cai trị nhằm biến nước ta thành đơn vị hành 
chính của Trung Quốc?
 - Thời gian: 4 phút.
 - Dự kiến sản phẩm:
Ý kiến cho rằng:" các triều đại phong kiến phương Bắc thường tổ chức lại các 
bộ máy cai trị nhằm biến nước ta thành đơn vị hành chính của Trung 
Quốc" đúng vì chúng muốn xóa tên nước ta ra khỏi bản đồ thế giới, đồng hóa 
chúng ta thông qua những dẫn chứng sau:
 * Nhà Hán đưa người Hán sang thay người Việt làm huyện lệnh, trực tiếp cai 
 quản đến tận cấp huyện.
 * Nhà Lương cử người có cùng dòng họ với vua, hoặc dòng họ có danh tiếng , 
 quyền thế sang nắm các chức vụ để cai trị.
 * Nhà Đường đổi Giao Châu thành An Nam Đô hộ phủ, rồi cử người Trung 
 Quốc xuống cai trị đến tập cấp châu, huyện. Dưới cấp huyện là hương và xã 
 vẫn do người Việt cai quản.
4. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà :
 - Xem lại bài cũ
 - Soan bài tiếp theo
IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung tiết dạy:
 Tuần: 21 Ngày soạn: 13/01/ 2021
Tiết: 21 Ngày dạy: / / 2021 
 CHỦ ĐỀ: 
 THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LÂP
Tiết 2: b. Tìm hiểu chính sách bóc lột về kinh tế của các triều đại phong kiến 
phương Bắc đối với nhân dân ta
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
 Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta 
(xoá tên nước ta, đồng hoá và bóc lột tàn bạo dân ta).
 - Nhận xét về cách đặt quan lại cai trị của nhà Hán và chính sách cai trị tàn 
bạo của bọn phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta.
2. Kỹ năng:
 - Rèn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử.
 - Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử. 
3. Thái độ:
 - Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, 
biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam.
 4. Định hướng phát triển năng lực:
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt:
 + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện 
 tượng lịch sử.
II. Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm, phân tích, tổng hợp.
III. Phương tiện: 
 - Ti vi.
 - Máy vi tính.
IV. Chuẩn bị:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
 - Giáo án word và Powerpoint.
 - Hình ảnh và lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng. 
 - Những tư liệu lịch sử về Hai Bà Trưng.
2. Chuẩn bị của học sinh:
 - Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
 - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về khởi nghĩa Hai Bà Trưng. V. Tiến trình dạy học: 
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: 
3. Bài mới:
3.1.HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
 - Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài 
học cần đạt được đó là đôi nét về tình hình nước ta từ giữa thế kỉ I đến giữa thế kỉ 
X, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào 
tìm hiểu bài mới. 
 - Phương pháp: Trực quan, phát vấn.
 - Thời gian: 3 phút.
 - Tổ chức hoạt động: GV Giáo viên cho xem hình ảnh về về những sản vật 
cống nộp cho nhà Hán.
 ? Em biết gì về những hình ảnh trên?
 - Dự kiến sản phẩm: HS trả lời.
 Trên cơ sở đó GV dẫn dắt vào bài mới: Mặc dù nhân dân ta đã chiến đấu 
rất dũng cảm, ngoan cường nhưng do lực lượng quá chênh lệch, cuộc khởi nghĩa 
Hai Bà Trưng đã thất bại, đất nước ta bị phong kiến phương Bắc cai trị. Vậy 
chính sách cai trị của chúng 
như thế nào? Đời sống của nhân dân ta ra sao, bài học hôm nay chúng ta sẽ cùng 
đi tìm hiểu 
3.2. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC: 
 - Mục tiêu: Biết được nội dung chủ yếu các chính sách cai trị của phong 
kiến phương Bắc đối với dân ta. 
 - Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm.
 - Phương tiện: 
 - Thời gian: 20 phút
 - Tổ chức hoạt động
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập Phương thức bóc lột cơ bản 
 - HS tiếp đọc mục 1 SGK trang 47; mục 1 của các triều đại phong kiến 
 bài 19 trang 52 và mục 1 bài 21 trang 58, phương Bắc đối với nhân dân ta 
 mục 1 bài 23 trang 62 là:
 - Chia lớp thành 3 nhóm và thảo luận câu * Đặt ra nhiều thứ thuế và tân thu 
 hỏi: các nguồn của cải là động lực 
 - Phương thức bóc lột cơ bản của các triều mạnh mẽ của chính sách vơ vé, 
 đại phong kiến phương Bắc đối với nhân bóc lột kinh tế nước ta dân ta là gì ? Vì sao nhà Hán lại giữ độc * Cống nạp các sản vật quý hiếm 
quyền về muối và sắt ? như: vàng, bạc, ngọc trai, nhà voi, 
- Dưới thời nhà Đường, hình thức bóc lột đồi mồi, sừng tê giác, các sản 
đối với nhân dân ta có gì thay đổi so với phẩm thủ công như đồ mĩ nghệ, 
trước ? đồ khảm xà cừ, các loại vải quý
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập * Giữ độc quyền về sản xuất và 
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV buôn bán sắt, muối
khuyến khích học sinh hợp tác với nhau * Quan lại trong chính quyền đô 
khi thực khi thực hiện nhiệm vụ học tập, hộ dựa vào quyền hành, ra sức 
GV theo dõi, hỗ trợ các nhóm làm việc bóc lột dân chúng đế làm giàu.
những bằng hệ thống câu hỏi gợi mở (các * Đưa dân nghèo và các tội nhân 
câu hỏi này có thể gợi ý trong phần trình sáng Giao Châu làm việc cùng 
bày của các nhóm) người Việt trong các đồn điền để 
? Ngoài đàn áp bóc lột bằng thuế thực hiện âm mưu đồng hóa.
má...chúng còn thực hiện những chính Thời Bắc thuộc bọn thống trị 
sách gì? phương Bắc độc quyền,và đánh 
? Vì sao nhà Hán tiếp tục thi hành chủ thuế nặng về sắt và muối vì đó 
trương đưa người Hán sang ở nước ta? là hai thứ quan trọng của cuộc 
- Đồng hóa dân tộc ta. sống (bữa ăn thiếu muối thế nào 
? Nhà Hán đã dùng thủ đoạn gì để đồng được,thiếu muối thì thiếu iot mất 
hóa dân tộc ta? cân bằng trong cơ thể,ốm yếu. 
- Biến nước ta thành quận, huyện của Còn trong sản xuất không thể 
Trung Quốc. không có công cụ sắt. Thiếu 
? Vì sao phong kiến phương Bắc muốn công cụ sắt thì năng suất thấp). 
đồng hóa dân ta? Bọn thống trị Trung Quốc làm 
- Xóa bỏ sự tồn tại của dân tộc ta. việc này để dân ta ngu dốt,lạc 
 hậu,nhằm bóc lột,nô dịch,thống 
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và trị,dân ta lâu dài,tiến tới đồng 
thảo luận hóa dân tộc ta
- Các nhóm trình bày, phản biện. Dưới thời nhà Đường, hình 
 thức bóc lột đối với nhân dân 
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện ta là tô, dung, điệu, duy trì 
nhiệm vụ học tập phương thức cống nạp, ngoài thuế 
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 
 ruộng đất chúng còn đặt ra nhiều 
GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh thứ thuế như: thuế muối, thuế sắt, 
giá, kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập thuế đay, thuế tơ. Các thợ thủ 
của học sinh. Chính xác hóa các kiến thức công tài giỏi của ta bị bắt hết sang 
đã hình thành cho học sinh. phương Bắc để xây dựng kinh đô.
3.3.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
 - Mục tiêu: Nhằm củng cố, hệ thống hóa, hoàn thiện kiến thức mới mà 
HS đã được lĩnh hội ở các hoạt động của bài.
 - Thời gian: 5 phút
 - Phương thức tiến hành: GV giao nhiệm vụ cho HS và chủ yếu cho 
làm việc cá nhân, trả lời các câu hỏi trắc nghiệm. Trong quá trình làm việc HS 
có thể trao đổi với bạn hoặc thầy, cô giáo.
 GV dùng hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan, tự luận và yêu cầu học 
sinh chọn đáp án đúng trả lời trên bảng con (trắc nghiệm). 
Câu 1. Nhà Hán đưa người Hán sang châu Giao sinh sống nhằm mục đích gì?
A. Để nhân dân hai nước hiểu nhau.
B. Giúp nhân dân ta nâng cao trình độ dân trí.
C. Bắt dân ta phải theo phong tục, tập quán của người Hán để đồng hóa 
người Việt.
D. Giải quyết nạn dân số tăng nhanh ở Trung Quốc.
Câu 2. Sự kiện nào chứng tỏ nhà Lương rất khinh rẻ dân tộc ta? 
A. Vua Tùy đòi vua ta là Lý Phật Tử phải sang chầu. 
B. Khúc Thừa Dụ làm vua nước ta nhưng chỉ được phong làm Tiết độ sứ. 
C. Bắt vua ta phải gởi con trai sang làm con tin. 
D. Tinh Thiều là người nước ta, vốn học giỏi văn hay nhưng chỉ được giữ 
chức gác cổng thành. 
3.4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG VÀ MỞ RỘNG
 - Mục tiêu: Vận dụng kiến thức mà HS đã được lĩnh hội để giải quyết 
những vấn đề mới trong học tập. HS đánh giá, nhận xét 
 - Phương thức tiến hành: Các câu hỏi sau khi hình thành kiến thức mới.
- Các chính sách vơ vét, bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương Bắc 
đã để lại hậu quả gì cho đất nước ta bấy giờ ?
 - Thời gian: 4 phút.
 - Dự kiến sản phẩm
 Các chính sách vơ vét bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến 
phương Bắc đã để lại những hậu quả vô cùng nặng nề cho nước ta: nguồn tài 
lực, vật lực và nhân lực bị hao mòn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất 
khiến cuộc sống người dân lâm vào cuộc sống cơ cực
4. Hướng dẫn học sinh tự học ở nhà:
- Xem lại bài cũ - Soan bài tiếp theo
IV/ Rút kinh nghiệm, bổ sung tiết dạy.
Tuần: 22 Ngày soạn:13 /01/ 2021
Tiết: 22 Ngày dạy: / / 2021 
 CHỦ ĐỀ:
 THỜI KỲ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LÂP
Tiết 3: c. Tìm hiểu sự chuyển biến về kinh tế và sự chuyển biến về xã hội và 
văn hóa ở nước ta. 
I. Mục tiêu:
1. Kiến thức: Sau khi học xong bài, học sinh
 Chính sách thống trị tàn bạo của phong kiến phương Bắc đối với nước ta 
(xoá tên nước ta, đồng hoá và bóc lột tàn bạo dân ta).
 - Nhận xét về cách đặt quan lại cai trị của nhà Hán và chính sách cai trị tàn 
bạo của bọn phong kiến phương Bắc đối với nhân dân ta.
2. Kỹ năng:
 - R :èn cho học sinh biết tìm nguyên nhân và mục đích của sự kiện lịch sử.
 - Bước đầu rèn luyện kĩ năng đọc lược đồ lịch sử. 
3. Thái độ:
 - Giáo dục cho HS ý thức căm thù quân xâm lược, ý thức tự hào dân tộc, 
biết ơn Hai Bà Trưng và tự hào về truyền thống phụ nữ Việt Nam.
4. Định hướng phát triển năng lực:
 - Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác; tự học; giải quyết vấn đề. 
 - Năng lực chuyên biệt
 + Tái hiện kiến thức lịch sử, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện 
 tượng lịch sử.
II. Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm, phân tích, tổng hợp.
III. Phương tiện: 
 - Ti vi.
 - Máy vi tính.
IV. Chuẩn bị:
1. Chuẩn bị của giáo viên:
 - Giáo án word và Powerpoint.
 - Hình ảnh và lược đồ khởi nghĩa Hai Bà Trưng. 
 - Những tư liệu lịch sử về Hai Bà Trưng.
2. Chuẩn bị của học sinh: - Đọc trước sách giáo khoa và hoàn thành các nhiệm vụ được giao.
 - Sưu tầm tư liệu, tranh ảnh về khởi nghĩa Hai Bà Trưng. 
 V. Tiến trình dạy học: 
1. Ổn định lớp:
2. Kiểm tra bài cũ: 
3. Bài mới:
3.1. HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG:
 - Mục tiêu: Giúp học sinh nắm được các nội dung cơ bản bước đầu của bài 
học cần đạt được đó là đôi nét về tình hình nước ta từ giữa thế kỉ I đến giữa thế kỉ 
VI, đưa học sinh vào tìm hiểu nội dung bài học, tạo tâm thế cho học sinh đi vào 
tìm hiểu bài mới. 
 - Phương pháp: Trực quan, phát vấn.
 - Thời gian: 3 phút.
 - Tổ chức hoạt động: GV Giáo viên cho xem hình ảnh về về những sản vật 
cống nộp cho nhà Hán.
 ? Em biết gì về những hình ảnh trên?
 - Dự kiến sản phẩm: HS trả lời.
 Các chính sách vơ vét bóc lột kinh tế của các triều đại phong kiến phương 
Bắc đã để lại những hậu quả vô cùng nặng nề cho nước ta: nguồn tài lực, vật lực 
và nhân lực bị hao mòn làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến sản xuất khiến cuộc 
sống người dân lâm vào cuộc sống cơ cực nhưng vì cuộc sống nhân dân ta vẫn cố 
vươn lên trong cuộc sống có nhiều tiến bộ
3.2.HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
 a. Sự phát triển về công cụ sản xuât, nông nghiệp, thủ công nghiệp và 
thương nghiệp
Mục tiêu:
 Với hoạt động này, GV hướng dẫn HS tập trung vào nội dung sự phát triển của 
nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp nước ta thế kỉ I - X.
Nhiệm vụ: HS dưới sự hướng dẫn của GV hãy trao đổi với bạn và trả lời các câu 
hỏi
Phương thức hoạt động: tổ chức cho HS hoạt động cá nhân, nhóm.
- HS huy động hiểu biết đã có của bản thân và khai thác thông tin và hình ảnh để 
hoàn thành nhiệm vụ học tập.
---> Cách thức tiến hành hoạt động:
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
 Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập - HS đọc mục 2 bai 19 trả lời câu hỏi - Mặc dù còn hạn chế về 
- Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông kĩ thuật, nhưng nghề sắt 
nghiệp nước ta trong các thế kỉ I - X. vẫn phát triển : các công 
- Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống cụ như rìu, mai, cuốc, 
sâu bọ châm đục thân cây cam ? Theo em, việc dao... làm bằng sắt được 
ứng dụng kĩ thuật này nói lên điều gì dùng phổ biến.
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến - Biết đắp đê phòng lụt, 
khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực biết trồng lúa hai vụ một 
hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các năm.
nhóm làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi 
mở (các câu hỏi này có thể gợi ý trong phần trình - Nghề gốm, nghề dệt,... 
bày của các nhóm) cũng được phát triển.
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo - Các sản phẩm nông 
luận nghiệp và thủ công được 
- Các nhóm trình bày, phản biện. trao đổi ở các chợ làng. 
 Chính quyền đô hộ giữ 
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ độc quyền ngoại thương.
học tập
- HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 
- GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, 
kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. 
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho 
học sinh.
 Với hoạt động này, GV hướng dẫn HS tập trung vào nội dung sự phát triển của 
nông nghiệp, thủ công nghiệp, thương nghiệp nước ta thế kỉ I - X.
a) GV cho HS đọc kĩ đoạn thông tin trong tài liệu Hướng dẫn học (trang 75, 76) 
và trả lời các câu hỏi sau :
- Nêu dẫn chứng về sự phát triển của nông nghiệp nước ta trong các thế kỉ I - X.
- Nhân dân ta đã ứng dụng kĩ thuật gì để chống sâu bọ châm đục thân cây cam ? 
Theo em, việc ứng dụng kĩ thuật này nói lên điều gì ?
- Kể tên những ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp ở địa phương em có từ 
thời Bắc thuộc được lưu truyền đến ngày nay.
Ở hoạt động này, GV cho HS làm việc cá nhân tìm nội dung trả lời, sau đó báo 
cáo kết quả làm việc với GV. Nếu có điều kiện, GV có thể hướng dẫn cho HS tìm hiểu những việc làm của 
 nhân dân ta trong việc ứng dụng kĩ thuật để chống sâu bọ châm đục thân cây.
 b) Phát biểu ý kiến của em về nhận định : “Do chính sách cai trị của các triều đại 
 phong kiến phương Bắc, các ngành thủ công nghiệp và thương nghiệp của nước 
 ta không được phát triển”. Dẫn chứng
 b. Sự phân hoá xã hội, sự truyền bá văn hoá phương Bắc và cuộc đấu 
 tranh gìn giữ văn hoá dân tộc
 - Mục tiêu: Biết được sự phân hoá xã hội, sự truyền bá văn hoá phương 
 Bắc và cuộc đấu tranh gìn giữ văn hoá dân tộc.
 - Phương pháp: Trực quan, phát vấn, thuyết trình, nhóm..
 - Thời gian: 18 phút
 - Tổ chức hoạt động
 Hoạt động của giáo viên và học sinh Dự kiến sản phẩm 
Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập 
- HS đọc mục 3 SGK bài 20 trang 55 và quan sát 
sơ đồ phân hóa xã hội
- Chia lớp thành 6 nhóm và thảo luận câu hỏi: 
+ Nhóm 1,2: ? Em có nhận xét gì về sự chuyển 
biến xã hội nước ta? 
? Tình hình văn hóa nước ta có gì thay đổi? - Sơ đồ phân hóa xã hội
+ Nhóm 3,4: ? Theo em, việc chính quyền đô hộ 
mở trường học ở nước ta nhằm mục đích gì? 
+ Nhóm 5,6: ? Những phong tục tập quán nào ta 
còn Thời Văn Thời kì bị đô 
? Vì sao người Việt vẫn giữ được phong tục, tập Lang - Âu hộ
quán và tiếng nói của tổ tiên? Lạc
Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ học tập Vua Quan lại đô 
HS đọc SGK và thực hiện yêu cầu. GV khuyến hộ
khích học sinh hợp tác với nhau khi thực khi thực Quý tộc Hào trưởng 
hiện nhiệm vụ học tập, GV theo dõi, hỗ trợ các Việt, địa chủ 
nhóm làm việc những bằng hệ thống câu hỏi gợi Hán 
mở (các câu hỏi này có thể gợi ý trong phần trình Nông dân Nông dân 
bày của các nhóm) công xã công xã
? Em háy cho biết xã hội thời Văn Lang – Âu Lạc Nông dân lệ 
đã bị phân hóa thành những tầng lớp nào? Xã hội thuộc
có sự phân biệt giàu nghèo chưa? Nô tì Nô tì
- Thời Văn Lang – Âu Lạc bị phân hóa thành 3 tầng lớp: Qúy tộc, nông dân công xã và nô tì.
- Xã hội chưa có sự phân biệt giàu nghèo - Chính quyền đô hộ mở một 
? Bộ phận đông đảo nhất của xã hội Âu Lạc là ai? số trường học dạy chữ Hán 
Họ có vai trò trong xã hội như thế nào? tại các quận, huyện và tiến 
- HS: hành du nhập Nho giáo, Đạo 
? Nô tì trong xã hội thời kỳ bị đô hộ có cuộc sống giáo... và những luật lệ, 
ra sao? phong tục tập quán của 
- GV hình thành khái niệm "đồng hóa" cho HS. người Hán vào nước ta.
? Nét mới về văn hóa nước ta trong các thế kỷ I – 
VI là gì? 
- Đấu tranh chống đồng hóa, giữ gìn phong tục tập - Tổ tiên ta đã kiên trì đấu 
quán, văn hóa dân tộc tranh bảo vệ tiếng nói, phong 
 tục và nếp sống của dân tộc ; 
Bước 3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận đồng thời cũng tiếp thu 
 những tinh hoa của nền văn 
- Các nhóm trình bày, phản biện.
 hoá Trung Quốc và các nước 
Bước 4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ khác làm phong phú thêm 
học tập nền văn hoá của mình.
HS phân tích, nhận xét, đánh giá kết quả. 
 GV bổ sung phần phân tích nhận xét, đánh giá, 
 kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập của học sinh. 
 Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành cho 
 học sinh. 
 3.3.HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP:
 ---->Mục tiêu Hệ thống hóa kiến thức, cũng cố và hoàn thiện KTKN của toàn bài 
 để từ đó HS có cái nhìn tổng thể về Chính sách cai trị của các triều đại phong 
 kiến đối với nước ta để từ đó các em có thái độ đúng đắn đối với nền độc lập của 
 đất nước hiện nay
 Nhiệm vụ: HS thực hành các bài tập trong sách hướng dẫn
 Các bước tiến hành
 -Quan sát sơ đồ về sự phân hóa xã hội nước ta thời Văn Lang-Âu Lạc và thời kì 
 bị các triều đại phong kiến phương Bắc đô hộ, thảo luận và trả lời các câu hỏi:
 ? Hãy nhận xét và những chuyển biến về cơ cấu xã hội ở nước ta giữa hai thời kì 
 trên: - Dự kiến sản phẩm
So với thời Văn Lang - Âu Lạc, xã hội thời này đã có nhiều thay đổi:
* Đứng đầu không phải là vua, nắm giữ mọi quyền hành như thời Văn Lang-Âu 
Lạc nữa mà thay vào đó dưới thời kì bị đô hộ đứng đầu là quan lại Hán, sau đó đến 
địa chủ Hán, hào Trưởng người Việt.
*Xã hội bị phân hóa giàu nghèo. Nông dân dưới thời kị bị đô hộ bị chia làm hai 
loại: Nông dân công xã vầ nông dân lệ thuộc. Một số người bị bắt làm nô lệ
=> Đó là những tầng lớp xã hội mới, chưa có ở thời Văn Lang - Âu Lạc.
3.4. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG:
+ Mục tiêu: giúp HS vận dụng được các kiến thức kỉ năng đã học để giải quyết các 
tình huống cụ thể
+ Nhiệm vụ HS thảo luận nhóm và hoàn thành sản phẩm ở nhà 
+ Các bước thực hiện:
Hoạt động này, GV hướng dẫn HS làm việc ở nhà hoặc ngoài lớp học, trả lời các 
câu hỏi sau :
1. Em hãy tìm hiểu những phong tục, tập quán và tín ngưỡng của người Việt được 
nhân dân ta giữ gìn, phát huy trong thời kì chống phong kiến phương Bắc.
2. Em hãy cùng bạn sưu tầm ca dao, tục ngữ và hò vè của nhân dân ta qua các thời 
kì lịch sử lên án chính sách cai trị, bóc lột của các triều đại phong kiến phương 
Bắc.
3. Hãy kể tên những phong tục, tín ngưỡng và lễ hội điển hình ở địa phương em.
4. Đóng vai là nhà sử học và tuyên truyền viên, em hãy chia sẻ với gia đình, bạn bè 
qua hòm thư điện tử (email) hoặc trang cá nhân (facebook) về những giá trị văn 
hoá mà người Việt còn lưu giữ trong thời kì chống phong kiến phương Bắc.