Bài giảng Ngữ văn Lớp 6 - Tiết 11, Bài: Nghĩa của từ

 ng÷ v¨n 6 tiÕt 11
 NghÜa cña tõ KiÓm tra bµi cò: 
-ThÕ nµo lµ tõ mîn?
- Cho một số ví dụ về từ mượn?
 ĐÁP ÁN
 - Ngoài từ thuần Việt là những từ do nhân 
 dân ta tự sáng tạo ra, chúng ta còn vay 
 mượn nhiều từ của tiếng nước ngoài để biểu 
 thị những sự vật, hiện tượng, đặc điểm, 
 mà tiếng Việt chưa có từ thật thích hợp để 
 biểu thị.
 - Ví dụ: sứ giả, giang sơn, in-tơ-nét TiÕt 11: NghÜa cña tõ
I.NghÜa cña tõ lµ g×?
1. Đọc các chú thích sau:
- tËp qu¸n: thãi quen cña một céng ®ång (địa phương, dân tộc,v.v ) 
 ®îc h×nh thµnh từ l©u trong đời sèng, ®îc mäi ngêi lµm theo.
- lÉm liÖt : hïng dòng, oai nghiªm.
- nao nóng: lung lay, kh«ng v÷ng lßng tin ë m×nh nữa. Mçi chó thÝch 
gåm mÊy bé Mçi chó thÝch gåm hai bé phËn : 
phËn? §ã lµ - PhÇn in ®Ëm lµ hình thức. 
nh÷ng bé phËn - PhÇn in nhạt lµ nội dung.
nµo?
 Bộ phận nào Bộ phận nội dung nêu lên nghĩa của từ.
 trong chú 
 thích nêu lên 
 nghĩa của từ?
NghÜa cña tõ 
øng víi phÇn 
néi dung hay NghÜa cña tõ øng víi phÇn néi dung trong mô hình.
h×nh thøc cña 
tõ? VËy nghÜa cña tõ lµ g×?
NghÜa cña tõ lµ néi dung( sù vËt, tÝnh chÊt, ho¹t ®éng, quan 
hệ, ) mµ tõ biÓu thÞ. TiÕt 11: NghÜa cña tõ
I. NghÜa cña tõ lµ g×?
1-Đọc các chú thích phần I:
-Mçi chó thÝch gåm hai bé phËn : phÇn in ®Ëm lµ tõ, 
 phÇn sau lµ nghÜa cña tõ. 
- Bộ phận nội dung trong chú thích nêu lên nghĩa của 
 từ.
-NghÜa cña tõ øng víi phÇn néi dung trong mô hình.
2.Ghi nhí:
NghÜa cña tõ lµ néi dung( sù vËt, tÝnh chÊt, ho¹t ®éng, 
 quan hệ, ) mµ tõ biÓu thÞ. TiÕt 11: NghÜa cña tõ C¸c tõ ®îc gi¶i 
 II-C¸ch gi¶i thÝch nghÜa cña tõ nghÜa b»ng 
1-Đọc các chú thích phần I: c¸ch nµo?
- tËp qu¸n: thãi quen cña mét céng ®ồng(địa phương, dân 
tộc,v.v ) ®îc h×nh thµnh từ lâu trong đời sèng, ®îc mäi ngêi 
lµm theo. 
- Gi¶i thÝch b»ng tr×nh bµy kh¸i niÖm 
- lÉm liÖt : hïng dòng, oai nghiªm.
- Gi¶i thÝch b»ng dïng tõ ®ång nghÜa
- nao nóng: lung lay, kh«ng v÷ng lßng tin ë m×nh .
- Gi¶i thÝch b»ng dïng tõ tr¸i nghÜa Tiết 11: Nghĩa của từ
VËy cã nh÷ng c¸ch gi¶i thích nghÜa của tõ như thế nµo?
 2- Ghi nhí :cã thể giải thích nghĩa của từ bằng hai c¸ch chính 
 như sau:
 -Tr×nh bµy kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ;
 -§a ra nh÷ng tõ ®ång nghÜa hoÆc tr¸i nghÜa víi tõ cÇn gi¶i thÝch. TiÕt 11: NghÜa cña tõ
I. NghÜa cña tõ lµ g×?
NghÜa cña tõ lµ néi dung (sù vËt, tÝnh chÊt, ho¹t 
®éng, quan hệ, ) mµ tõ biÓu thÞ.
II-C¸ch gi¶i thÝch nghÜa cña tõ
Cã thÓ gi¶i thích nghÜa của tõ b»ng hai c¸ch chÝnh như 
sau:
- Tr×nh bµy kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ;
- §a ra nh÷ng tõ ®ång nghÜa hoÆc tr¸i nghÜa víi tõ cÇn 
gi¶i thÝch.
III LuyÖn tËp: III-LuyÖn tËp
Bµi tËp 1: Giải thích nghĩa các chú thích trong văn bản: Sơn 
Tinh, Thủy Tinh.
 Văn bản Chú thích C1 C2
 Sơn Tinh, 1.Sơn Tinh,Thủy Tinh X
 Thủy Tinh
 2. Cầu hôn X
 3. Tản Viên X
 4. Lạc hầu X
 5. Phán X
 6. Sính lễ X
 7. Tâu X
 8. Hồng mao X Bài tập 2: Hãy điền các từ học hỏi, học tập, học hành 
 ,học lỏm vào chỗ trống trong những câu dưới đây sao 
 cho phù hợp :
 Học hành
◼ : học và luyện tập để có hiểu biết, có kĩ 
 năng. 
◼ Học lỏm : nghe hoặc thấy người ta làm rồi làm 
 theo, chứ không được ai trực tiếp dạy bảo.
◼ Học hỏi ..: tìm tòi, hỏi han để học tập.
◼ Học tập ..: học văn hoá có thầy, có chương trình, 
 có hướng dẫn (nói một cách khái quát). ◼ Bµi tËp 3 : §iÒn các tõ trung gian, trung niên, trung bình 
 vào chỗ trống cho phù hợp:
 - Trung b×nh
 - Trung gian
 - Trung niªn
◼ Bµi tËp 4 : Gi¶i thÝch các tõ sau theo những cách đã biết:
- giÕng : Hè ®µo thẳng đứng, s©u vµo lßng ®Êt ®Ó lÊy níc.
→ Gi¶i thÝch b»ng kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ.
- rung rinh : chuyÓn ®éng qua lại, nhÑ nhµng, liªn tiếp.
→ Gi¶i thÝch b»ng kh¸i niÖm mµ tõ biÓu thÞ.
- hÌn nh¸t : thiếu can đảm( đến mức đáng khinh bỉ).
- → Dïng tõ tr¸i nghÜa ®Ó gi¶i thÝch. Hướng dẫn về nhà:
- Học thuộc các ghi nhớ .
- Làm bài tập 5.
- Đọc trước bài: 
 “ Sự việc và nhân vật trong văn tự sự “ Bµi häc ®Õn ®©y kÕt thóc
Chóc c¸c em –Ngoan –Häc Giái