SKKN Sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học nhằm nâng cao chất lượng bộ môn Giáo dục công dân lớp 6 tại trường THCS thị trấn Nham Biền số 1 - Trần Đức Quý

 CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
 Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
 THUYẾT MINH MÔ TẢ GIẢI PHÁP 
 VÀ KẾT QUẢ THỰC HIỆN SÁNG KIẾN
1. Tên sáng kiến: 
 Sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học nhằm nâng cao chất lượng bộ 
môn Giáo dục công dân lớp 6 tại trường THCS thị trấn Nham Biền số 1
2. Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu hoặc áp dụng thử: Tháng 10 năm 2023
3. Các thông tin cần bảo mật (nếu có)
4. Mô tả các giải pháp cũ thường làm
4.1. Thực trạng dạy và học tại nhà trường trước khi áp dụng sáng kiến
4.1.1. Hạn chế và nguyên nhân hạn chế
4.1.2. Về phía giáo viên
 Dù Bộ GD-ĐT đã có nhiều giải pháp nâng cao vị thế, chất lượng dạy và học bộ 
môn này như cải tiến nội dung chương trình, sách giáo khoa, đào tạo bồi dưỡng 
giáo viên, bổ sung thêm tài liệu, trang thiết bị dạy học tuy nhiên việc nhận thức 
hoặc đánh giá không đúng về môn GDCD vẫn còn là một tình trạng khá phổ biến ở 
nhiều trường trung học hiện nay. Nhiều giáo viên dạy qua loa, chiếu lệ còn học 
sinh thì coi thường môn học cho nên hiện tượng học đối phó, xem nhẹ xuất hiện ở 
không ít học sinh.
 Mặt khác, dù đã có nhiều sự đổi mới trong phương pháp dạy học bộ môn, nhưng 
có thể nói phương pháp dạy học bộ môn GDCD ở trường THCS vẫn chịu ảnh 
hưởng đáng kể của các phương pháp dạy học truyền thống đã được áp dụng từ 
nhiều năm trước với đặc trưng là giáo viên lên lớp truyền đạt kiến thức bằng hình 
thức thuyết trình, giảng giải, còn học sinh thụ động tiếp thu theo cách: thầy giảng- 
trò nghe, ghi nhớ và làm bài theo mẫu. 
 Cách thức dạy học này đã bộc lộ những hạn chế về hiệu quả của quá trình truyền 
đạt, tiếp thu và vận dụng kiến thức vào thực tiến khi học tập bộ môn. Mặt khác, 
không tạo được hứng thú của học sinh đối với môn học, đồng thời làm hạn chế khả 
năng sáng tạo ở học sinh.
4.1.3. Về phía học sinh
 Đối tượng học sinh là các em khối 6 của nhà trường mới chuyển từ cấp Tiểu học 
lên cấp Trung học cơ sở, cho nên việc tiếp thu, ghi nhớ một lượng kiến thức nhiều 
hơn với nhiều môn học hơn so với cấp Tiểu học cũng là một khó khăn với nhiều 
em. 
BM-SK02 Trang 1 Nhiều học sinh khi đọc sách, hoặc nghe giảng trên lớp chưa có phương pháp học 
tập hiệu quả. Năng lực, phẩm chất cá nhân của học sinh ít có điều kiện bộc lộ và 
phát triển đầy đủ. 
 Mặt khác, chương trình môn GDCD lớp 6 mới có nội dung khá rộng, kiến thức 
truyền tải nhiều trong đó có một số nội dung bài học thuộc phần giáo dục kinh tế, 
pháp luật khá khô khan, khó hiểu mà giáo viên chưa rút gọn những gì cần truyền 
đạt, những gì chỉ giới thiệu qua và những nội dung nào cần hướng dẫn cho học 
sinh sẽ gây khó khăn cho quá trình dạy và học. 
 Do vậy, giải pháp sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học môn GDCD để 
giúp các em học sinh khối 6 học tập, tiếp cận và lĩnh hội kiến thức hiệu quả hơn 
nhất là các kiến thức trọng tâm của bài học qua đó góp phần nâng cao hiệu quả dạy 
học bộ môn. 
5. Sự cần thiết phải áp dụng giải pháp sáng kiến
 Môn GDCD ở cấp Trung học cơ sở có một vị trí vô cùng quan trọng trong việc 
hình thành và phát triển nhân cách của học sinh, đồng thời cung cấp cho các em 
những tri thức về các chuẩn mực đạo đức, các kĩ năng sống cơ bản cũng như 
những quy định của pháp luật. Tuy nhiên, muốn cho các tri thức ấy được củng cố, 
khắc sâu và trở thành thói quen đạo đức, những kĩ năng thuần thục hay ý thức pháp 
luật cần phải cho học sinh được thực hành, luyện tập một cách thường xuyên, liên 
tục, có hệ thống bằng việc sử dụng các hình thức, các phương pháp dạy học mới 
sinh động và linh hoạt.
 Trong đó đóng vai là một phương pháp dạy học được sử dụng trong giờ học, 
đặc biệt thu hút và lôi cuốn đông đảo học sinh tham gia bởi sự hấp dẫn của nó. Do 
đó, đóng vai trò quan trọng và có tác dụng rất thiết thực, làm cho không khí lớp 
học sôi nổi, hào hứng, lôi cuốn được sự chú ý của tất cả học sinh vào giờ học, từ 
đó chất lượng và hiệu quả giờ học được nâng cao.
 Dạy học bằng phương pháp đóng vai là một trong các phương pháp dạy học chủ 
động, ngày càng được ứng dụng rộng rãi, là phương pháp dạy học cơ bản và tốt 
nhất để phát triển năng lực giao tiếp, hợp tác - các năng lực cần thiết và quan trọng 
để người học hoạt động hiệu quả trong một tập thể. 
6. Mục đích của giải pháp sáng kiến
 Biện pháp khi được áp dụng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả theo từng bước, 
khắc phục những tồn tại của các hình thức dạy học truyền thống, đồng thời mang 
lại hiệu quả rõ rệt góp phần rèn kỹ năng giao tiếp mạnh dạn, tự tin khi đứng trước 
nhiều người cho học sinh. Huy động được tất cả các thành viên vào tình huống 
đóng vai nhằm phát huy hết các phẩm chất, năng lực của các em. 
 Biện pháp khi được áp dụng sẽ tạo hứng thú cho học sinh trong giờ học đồng 
thời qua đó phát triển ở các em những phẩm chất và năng lực cần thiết như: Năng 
lực giao tiếp và hợp tác, năng lực thẩm mỹ, năng lực sáng tạo, phẩm chất chăm chỉ, 
trách nhiệm 
BM-SK02 Trang 2 Biện pháp góp phần không nhỏ trong việc nâng cao chất lượng dạy và học tập 
bộ môn Giáo dục công dân lớp 6 tại nhà trường, từ đó góp phần thực hiện tốt mục 
tiêu chương trình Giáo dục phổ thông 2018 mà Bộ Giáo dục và đào tạo đang triển 
khai trên phạm vi cả nước. 
7. Nội dung
7.1. Thuyết minh giải pháp mới hoặc cải tiến
7.1.1. Lợi ích của việc sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học
- Dạy học bằng phương pháp đóng vai học sinh đã biết hợp tác nhóm để đóng vai.
- Học sinh cũng rèn kỹ năng giao tiếp – một kỹ năng cần thiết và quan trọng để 
người học hoạt động được trong một tập thể, cộng đồng. 
- Khi tổ chức dạy học theo phương pháp này, học sinh khá, giỏi khi thực hiện có ý 
thức tự giác và thực hiện nhiệm vụ hiệu quả đảm bảo về mặt thời gian và chủ đề 
yêu cầu. 
7.1.2. Những lưu ý khi sử dụng phương pháp đóng vai trong dạy học môn 
GDCD
- Đảm bảo mục tiêu giáo dục môn học: về kiến thức, năng lực, phẩm chất.
- Đảm bảo tính kế thừa và phát triển: Kế thừa những nội dung các bài đã học, lấy 
nội dung kiến thức học sinh đã được học làm nền tảng, cở sở để tổ chức hoạt động.
- Đảm bảo tính khả khi: Khả thi về kịch bản: Kịch bản xây dựng phải căn cứ vào 
mục tiêu, nội dung bài học để đảm bảo sử dụng phương pháp đóng vai đúng lúc, 
đúng chỗ. Kịch bản phải có tính kịch tính (Có xung đột, mâu thuẫn giữa các nhân 
vật) để gây hứng thú, gây sự chú ý và mang tính thuyết phục cao. Kịch bản phải có 
tính tích cực, mang lại hiệu quả giáo dục cao, bồi dưỡng cảm xúc, thẩm mỹ cho 
người học. Các nguồn tư liệu sử dụng trong kịch bản phải được kiểm chứng.
- Khả thi về thời gian: Tình huống trong kịch bản không nên quá dài và quá phức 
tạp. Nếu giáo viên giao nhiệm vụ trên lớp thì phải dành thời gian phù hợp cho học 
sinh thảo thảo luận xây dựng kịch bản và đóng vai.
- Khả thi về điều kiện vật chất, phương tiện hỗ trợ dạy học: Phương pháp đóng vai 
sẽ phát huy hiệu quả nếu có sự chuẩn bị tốt về cơ sở vật chất, trang thiết bị hỗ trợ 
dạy học.
- Khả thi về cách thức chia nhóm: Nhóm học tập không nên quá đông để có thể 
quan sát, theo dõi được các vai đóng đầy đủ, tham gia thảo luận và rút kinh nghiệm 
qua hoạt động đóng vai.
- Đảm bảo phát huy tính tích cực, độc lập và sáng tạo của học sinh: Khi tham gia 
đóng vai học sinh được phát huy tinh thần độc lập của bản thân và chủ động tham 
gia vào các hoạt động chung của nhóm. Giáo viên nên tôn trọng sự lựa chọn của 
học sinh, khuyến khích học sinh tự đưa ra ý tưởng và tự xây dựng kịch bản dưới sự 
định hướng của giáo viên.
BM-SK02 Trang 3 7.1.3. Cách thức thực hiện
 Đóng vai là phương pháp giáo viên tổ chức cho học sinh thực hành làm thử, đặt 
mình vào các nhận vật trong một tình huống giáo dục đạo đức, giáo dục kĩ năng 
sống hoặc giáo dục ý thức pháp luật giả định. Phương pháp đóng vai buộc giáo 
viên và học sinh phải dành nhiều thời gian để chuẩn bị nội dung phù hợp với chủ 
đề. Để thành công phương pháp này tôi đã thực hiện qua các bước sau: 
 Bước 1: Xác định chủ đề:
 Giáo viên giới thiệu tình huống vào cuối tiết học tuần trước để học sinh các 
nhóm xây dựng kịch bản và phân công nhiệm vụ cụ thể cho các thành viên. Đây là 
bước quan trọng nhất. Chủ đề phát huy được ưu thế của phương pháp đóng vai là 
những chủ đề thể hiện được kỹ năng giao tiếp, thái độ, cách ứng xử, kĩ năng giải 
quyết vấn đề. Bước này cũng để khắc phục tồn tại khi thực hiện các em hay chú 
tâm quá nhiều vào diễn xuất mà quên đi chủ đề, nội dung cần đạt: Nhu cầu giải 
quyết vấn đề khó khăn trong cuộc sống thực tại của các em ...)
 Bước 2: Xây dựng tình huống và vai định đóng: 
 Tình huống phải cụ thể; các vai càng cụ thể bao nhiêu càng tốt bấy nhiêu. Các 
dữ liệu không được tùy tiện đặt ra mà cần suy nghĩ, cân nhắc để thể hiện chủ đề 
trọng tâm cần hướng tới như: Trọng tâm về kiến thức đạo đức, pháp luật hay rèn kĩ 
năng sống ., nhằm phát huy kỹ năng giao tiếp, thái độ, năng lực xử lí, giải quyết 
các tình huống thực tế một cách thông minh nhất, phù hợp với các chuẩn mực đạo 
đức, đúng pháp luật.
 Bước 3: Giao nhiệm vụ cho các vai, cho người quan sát, rút kinh nghiệm
 Vai đóng phải cụ thể theo đúng mục tiêu học tập (người đóng vai “chính”, 
người đóng vai “phụ” phải thực hiện nhiệm vụ, công việc, động tác gì trong các 
tình huống trên). Người quan sát (Chính là tất cả các bạn còn lại trong lớp) được 
phân thành các nhóm nhỏ (vài người). Mỗi nhóm được giao các nhiệm vụ cụ thể 
như: nhóm theo dõi nhận xét vai “chính”; nhóm theo dõi nhận xét vai “phụ”; các 
nhóm theo dõi về kỹ năng giao tiếp, thái độ, kiến thức, năng lực giải quyết tình 
huống Có như thế các em mới tập trung theo dõi và đưa ra những nhận xét sát 
thực nhất, đồng thời rút ra bài học cho bản thân. Ở bước này sẽ khắc phục được 
những tồn tại khi thực hiện. Khi thực hiện sắm vai chưa huy động hết các bạn 
trong tổ mà chỉ tập chung ở một số bạn năng động, còn lại nằm ngoài cuộc thụ 
động quan sát và ít tương tác.
 Bước 4: Thực hiện đóng vai
- Chú ý đến khung cảnh đóng vai như: Kê xếp lại bàn ghế cho thích hợp với tình 
 huống
- Bàn ghế ngồi của vai đóng được kê ở giữa để mọi người quan sát thuận tiện.
BM-SK02 Trang 4 - Bàn ghế của người quan sát (theo dõi) kê chung quanh sao cho thích hợp với 
 nhiệm vụ được giao (Ví dụ: nhóm theo dõi vai “chính”, vai “phụ” ngồi đối diện 
 với các vai đóng để quan sát được tốt).
- Giáo viên cần có vị trí ngồi thích hợp để theo dõi được diễn biến chung, không 
làm ảnh hưởng đến các vai đóng.
 Khi thực hiện đóng vai, học sinh đóng vai cần hoàn toàn chủ động về nội dung 
và thời gian. Giáo viên không nên can thiệp, nhắc nhở để tránh làm mất tính chủ 
động, linh hoạt của vai diễn. Chỉ được ngừng thực hiện đóng vai khi kéo dài quá 
thời gian quy định nhiều, không còn thời gian để thảo luận sau đóng vai. Ở bước 
này khắc phục được tồn tại, khi người đóng vai quên lời thoại hay trả lời sai thì hay 
bị gián đoạn tình huống, mất thời gian. 
 Ví dụ: Khi vai “chính” đưa ra một vấn đề gì không đúng với kiến thức, 
chuẩn mực đã học hay lời thoại nhầm thì vai “phụ” có thể xử lí nhanh bằng cách 
hỏi lại, gợi ý khéo để vai “chính” điều chỉnh lại.
 Học sinh lớp 6A4 thực hành đóng vai trong bài 6: Tự nhận thức bản thân
 Bước 5: Thảo luận sau đóng vai của học sinh và nhận xét của giáo viên.
 Thảo luận sau đóng vai là nhiệm vụ rất quan trọng và cần thiết, đó là nội 
dung cơ bản của giảng dạy bằng phương pháp đóng vai. Thao tác này cần làm ngay 
sau khi đóng vai để người học nhận xét chính xác. Giáo viên điều khiển thảo luận 
sau đóng vai. Qua các vai học sinh tự nhận xét, thảo luận:
 Lớp 6A3 tổ chức thảo luận, rút kinh nghiệm sau khi thực hiện đóng vai
BM-SK02 Trang 5 7.2. Sử dụng phương pháp đóng vai trong quá trình dạy và học môn GDCD 
lớp 6
7.2.1. Biện pháp 1: Sử dụng phương pháp đóng vai trong hoạt động mở đầu
 Ví dụ: Khi dạy học bài 8: Tiết kiệm, giáo viên tổ chức cho học sinh thảo 
luận và xây dựng tiểu phẩm ở nhà từ tuần trước và thực hành đóng vai để dẫn dắt 
vào mục hình thành kiến thức mới như sau:
 Tên tiểu phẩm: Hộp bút màu
 Nhóm học sinh: Nguyệt An, Hà My, Huy Phong - Lớp 6A3
 - Hồng: Nhân dịp sinh nhật, mình tặng cậu món quà này. Hi vọng cậu sẽ thích nó.
 - Hà: Mình cảm ơn cậu. Mình thích lắm, mình sẽ bỏ hộp bút màu đang sử dụng để 
 dùng hộp bút màu mới này.
 - Nam: Hà à, tớ nghĩ cậu không nên làm vậy. Cậu nên để dành để sau này dùng sẽ ý 
 nghĩa hơn đấy.
 Câu hỏi: Theo các bạn thì Hà nên xử lí như thế nào? Vì sao?
 Nhóm học sinh lớp 6A3 thực hành đóng vai trong bài 8: Tiết kiệm
7.2.2. Biện pháp 2: Sử dụng phương pháp đóng vai trong hoạt động hình 
thành kiến thức
 Hay khi học bài 4: Tôn trọng sự thật. Trong hoạt động hình thành kiến thức mới, 
 giáo viên tổ chức cho học xây dựng tiểu phẩm và thực hành đóng vai tiểu phẩm sau 
 để khám phá nội dung kiến thức: Cách tôn trọng sự thật.
 Tên tiểu phẩm: Lỗi tại ai?
 Nhóm học sinh: Công Thái, Minh Anh, Bảo Ngân - Lớp 6A4
BM-SK02 Trang 6 Giờ ra chơi, An đá bóng không may quả bóng rơi vào làm vỡ của kính lớp học. Thầy 
 Bình- giáo viên chủ nhiệm biết chuyện đã hỏi cả lớp trong giờ sinh hoạt.
 - Thầy Bình: Các em cho thầy biết ai đã làm vỡ cửa kính lớp mình?
 Cả lớp im lặng, căng thẳng. Dũng nhắc khẽ
 - Dũng: An, cậu nhận lỗi đi!
 - An tỉnh bơ: Thầy không biết chẳng tội gì tớ phải nhận.
 - Thầy Bình hỏi: An, em có biết là ai không?
 - An vội trả lời: Thưa thầy, em thấy có một anh ném đá vào cửa kính lớp mình rồi 
 chạy đi ạ!
 - Thầy Bình quay sang hỏi Dũng: Lớp trưởng, đúng là như vậy chứ?
 - Dũng đứng dậy trả lời: Thưa thầy, em biết ai là người đã làm vỡ cửa kính lớp mình. 
 Sau giờ học hôm nay bạn ấy sẽ gặp riêng thầy để nhận lỗi ạ!
7.2.3. Biện pháp 3: Sử dụng phương pháp đóng vai trong hoạt động luyện tập, 
vận dụng
 Khi thực hiện hoạt động luyện tập, vận dụng giáo viên có thể tổ chức cho học 
 sinh đóng vai một tiểu phẩm có liên quan đến nội dung bài học để củng cố, khắc 
 sâu kiến thức hoặc mở rộng vấn đề, liên hệ thực tế cuộc sống nhằm nâng cao hiệu 
 quả dạy học. Ví dụ khi học xong nội dung bài 9: Công dân nước Cộng hoà xã hội 
 chủ nghĩa Việt Nam, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đóng vai tiểu phẩm sau 
 để củng cố, khắc sâu kiến thức. 
 Tiểu phẩm: Ai đúng, ai sai?
 Các bạn lớp 6A đang thảo luận về khái niệm công dân, một số ý kiến được nêu ra:
 - Minh nói: Công dân là những người dân sống trong cùng một nước.
 - Thắng phản đối: Tớ không đồng ý. Theo tớ, công dân là những người dân sống 
 trong cùng một nước có cùng màu da, cùng tiếng nói.
 - Toàn phản bác: Các cậu nói cũng có ý đúng nhưng chưa đủ. Tớ thấy phải hiểu công 
 dân là người mang quốc tịch của quốc gia có các quyền và nghĩa vụ do pháp luật 
 quốc gia đó quy định.
 Hỏi: Theo các bạn, ai là người hiểu đúng về khái niệm công dân?
BM-SK02 Trang 7 Nhóm học sinh lớp 6A4 thực hành đóng vai trong bài 9: Công dân nước CHXHCN Việt Nam
* Kết quả của sáng kiến 
 1. Kết quả của giải pháp
 Trong đổi mới chương trình giáo dục hiện nay đang hướng đến việc phát 
triển các năng lực cho học sinh thì phương pháp dạy học này có hiệu quả rất rõ rệt. 
Bởi việc đóng vai giúp học sinh liên hệ đến các vấn đề liên quan một cách cụ thể 
để các em phát huy vốn kinh nghiệm sống của bản thân giúp các em phân tích, lí 
giải, tranh luận, xử lí các tình huống, các sự kiện thực tế từ đó các em tự rút ra bài 
học và khắc sâu kiến thức, hình thành nên những năng lực của bản thân. 
 Trong quá trình dạy học bộ môn GDCD với việc sử dụng phương pháp đóng 
vai đã góp phần không nhỏ trong việc giúp cho học sinh đạt được:
 - Nắm vững các kiến thức, tư duy, hứng thú và sáng tạo trong học tập.
 - Rèn luyện kỹ năng ứng xử, giao tiếp mạnh dạn, tự tin với các tình huống 
nhất là khi đứng trước nhiều người .
 - Rèn luyện kỹ năng ứng xử có văn hoá theo những chuẩn mực đạo đức của 
xã hội, đúng pháp luật, phòng ngừa được nguy cơ bạo lực và các tệ nạn xã hội... 
 - Rèn các kĩ năng ứng phó với căng thẳng, duy trì tinh thần lạc quan, xử lí 
các tình huống một cách linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả.
 * Kết quả cụ thể
 Sau một thời gian nghiên cứu và áp dụng vào giảng dạy môn GDCD lớp 6 
hiệu quả được nâng lên, cụ thể như sau:
BM-SK02 Trang 8 Điểm thi giữa học kì 1 Điểm thi giữa học kì 2
 Mức đánh giá Trước khi áp dụng giải pháp Sau khi áp dụng giải pháp
 Môn GDCD 
 96 học sinh (6A3 và 6A4) 96 học sinh (6A3 và 6A4)
 Tốt 13 ( 13.5%) 69 (71.88%)
 Khá 66 ( 68.75%) 25 (26.04%)
 Đạt 16( 16.67%) 1 (1.15%)
 Chưa đạt 1( 1,15%) 1( 1.15%)
 Theo số liệu thống kê từ bảng trên có thể thấy tỉ lệ học sinh có kết quả bài kiểm 
tra ở loại Tốt đã tăng đáng kể ( Từ 13,5% tăng lên 71,88%) sau khi áp dụng biện 
pháp. Và ngược lại tỉ lệ học sinh có bài kiểm tra xếp loại Đạt đã giảm đáng kể ( Từ 
16, 67% xuống 1,15%)
* Minh chứng về sự tiến bộ của học sinh, hiệu quả của biện pháp:
Bảng thống kê điểm kiểm tra giữa học kì 1 năm học 2023 – 2024, lớp 6A3 trên 
CSDL ngành GD&ĐT tỉnh Bắc Giang
Bảng thống kê điểm kiểm tra giữa học kì 1 năm học 2023 – 2024, lớp 6A4 trên 
CSDL ngành GD&ĐT tỉnh Bắc Giang
BM-SK02 Trang 9 Bảng thống kê điểm kiểm tra giữa học kì 2 năm học 2023 – 2024, lớp 6A3 trên 
CSDL ngành GD&ĐT tỉnh Bắc Giang
Bảng thống kê điểm kiểm tra giữa học kì 2 năm học 2023 – 2024, lớp 6A4 trên 
CSDL ngành GD&ĐT tỉnh Bắc Giang
* Sản phẩm được tạo ra từ giải pháp (Một số sản phẩm tiêu biểu)
 Một số tình huống học sinh đã xây dựng khi đóng vai
 Tên tiểu phẩm: Hộp bút màu
 Nhóm học sinh: Nguyệt An, Hà My, Huy Phong - Lớp 6A3
 Áp dụng trong dạy học bài 8: Tiết kiệm
BM-SK02 Trang 10 - Hồng: Nhân dịp sinh nhật, mình tặng cậu món quà này. Hi vọng cậu sẽ thích nó.
 - Hà: Mình cảm ơn cậu. Mình thích lắm, mình sẽ bỏ hộp bút màu đang sử dụng để 
 dùng hộp bút màu mới này.
 - Nam: Hà à, tớ nghĩ cậu không nên làm vậy. Cậu nên để dành để sau này dùng sẽ ý 
 nghĩa hơn đấy.
 Câu hỏi: Theo các bạn thì Hà nên xử lí như thế nào? Vì sao?
 Hay khi học bài 4: Tôn trọng sự thật. Nhóm học sinh lớp 6A4 đã xây dựng tiểu phẩm 
 đóng vai như sau:
 Tên tiểu phẩm: Lỗi tại ai?
 Nhóm học sinh: Công Thái, Minh Anh, Bảo Ngân - Lớp 6A4
 Áp dụng trong dạy học bài 4: Tôn trọng sự thật
 Giờ ra chơi, An đá bóng không may quả bóng rơi vào làm vỡ của kính lớp học. Thầy 
 Bình- giáo viên chủ nhiệm biết chuyện đã hỏi cả lớp trong giờ sinh hoạt.
 - Thầy Bình: Các em cho thầy biết ai đã làm vỡ cửa kính lớp mình?
 Cả lớp im lặng, căng thẳng. Dũng nhắc khẽ
 - Dũng: An, cậu nhận lỗi đi!
 - An tỉnh bơ: Thầy không biết chẳng tội gì tớ phải nhận.
 - Thầy Bình hỏi: An, em có biết là ai không?
 - An vội trả lời: Thưa thầy, em thấy có một anh ném đá vào cửa kính lớp mình rồi 
 chạy đi ạ!
 - Thầy Bình quay sang hỏi Dũng: Lớp trưởng, đúng là như vậy chứ?
 - Dũng đứng dậy trả lời: Thưa thầy, em biết ai là người đã làm vỡ cửa kính lớp mình. 
 Sau giờ học hôm nay bạn ấy sẽ gặp riêng thầy để nhận lỗi ạ!
 Hỏi: Các bạn có suy nghĩ gì về hành vi của Dũng và An?
 Tiểu phẩm: Ai đúng, ai sai?
Áp dụng trong dạy học bài 9: Công dân nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
 Các bạn lớp 6A đang thảo luận về khái niệm công dân, một số ý kiến được nêu ra:
BM-SK02 Trang 11 - Minh nói: Công dân là những người dân sống trong cùng một nước.
 - Thắng phản đối: Tớ không đồng ý. Theo tớ, công dân là những người dân sống 
 trong cùng một nước có cùng màu da, cùng tiếng nói.
 - Toàn phản bác: Các cậu nói cũng có ý đúng nhưng chưa đủ. Tớ thấy phải hiểu công 
 dân là người mang quốc tịch của quốc gia có các quyền và nghĩa vụ do pháp luật 
 quốc gia đó quy định.
 Hỏi: Theo các bạn, ai là người hiểu đúng về khái niệm công dân?
 Tiểu phẩm: Phòng tránh nguy hiểm
 Áp dụng trong dạy học bài 7: Ứng phó với tình huống nguy hiểm
 Linh và Tùng đi xe đạp trên đường về nhà thì bất ngờ gặp một trận mưa to có kèm 
 theo sét. Hai bạn đang loay hoay tìm chỗ trú thì nhìn thấy trước mặt có một gốc cây 
 to, tán lá rộng lớn. 
 - Tùng: Linh này, tớ có mang theo cái ô to đấy, hay là mình đến gốc cây kia rồi bật ô 
 lên để trú mưa đi!
 - Linh xua tay: Đừng bạn ạ, tớ nghĩ chúng ta cần nhanh chóng tìm một nhà gần đây 
 hoặc một công trình kiên cố để trú mưa cho an toàn hơn.
 Hỏi: Theo các bạn, chúng ta nên thực hiện theo ý kiến của bạn nào để đảm bảo an 
 toàn?
 Tiểu phẩm: Làm bất cứ việc gì
 Áp dụng trong dạy học bài 5: Tự lập
 Trước khi ra đi tìm đường cứu nước, Bác Hồ còn rất trẻ mang tên Nguyễn 
Tất Thành. Lúc đó anh Thành có một người bạn thân tên là Lê. Một lần, cùng nhau 
đi chơi phố, đột nhiên anh Thành nhìn thẳng vào mắt bạn và hỏi.
- Anh Thành: Anh Lê, anh có yêu nước không?
Câu hỏi đột ngột khiến anh bạn ngạc nhiên, lúng túng trong giây lát.
- Anh Lê: Tất nhiên là có chứ.
- Anh Thành hỏi tiếp: Anh có thể giữ bí mật không?
- Anh Lê đáp: Có.
- Anh Thành: Tôi muốn sang Pháp và các nước khác. Sau đó xem xét họ làm như 
thế nào, tôi sẽ trở về giúp đồng bào chúng ta. Nhưng nếu đi một mình thật ra cũng 
có điều mạo hiểm như khi ốm đau. Anh muốn đi với tôi không?
- Anh Lê thắc mắc: Nhưng bạn ơi, chúng ta lấy tiền đâu mà đi?
BM-SK02 Trang 12 - Anh Thành xoè đôi bàn tay và lập tức đáp lời bạn: Đây tiền đây. Chúng ta sẽ làm 
việc, chúng ta sẽ làm bất cứ việc gì để sống và để đi. Thế anh cùng đi với tôi chứ?
Bị lôi cuốn vì lòng hăng hái của bạn, anh Lê đồng ý, nhưng sau khi nghĩ lại về 
cuộc phiêu lưu trên thì anh Lê không đủ can đảm để giữ lời hứa.
Vài ngày sau, người thanh niên Nguyễn Tất Thành đã ra đi tìm đường cứu nước 
7.2. Thuyết minh về phạm vi áp dụng sáng kiến
 Biện pháp nâng cao hiệu quả theo từng bước khi thực hiện phương pháp 
này đã hạn chế được những tồn tại, đồng thời mang lại hiệu quả rõ rệt góp phần rèn 
kỹ năng giao tiếp mạnh dạn, tự tin khi đứng trước nhiều người cho học sinh. Huy 
động được tất cả các thành viên vào tình huống đóng vai nhằm phát huy hết các 
năng lực của các em. 
 Những em học yếu hơn hoặc chưa tích cực sẽ giảm bớt được sự ỷ lại vào 
các bạn khác. Đồng thời với phương pháp này là một phương pháp dạy học tích 
cực góp phần không nhỏ trong việc phát triển năng lực học sinh đáp ứng với mục 
tiêu của chương trình giáo dục phổ thông 2018, các bước của phương pháp này 
nâng cao năng lực cho học sinh là rất cần thiết góp phần nâng cao hiệu quả giáo 
dục học sinh. Đóng vai giúp học sinh thực hành những kĩ năng giao tiếp trong môi 
trường an toàn, được giám sát trước khi xảy ra các tình huống thực tế. Bên cạnh đó 
phương pháp đóng vai cũng góp phần khích lệ việc thay đổi thái độ, hành vi của 
người học theo hướng định trước. Ta có thể thấy ngay tác động và hiệu quả qua lời 
nói hoặc việc làm của các vai diễn.
 Biện pháp nêu trên áp dụng cho học sinh lớp 6 và các khối lớp khác trường 
THCS thị trấn Nham Biền số 1. Áp dụng bồi dưỡng chuyên môn giáo viên thông 
qua các buổi sinh hoạt tổ, sinh hoạt chuyên đề của bộ môn.
 Phương pháp này không chỉ mang lại hiệu quả cao trong môn GDCD mà 
còn có thể áp dụng với các môn học khác, đặc biệt là các môn khoa học xã hội. 
Học sinh có thể vào vai các nhân vật, tái hiện lại sự kiện lịch sử trong môn Lịch sử, 
hay hoá thân vào các nhân vật trong các tác phẩm văn học trong môn Ngữ văn , 
7.3. Thuyết minh về lợi ích kinh tế, xã hội của sáng kiến 
 Chương trình giáo dục phổ thông hiện nay đang hướng đến việc phát triển 
các phẩm chất, năng lực cho học sinh thì phương pháp dạy học đóng vai có hiệu 
quả rất rõ rệt. Bởi việc đóng vai giúp học sinh liên hệ đến các vấn đề liên quan một 
cách cụ thể để các em phát huy vốn kinh nghiệm sống của bản thân giúp các em 
phân tích, lí giải, tranh luận, xử lí các tình huống, các sự kiện thực tế từ đó các em 
tự rút ra được bài học và khắc sâu kiến thức, hình thành nên những phẩm chất, 
năng lực của bản thân. 
Về phía học sinh đã đạt được
- Nắm vững các kiến thức, tư duy, hứng thú và sáng tạo trong học tập.
BM-SK02 Trang 13 - Rèn luyện kỹ năng ứng xử, giao tiếp mạnh dạn, tự tin với các tình huống nhất là 
khi đứng trước nhiều người .
- Rèn luyện kỹ năng ứng xử có văn hoá theo những chuẩn mực đạo đức của xã hội, 
đúng pháp luật, phòng ngừa được nguy cơ bạo lực và các tệ nạn xã hội... 
- Rèn các kĩ năng ứng phó với căng thẳng, duy trì tinh thần lạc quan, xử lí các tình 
huống một cách linh hoạt, sáng tạo và hiệu quả.
 * Cam kết: Tôi cam đoan những điều khai trên đây là đúng sự thật và không 
sao chép hoặc vi phạm bản quyền cũng như minh chứng sự hiệu quả của sáng kiến 
là hoàn toàn trung thực.
 Xác nhận của cơ quan, đơn vị Tác giả sáng kiến
 (Chữ ký, đóng dấu) (Chữ ký và họ tên)
 Trần Đức Quý
BM-SK02 Trang 14