Biên soạn: Lop6.net III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC 1. Hoạt động 1: Kiểm bảng ghi của các nhóm, tổng hợp Bảng T.4 toàn trường (7 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh a) Mục tiêu: Các nhóm kiểm bảng ghi khảo sát; lớp cộng số liệu của tám nhóm vào Bảng T.4 chung và kiểm tổng từng cột. b) Nội dung c) Sản phẩm dự kiến Câu hỏi (tự soạn): (1) Bảng ghi của nhóm em có (1) Nhóm thiếu người hoặc lệch nam, nữ thì ghi đủ 10 dòng, đúng khối được giao, đủ 5 bạn nam đúng số đã hỏi, không tự thêm dòng. và 5 bạn nữ không? Mỗi dòng có đúng một hoạt Kết quả minh hoạ (tự soạn, đủ 80 bạn): động trong tám lựa chọn không? (2) Đại diện Hoạt Nam – Nam – Nữ – Nữ – nhóm đọc số ở từng ô của Bảng T.4 của nhóm; động Khối 6, Khối 8, Khối 6, Khối 8, lớp cộng vào Bảng T.4 chung: cột “Nam – Khối 6, 7 9 7 9 7” là tổng số ở cột Nam của các nhóm 1, 2, 3, 4; Bóng đá 7 9 1 1 cột “Nam – Khối 8, 9” là tổng số ở cột Nam của các nhóm 5, 6, 7, 8; hai cột Nữ cộng tương tự. (3) Cầu lông 3 2 5 6 Mỗi cột của Bảng T.4 chung cộng lại bằng bao Bơi 5 3 4 3 nhiêu? Vì sao phải bằng số đó? Bóng 1 3 1 3 Hoạt Nam – Nam – Nữ – Nữ – chuyền động Khối 6, Khối 8, Khối 6, Khối 8, Bóng 1 2 1 1 7 9 7 9 bàn Bóng đá Đá cầu 2 0 3 1 Cầu lông Thể dục 0 0 4 5 Bơi nhịp điệu Bóng chuyền Khác 1 1 1 0 Bóng Cộng 20 20 20 20 bàn (3) Mỗi cột bằng 20, vì mỗi cột gồm bốn nhóm, Đá cầu mỗi nhóm hỏi 5 bạn cùng giới tính. Cột nào khác 20 thì kiểm lại bảng ghi của các nhóm thuộc cột Thể dục đó. nhịp điệu Lưu ý GV: nhóm hỏi chưa đủ thì cột tương ứng nhỏ hơn 20, số nam và số nữ (hoặc số học sinh hai Khác cấp) không còn bằng nhau – ghi rõ số người ở mỗi Bảng T.4 – kết quả khảo sát toàn trường (lớp điền) cột để dùng khi kết luận ở Hoạt động 5. Lớp chưa khảo sát được (trường không bố trí được thời gian) thì dùng số liệu minh hoạ ở trên, nói rõ với HS đó là số liệu giả định để luyện cách lập bảng, vẽ biểu đồ, không dùng để khuyến nghị cho nhà trường. Tiêu chí: bảng ghi đủ dòng, mỗi dòng một lựa chọn; mỗi cột của Bảng T.4 chung bằng tổng số bạn cùng giới tính, cùng cấp đã hỏi. Nhận xét bằng lời, không chấm điểm. 11 Biên soạn: Lop6.net Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Yêu cầu nhóm Mở bảng ghi của nhóm. đặt bảng ghi và Bảng T.4 của nhóm lên bàn; giao câu (1)–(3) (khoảng 1 phút). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: Nhóm tự kiểm câu Kiểm bảng ghi; đọc số; cả lớp chép Bảng T.4 (1), GV đi kiểm nhanh (khoảng 1 phút); mời lần chung vào vở. lượt đại diện tám nhóm đọc số, GV (hoặc một HS) cộng dồn vào Bảng T.4 trên bảng phụ (khoảng 3 phút). Hỗ trợ: nhóm thiếu người thì ghi số đã hỏi bên cạnh tên nhóm. Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Hỏi câu (3); mời Cộng cột, trả lời. một HS cộng từng cột (khoảng 1 phút). Bước 4. Kết luận, nhận định: Chốt c) dòng 3; Sửa Bảng T.4 trong vở. nêu số liệu dùng cho cả tiết là Bảng T.4 chung (khoảng 1 phút). 12 Biên soạn: Lop6.net 2. Hoạt động 2: Bước 2 – Lập các bảng thống kê T.5, T.6, T.7 (8 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh a) Mục tiêu: Các nhóm lập Bảng T.5, T.6, T.7 từ Bảng T.4 chung và kiểm tổng của từng bảng. b) Nội dung c) Sản phẩm dự kiến Bước 2. Lập bảng thống kê (SGK tr. 102): Lập (1) Ô “Nam” của một hoạt động = Nam – Khối 6, các bảng thống kê sau: 1. Bảng thống kê số lượng 7 cộng Nam – Khối 8, 9 cùng hàng; ô “Nữ” tương học sinh lựa chọn các hoạt động thể thao hè (Bảng tự. Ô “khối 6, 7” = Nam – Khối 6, 7 cộng Nữ – T.5). 2. Bảng thống kê số lượng học sinh nam và Khối 6, 7; ô “khối 8, 9” tương tự. Số lượng ở nữ lựa chọn các hoạt động thể thao hè (Bảng T.6). Bảng T.5 = tổng bốn ô cùng hàng (bằng Nam 3. Bảng thống kê số lượng học sinh đầu cấp (khối cộng Nữ, cũng bằng khối 6, 7 cộng khối 8, 9). Ví 6, 7) và cuối cấp (khối 8, 9) lựa chọn các hoạt dụ bóng đá: động thể thao hè (Bảng T.7). 7 + 9 = 16; 1 + 1 = 2; 16 + 2 = 18 Phân công: nhóm 1, 2, 3 lập Bảng T.5 (Hoạt động Với số liệu minh hoạ: | Số lượng); nhóm 4, 5, 6 lập Bảng T.6 (Hoạt động Hoạt Số Nam Nữ Khối Khối | Nam | Nữ); nhóm 7, 8 lập Bảng T.7 (Hoạt động | động lượng (T.6) (T.6) 6, 7 8, 9 Học sinh khối 6, 7 | Học sinh khối 8, 9). (T.5) (T.7) (T.7) Câu hỏi (tự soạn): (1) Mỗi số của Bảng T.6 tính từ Bóng 18 16 2 8 10 những ô nào của Bảng T.4? Mỗi số của Bảng T.7? đá (2) Tổng cột Số lượng của Bảng T.5, tổng từng Cầu 16 5 11 8 8 cột của Bảng T.6, T.7 bằng bao nhiêu? lông Bơi 15 8 7 9 6 Bóng 8 4 4 2 6 chuyền Bóng 5 3 2 2 3 bàn Đá cầu 6 2 4 5 1 Thể 9 0 9 4 5 dục nhịp điệu Khác 3 2 1 2 1 Cộng 80 40 40 40 40 (2) Bảng T.5 cộng lại bằng 80 (số bạn được hỏi); mỗi cột của Bảng T.6, T.7 bằng 40. Lệch thì cộng lại hàng có số sai. Tiêu chí: mỗi số đúng phép cộng từ Bảng T.4; tổng từng bảng đúng như (2). d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Giao phân công Nhận bảng của nhóm. ba bảng và câu (1), (2) (khoảng 1 phút). 13 Biên soạn: Lop6.net Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: Nhóm lập bảng Lập bảng, cộng kiểm. vào giấy khổ lớn, kiểm tổng (khoảng 4 phút). Hỗ trợ: nhóm lúng túng thì GV chỉ lên Bảng T.4, hỏi “bạn nam chọn bóng đá nằm ở những ô nào?”. Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Mời ba nhóm (mỗi Trình bày; đối chiếu; chép ba bảng vào vở. bảng một nhóm) treo bảng, đọc kết quả; nhóm cùng bảng đối chiếu (khoảng 2 phút). Bước 4. Kết luận, nhận định: Chốt c): ba bảng Sửa bảng trong vở. cùng lấy từ Bảng T.4; tổng bảng bằng số bạn được hỏi (khoảng 1 phút). 3. Hoạt động 3: Bước 3 – Vẽ biểu đồ cột, cột kép trên giấy (10 phút) Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh a) Mục tiêu: Mỗi nhóm vẽ một biểu đồ trên giấy khổ lớn: biểu đồ cột cho Bảng T.5 hoặc biểu đồ cột kép cho Bảng T.6, T.7; có tiêu đề, tên trục, chia trục đứng đều, chú giải. b) Nội dung c) Sản phẩm dự kiến Bước 3. Vẽ biểu đồ cột, cột kép (SGK tr. 103): (1) Ví dụ với số liệu minh hoạ: Bảng T.5 có số lớn Vẽ các biểu đồ cột, cột kép biểu diễn các bảng nhất 18 – mỗi vạch 2 học sinh, từ 0 đến 20; Bảng thống kê. Có hai phương án: Phương án 1. Vẽ mỗi T.6 có số lớn nhất 16 – mỗi vạch 2 học sinh, từ 0 biểu đồ trên giấy. Phương án 2. Vẽ bằng phần đến 16 (hoặc 18, 20); Bảng T.7 có số lớn nhất 10 mềm Microsoft Excel. Điều kiện thực hiện: có – mỗi vạch 1 học sinh, từ 0 đến 10. Chấp nhận máy tính được cài đặt Microsoft Excel. Các bước cách chia khác nếu các vạch đều nhau, bắt đầu từ hướng dẫn cụ thể xem phần chú giải. 0 và đủ chỗ cho cột cao nhất. Tiết này: các nhóm làm Phương án 1; Phương án (2) Hai cột của cùng một hoạt động đứng cạnh 2 làm trên máy GV ở Hoạt động 4. Nhóm 1, 2 vẽ nhau, cùng một trục đứng nên so sánh ngay được biểu đồ cột của Bảng T.5; nhóm 3, 4, 5 vẽ biểu đồ nam với nữ (khối 6, 7 với khối 8, 9) ở từng hoạt cột kép của Bảng T.6; nhóm 6, 7, 8 vẽ biểu đồ cột động; vẽ hai biểu đồ riêng thì phải nhìn qua lại, dễ kép của Bảng T.7. nhầm khi hai biểu đồ chia trục khác nhau. Các bước (tự soạn, như Bài 40, 41): ① kẻ trục Tiêu chí của biểu đồ: có tiêu đề, tên hai trục; trục ngang ghi tám hoạt động, trục đứng ghi “Số học đứng bắt đầu từ 0, các vạch đều nhau; chiều cao sinh”; ② tìm số lớn nhất của bảng, chia trục đứng cột đúng số liệu (đối chiếu số ghi trên cột với thành các vạch đều nhau bắt đầu từ 0 sao cho vạch bảng); có chú giải màu ở biểu đồ cột kép. Nhận cao nhất không nhỏ hơn số lớn nhất; ③ vẽ cột xét bằng lời theo các tiêu chí này, không cho (cột kép: hai cột sát nhau, hai màu) có chiều cao điểm. đúng số liệu, các cột cùng độ rộng, khoảng cách giữa các hoạt động như nhau; ④ ghi số trên đầu mỗi cột, tiêu đề, chú giải màu. Câu hỏi (tự soạn): (1) Nhóm em chia trục đứng thế nào? (2) Vì sao Bảng T.6, T.7 nên vẽ biểu đồ cột kép thay cho hai biểu đồ cột riêng? 14 Biên soạn: Lop6.net Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh d) Tổ chức thực hiện Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ: Giao phương Nhận biểu đồ của nhóm. án, phân công biểu đồ cho các nhóm, nhắc bốn bước (khoảng 1 phút). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ: Nhóm vẽ trên giấy Vẽ biểu đồ theo phân công. khổ lớn (khoảng 6 phút): một bạn kẻ trục, một bạn chia vạch, hai bạn vẽ cột, một bạn ghi số và chú giải. Hỗ trợ: nhóm chia vạch không đều thì gợi ý dùng thước có vạch, mỗi vạch cách nhau 1 cm. Bước 3. Báo cáo, thảo luận: Treo ba biểu đồ Nhận xét biểu đồ nhóm bạn. (mỗi loại một), mời nhóm khác nhận xét theo tiêu chí; hỏi câu (1), (2) (khoảng 2 phút). Bước 4. Kết luận, nhận định: Chốt c) dòng 2 và Ghi tiêu chí vào vở. tiêu chí; các nhóm sửa chỗ sai sau giờ (khoảng 1 phút). 15
Tài liệu đính kèm: