Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
Ngày soạn : 23/11/20
Tuần 13, 14 -Tiết 13,14 CHỦ ĐỀ : NƯỚC VĂN LANG
I. Mục tiêu :
1. K.thức, kỹ năng, thái độ:
- K.thức :
Những nét cơ bản về điều kiện hình thành nhà nước Văn Lang. Nhà nước Văn Lang
tuy còn sơ khai nhg đó là 1 tổ chức quản lý đất nước bền vững đánh dấu giai đoạn mở
đầu thời kỳ dựng nước.
Thời Văn Lang, người dân Việt Nam đã xây dựng được cho mình một cuộc sống
vật chất và tinh thần riêng, vừa đầy đủ, vừa phong phú tuy còn sơ khai.
- Kỹ năng : vẽ, sử dụng lược đồ một tổ chức quản lý.
Rèn luyện thêm những kỹ năng liên hệ thực tế, quan sát hình ảnh và nhận xét
- Thái độ : Bồi dưỡng lòng tự hào DT và tổ chức cộng đồng. Bước đầu giáo dục
lòng yêu nước và ý thức về văn hoá dân tộc.
2. Năng lực, phẩm chất cần hình thành và phát triển cho học sinh :
- Năng lực : + Năng lực tự học , giải quyết vấn đề , tư duy , hợp tác, giao tiếp ...
+ Năng lực tái hiện sự kiện lịch sử, nhận xét, đánh giá, rút ra bài học
lịch sử từ sự kiện, hiện tượng lịch sử.
- Phẩm chất : Yêu quê hương ,đất nước , sống có trách nhiệm...
II. Chuẩn bị :
- Giáo viên : Bản đồ VN, tranh ảnh, hiện vật phục chế (thuộc bài trước); Sơ đồ
tổ chức nhà nước thời Hùng Vương.
- Học sinh: Đọc trước bài. Tập vẽ sơ đồ nhà nước Văn Lang.
III. Tổ chức các hoạt động dạy học :
1. Ổn định lớp : 1’ ’Kiểm tra sĩ số, vệ sinh
2 .Kiểm tra bài cũ: 5’
Xã hội có gì đổi mới ?
XH hình thành các thị tộc và bộ lạc; Chế độ phụ hệ thay thế chế độ mẫu hệ;
XH bắt đầu có sự phân chia giàu nghèo.
3 . Bài mới:
- HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 1’
Khởi động: Giới thiệu bài mới:
Những chuyển biến lớn trong sản xuất và xã hội dẫn đến sự kiện có ý nghĩa hết
sức quan trọng đối với người dân Việt Cổ: Sự ra đời của nhà nước Văn Lang, mở đầu
cho một thời đại của dân tộc. Nhà nước ra đời trong hoàn cảnh nào? Tổ chức của nhà
nước ra sao? Chúng ta tìm hiểu bài 12.
- HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới : 28’
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
GV : Phan Văn Út 1 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
Kiến thức 1 : 9’ Điều I. Nước Văn Lang thành lập
kiện ra đời của Nhà :
nước Văn Lang 1. Điều kiện ra đời của Nhà
Vào khoảng cuối TK - Hình thành những bộ nước Văn Lang
VIII – đầu TK VII lạc lớn.
TCN, ở đồng bằng Bắc - Khoảng cuối TK VIII – đầu
Bộ và Bắc Trung Bộ đã TK VII TCN, ở đồng bằng
có thay đổi gì lớn ? Bắc Bộ và Bắc Trung đã hình
(HS Khá- giỏi) thành những bộ lạc lớn, gẫn
Sản xuất lúc này ntn? - Sản xuất phát triển-> gũi nhau về tiếng nói và
Tác động như thế nào phân biệt giàu nghèo→ phương thức hoạt động kinh tế
đến xã hội? Xung đột, mâu thuẫn xã - Sản xuất phát triển.
hội nảy sinh. - Trong các chiềng, chạ có sự
phân biệt giàu nghèo, mâu
Nghề nông trồng lúa - Nghề nông trồng lúa
thuẫn giàu nghèo đã nảy sinh.
nước như thế nào? nước gặp nhiều khó
- Sản xuất nông nghiệp trồng
khăn(lũ lụt)-> Cần chống
Theo em, truyện truyền lúa nước ở lưu vực các con
lũ lụt. sông lớn gặp nhiều khó khăn:
thuyết nào phản ánh
lũ, lụt.
việc chống lũ của nhân
- Các bộ lạc, chiềng, chạ đã
dân ta? liên kết với nhau và bầu ra
- Truyện Sơn Tinh, người có uy tín để tập hợp
Thủy Tinh nhân dân các bộ lạc chống lũ
Truyện Sơn Tinh, - Nói lên sự cố gắng cuả lụt, bảo vệ mùa màng và cuộc
Thuỷ Tinh nói lên hoạt nhân dân trong việc sống.
động gì của nhân dân chống lũ lụt, bảo vệ sản - Dùng vũ khí để tự vệ khi có
ta hồi đó ? (HS Khá- xuất nông nghiệp. xung đột
giỏi) - Thủ lĩnh bộ lạc VL lên đứng
- GV hướng dẫn HS đầu nhà nước, tự xưng là Hùng
xem hình 31, 32 SGK Vương, đóng đô ở Bạch Hạc.
Sự xuất hiện của nhiều - đấu tranh bảo vệ thiên Kinh đô đóng ở Văn Lang
loại vũ khí trong các nhiên bảo vệ mùa màng. (Bạch Hạc thuộc tỉnh Phú Thọ
hình 31, 32 nói lên điều - Đấu tranh chống ngoại ngày nay).
gì? xâm bảo vệ đất đai.
- Giải quyết xung đột. Nhà nước Văn Lang ra đời.
Truyện truyền thuyết - Truyện “Thánh Gióng”
nào đã học có liên quan
đến việc đấu tranh
chống ngoại xâm? ( HS
Yếu)
Một yêu cầu đặt ra lúc
này là gì?
→ Cần có một người chỉ
huy uy tín và tài năng để
Để chống lại sự khắc lãnh đạo nhân dân chống
nghiệt của thiên nhiên,
GV : Phan Văn Út 2 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
người Việt cổ lúc đó đã thiên tai, ngoại xâm.
làm gì ? - Các bộ lạc, chiềng, chạ
đã liên kết với nhau và
bầu ra người có uy tín để
Nhận xét gì về hoàn tập hợp nhân dân các bộ
cảnh lúc này? lạc chống lũ lụt, bảo vệ
THGDMT: Như vậy mùa màng và cuộc sống .
nhà nước Văn Lang ra => Hoàn cảnh khá phức
đời trong hoàn cảnh khá tạp.
phức tạp: kinh tế phát
triển, cuộc sống ổn
định, xã hội nảy sinh
mâu thuẫn giàu, nghèo,
dân cư luôn phải đấu
tranh chống lũ lụt, ngoại
xâm, bảo vệ cuộc sống
thanh bình Trong
hoàn cảnh đó, các bộ
lạc có nhu cầu thống
nhất với nhau, muốn
vậy cần có một người
chỉ huy có uy tín và tài
năng => Nhà nước Văn
Lang ra đời trong hoàn
cảnh đó.
Kiến thức 2 : 10’ Nước
Văn Lang thành lập : 2. Nước Văn Lang thành
- GV: Theo truyền lập:
thuyết ở khu vực sông
Hồng, sông Mã, sông - Nhà nước Văn Lang ra đời
Cả có 15 bộ lạc sinh khoảng thế kỷ VII TCN
sống. Mỗi bộ lạc chiếm - Thủ lĩnh bộ lạc VL lên đứng
một vùng có thủ lĩnh đầu nhà nước, tự xưng là Hùng
đứng đầu. Vương, đóng đô ở Bạch Hạc.
Trong 15 bộ lạc, bộ lạc Kinh đô đóng ở Văn Lang
nào mạnh nhất? Tại (Bạch Hạc thuộc tỉnh Phú Thọ
sao? ( HS Yếu) ngày nay).
GV cho hs làm việc
theo hình thức khăn trải
bàn(5 phút)
1. Địa bàn cư trú của bộ
lạc Văn Lang? Trình độ - Bộ lạc Văn Lang cư trú
phát triển của bộ lạc này ven sông Hồng, giàu có
thế nào? và hùng mạnh nhất.
2. Dựa vào thế mạnh
GV : Phan Văn Út 3 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
của mình, thủ lĩnh bộ - Thủ lĩnh bộ lạc Văn
lạc Văn Lang làm gì? Lang hợp nhất các bộ
Vào thời gian nào? Ai lạc, thành lập nước Văn
đứng đầu? Đóng đô ở Lang, khoảng thế kỉ VII
đâu? TCN
- Người đứng đầu nhà
nước, tự xưng là Hùng
Vương
- Đại diện 1nhóm trình - Đóng đô ở Bạch Hạc
bày kết quả, nhóm khác (Phú Thọ ngày nay).
bổ sung, nx, gv hoàn
chỉnh kiến thức.
- GV giải thích thêm về
hai từ "Hùng
Vương"("Hùng" là
mạnh, "vương" là vua). ( Con Rồng cháu Tiên )
Truyền thuyết nào kể về
sự ra đời của nhà nước
Văn Lang? Kể tóm tắt?
( HS Yếu) =>Nước Văn Lang được
Nhận xét về việc nước thành lập khá sớm, là
VL thành lập một điều tất yếu, cần
thiết.
Nhà nước Văn Lang ra
đời vào thời gian nào?
Ai đứng đầu? Đóng đô
ở đâu? (HS Khá- giỏi)
Kiến thức 3 : 10’ Nhà
nước Văn Lang tổ
chức như thế nào 3. Nhà nước Văn Lang tổ
- Cho hs thảo luận chức như thế nào ?
nhóm - Vua( HV) đứng đầu nhà
- Nhóm 1,2:Nhà nước nước, nắm giữ mọi quyền
VL được tổ chức ntn? hành
- Nhóm 3,4: Vẽ sơ đồ - Giúp việc cho vua là Lạc
nhà nước Văn Lang ? - Vua( HV) đứng đầu hầu, Lạc tướng
- Đại diện các nhóm 1,3 nhà nước, nắm giữ mọi - Chia nước làm 15 bộ, đứng
trình bày, nhóm khác quyền hành đầu là Lạc tướng .
nx, bổ sung. - Giúp việc cho vua là - Đứng đầu chiềng chạ là bồ
- Gv hoàn chỉnh kiến Lạc hầu, Lạc tướng chính.
thức - Chưa có luật pháp và quân
đội nhưng đã là mọt tổ chức
chính quyền cai quản cả nước.
GV : Phan Văn Út 4 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
Nhận xét về tổ chức của - Chia nước làm 15 bộ,
Nhà nước Văn Lang ? đứng đầu là Lạc tướng .
Nhà nước Văn Lang ra - Đứng đầu chiềng chạ là
đời có ý nghĩa gì? bồ chính.
- GV hướng dẫn HS - Chưa có luật pháp và
xem hình 35 (Lăng vua quân đội.
Hùng) và mô tả về di *Tổ chức còn rất đơn
tích Đền Hùng. giản.- là bước ngoặt
GVKL: Nhà nước Văn trong quá trình phát
lang tuy còn đơn giản triển của cộng đồng các
nhưng là tổ chức chính dân tộc Việt.
quyền cai quản cả nước. II. Đời sống vật chất của cư
Kiến thức 4: 15’ Nông dân Văn Lang:
nghiệp và các nghề thủ 1.Nông nghiệp và các nghề
công thủ công:
- GV: Văn Lang là một a. Nông nghiệp:
nước nông nghiệp, tuỳ
theo đất đai mà họ có
cách gieo cấy trên
ruộng hay trên nương
rẫy của mình.
Người Văn Lang xới
đất để gieo, cấy bằng - Trồng lúa, khoai, đậu, cà,
công cụ gì ? ( HS Khá- bầu, bí
giỏi ) - Trồng dâu, chăn tằm.
- Đánh cá, nuôi gia súc.
Trong nông nghiệp, cư - Công cụ xới đất của họ
dân Văn Lang biết làm là các lưỡi cày bằng
những nghề gì? đồng.
Trong nông nghiệp, cây
nào là cây lương thực - Biết trồng trọt và chăn
chính? nuôi.
Họ còn trồng thêm b. Nghề thủ công :
những cây gì? Chăn - Làm đồ gốm, dệt vải, lụa,
- Lúa là cây lương thực xây nhà, đóng thuyền phát
nuôi gì ? chính.
Cư dân Văn Lang đã triển
biết làm những nghề thủ - Khoai, đậu, cà, bầu,
công gì ? ( HS Yếu) - Nghề luyện kim được chuyên
bí môn hoá.
Qua hình 36, 37, 38 - Trồng dâu, chăn tằm.
em nhận thấy nghề thủ
- Làm gốm, dệt vải, lụa, - Biết rèn sắt.
công nào phát triển xây nhà, đóng thuyền.
nhất thời bấy giờ ? (
HS Khá- giỏi )
Biểu hiện nào cho thấy
nghề luyện kim được
chuyên môn hoá cao ?
Nghề luyện kim ra đời
GV : Phan Văn Út 5 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
có ý nghĩa gì ? - Nghề luyện kim được
Việc tìm thấy trống chuyên môn hoá cao.
đồng ở nhiều nơi trên - Làm được lưỡi cày
đất nước ta và ở cả đồng, trống đồng, vũ khí,
nước ngoài đã thể hiện thạp đồng, rèn sắt.
điều gì ? - Nó tạo ra công cụ sản
- THGDMT: Những xuất cho các nghề khác.
điều kiện tự nhiên - Chứng tỏ đây là thời kỳ
khiến cho kinh tế nông đồ đồng và nghề luyện
nghiệp Văn Lang phát kim rất phát triển.
triển ? 2.Đời sống vật chất của cư
Kiến thức 5 : 10’ Đời dân Văn Lang ra sao ?
sống vật chất của cư - Về ở: nhà sàn mái cong và
dân Văn Lang ra sao. mái tròn.
Những nội dung cơ bản
của đời sống vật chất là
gì ? - Đi lại: chủ yếu bằng thuyền
Người dân Văn Lang ở
như thế nào ? - Họ có cuộc sống văn - Về ăn: cơm, rau, thịt, cá
Tại sao người dân Văn hoá đồng nhất.
Lang lại ở nhà sàn ? ( - Nhà sàn làm bằng gỗ, -Về mặc: nam đóng khố, nữ
HS Khá- giỏi ) tre, nứa, lá mặc váy.
Họ đi lại chủ yếu bằng - Chống thú dữ, tránh ẩm
phương tiện gì ? thấp.
Thức ăn chủ yếu của
người Văn Lang là gì ? - Chủ yếu bằng thuyền.
Người Văn Lang mặc
những gì? - Cơm nếp, cơm tẻ, rau,
Tại sao nhân dân lại cà, thịt, cá.
cởi trần, đóng khố, - Đàn ông đóng khố, đàn
mặc váy ? ( HS Khá- bà mặc váy.
giỏi ) - Thời tiết nóng nực, ẩm
- THGDMT: Nơi ở, thấp, phải lao động trên
nhà cửa , đi lại , ăn, đồng ruộng.
mặc dựa vào thiên
nhiên nhứ thế nào?
Kiến thức 6: 10’ Đời 3.Đời sống tinh thần của cư
sống tinh thần của cư dân Văn Lang có gì mới ?
dân Văn Lang có gì - Xã hội chia thành những tầng
mới. lớp khác nhau:
Xã hội Văn Lang chia - Quý tộc:có thế lực, giàu + Người quyền quý.
thành mấy tầng lớp ? có trong xã hội. + Dân tự do
Địa vị của mỗi tầng lớp - Nông dân tự do:lực + Nô tì
trong xã hội ra sao ? lượng chủ yếu nuôi sống - Tổ chức lễ hội, vui chơi:
xã hội. + Nhảy múa, hát ca
- Nô tì: hầu hạ quý tộc. + Đua thuyền, giã gạo
GV : Phan Văn Út 6 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
Sau những ngày lao - Tổ chức lễ hội, vui
động mệt nhọc, cư dân chơi, ca hát, nhảy múa,
Văn Lang đã làm gì ? đua thuyền.
Nhạc cụ điển hình của - Trống đồng, chiêng, - Tín ngưỡng:
cư dân Văn Lang là gì ? khèn. + Thờ cúng các lực lượng tự
Ngày Tết chúng ta - Bánh chưng, bánh nhiên.
thường làm bánh gì ? giầy tượng trưng cho ý + Chôn người chết cùng công
Điều đó nói lên điều gì nghĩa mặt đất và bầu cụ, đồ trang sức.
? trời. - Có khiếu thẩm mỹ cao.
Người Văn Lang đã có - Thờ cúng các lực lượng Tạo nên tình cảm cộng đồng
tín ngưỡng gì ? tự nhiên: Mặt trời, Mặt sâu sắc.
trăng, đất, nước chôn
người chết.
Cho biết phong tục của - Chôn người chết cùng
người dân? ( HS Yếu) công cụ, đồ trang sức.
Hãy cho biết những - Biết tổ chức lễ hội.
điểm mới trong đời - Có khiếu thẩm mỹ cao.
sống tinh thần của cư
dân Văn Lang ?
Kết luận toàn bài:
Những đời sống vật
chất và tinh thần của cư
dân Văn Lang đã tạo
nên quốc gia đầu tiên
trong lịch sử dân tộc và
từ đó tạo nên ý thức cội
nguồn, sẽ là cơ sở của
các cuộc chiến đấu bảo
vệ Tổ quốc sau này.
- HĐ3: Hoạt động luyện tập : 3’
GV cho hs kể lại một trong những câu chuyện: Sơn Tinh- Thủy Tinh, Con rồng
cháu tiên, Thành Gióng.
GV cho hs kể lại một trong những câu chuyện: bánh chưng, bánh dày, Sự tích trầu
cau, Thánh Gióng
- HĐ4: Hoạt động vËn dông và mở rộng : 3’
Vẽ lại một hình ảnh mà em thích về vua Hùng theo trí tưởng tượng của em hoặc
qua tranh ảnh mà em tìm được.
Em có suy nghĩ gì khi phong tục ăn trầu ngày đang dần mất đi? Và em đánh giá
thế nào về việc những nam giới cởi trần đi ra đường trong cuộc sống hiện tại ?
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp : 2’
- Tìm đọc thêm các truyền thuyết khác về thời kì này
- Học và nắm vững kiến thức bài học.
- Tìm đọc thêm các truyền thuyết khác về thời kì này.
- Sưu tầm tranh ảnh về trống đồng.
GV : Phan Văn Út 7 Năm học 2020 - 2021
Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 tuần 13, 14
* Học và nắm vững kiến thức bài học.
* Chuẩn bị bài: Bài 14: Nước Âu Lạc
+ Đọc, tìm hiểu trước nội dung bài học
IV. Đánh giá nội dung bài học: 2’
- Những lí do ra đời của nhà nhà nước Văn Lang ? (HS Yếu)
- Nước Văn Lang thành lập như tế nào ?
- Em có nhận xét gì về tổ chức của nhà nước đầu tiên này ? (HS Khá- giỏi)
- Điểm lại những nét chính trong đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn Lang
qua nơi ở, ăn mặc, phong tục, lễ hội, tín ngưỡng.
- Em hãy mô tả trống đồng thời kỳ Văn Lang ? ( HS Yếu)
- Những yếu tố tạo nên tình cảm cộng đồng của cư dân Văn Lang ? ( HS Khá- giỏi
)
V. Rút kinhnghiệm :
Ký duyệt của tổ tuần 13 ngày 25/11/2020
Tổ phó
- ND :
- HT :
Đinh Thu Trang
GV : Phan Văn Út 8 Năm học 2020 - 2021
Tài liệu đính kèm: