Giáo án Lịch sử 6 - Tiết 2, Bài 2: Cách tính thời gian trong lịch sử - Năm học 2020-2021 - Phan Văn Út

 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
Ngày soạn : 7/9/20
Tuần 2 - Tiết 2 Bài 2: CÁCH TÍNH THỜI GIAN TRONG LỊCH SỬ
 I. MỤC TIÊU : 
 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ: 
- Kiến thức: 
 Cách tính thời gian trong lịch sử: Chủ yếu biết cách tính năm trước Công nguyên và sau 
Công nguyên. Khoảng cách từ năm xảy ra sự kiện đến năm đang học.
- Kĩ năng: 
 Bồi dưỡng cách ghi và tính năm
- Thái độ: 
 + Giúp HS biết quí trọng và tiết kiệm thời gian.
 + Bồi dưỡng cho HS ý thức và tính chính xác , tác phong khoa học của mọi công 
việc.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực chung: Giải quyết vấn đề, sử dụng ngôn ngữ.
- Năng lực chuyên biệt: tái tạo kiến thức, xác định mối quan hệ giữa các sự kiện, hiện 
tượng lịch sử, giải thích được mối quan hệ đó, phân tích, so sánh, nhận xét, đánh giá.
II. CHUẨN BỊ
 - Giáo viên : giáo án, SGK, sách tham khảo
 - Học sinh : vở bài tập, vở ghi, SGK
III . Tổ chức các hoạt động dạy học :
 1. Ổn định lớp : 1’ (Kiểm tra sĩ số, vệ sinh)
 2. Kiểm tra bài cũ 5’
 Lịch sử là gì? Tại sao chúng ta cần học lịch sử?
 3. Bài mới: 
- HĐ1: Hoạt động tìm hiểu thực tiễn: 2’
Hoạt động khởi động
* Giới thiệu bài:
 Như chúng ta đã biết lịch sử là những gì đã xẩy ra trong quá khứ theo thứ tự 
thời gian có trước, có sau . Theo đà phát triển của nhận thức và do nhu cầu bức thiết 
của cuộc sống con người đã tìm ra cách tính thời gian trong lịch sử . Vậy muốn biết 
tại sao phải xác định thời gian, người xưa đã tính thời gian như thế nào thế giới có 
cần một thứ lịch chung hay không?
- HĐ2: Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức: 28’
 Hoạt động của gv & hs Sản phẩm của hs Kết luận của gv
 Kiến thức 1: Tại sao phải 1. Tại sao phải xác định 
 xác định thời gian? thời gian?
 - GV giảng: LS loài người 
 bao gồm muôn vàn sự kiện - Xác định thời gian là 
 xảy ra vào những (t) khác nguyên tắc cơ bản của 
 GV : Phan Văn Út 1 Năm học 2020 - 2021 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
 nhau : con người, nhà cửa, môn lịch sử.
 phố xá, xe cộ đều ra đời và 
 thay đổi.
 Xã hội loài người cũng vậy, 
 muốn hiểu và dựng lại LS 
 phải sắp xếp các sự kiện đó 
 theo thứ tự thời gian.
 - GV cho HS quan sát H1 và - Căn cứ vào các hiện 
 H2 (bài 1). tượng thiên nhiên lặp đi 
 Em có thể nhận biết trường lặp lại thường xuyên con 
 làng và tấm bia đá dựng lên người xác định thời gian
 cách đây bao nhiêu năm 
 không ? ( Không biết, đã lâu 
 ( Không biết, đã lâu rồi). rồi).
 Các em có cần biết thời gian Việc xác định thời gian 
 dựng tấm bia 1 tiến sĩ nào là thực sự cần thiết.
 không ?.
 - GVKL: Như vậy việc xác 
 định thời gian là thực sự cần 
 thiết.
 - GV: Nhìn vào bức tranh 
 Văn Miếu quốc tử giám, 
 không phải các tiến sĩ đều đỗ 
 cùng 1 năm, phải có người 
 trước, người sau, bia này có 
 thể cách bia kia rất lâu. Như 
 vậy người xưa đã có cách 
 tính và cách ghi (t). Việc tính 
 (t) là rất quan trọng vì nó 
 giúp chúng ta nhiều điều.
 - GV gọi HS đọc : " Từ xưa 
 ..từ đây ".
 Để tính (t), việc đầu tiên con 
 người nghĩ đến là gì.
 ( Ghi lại những việc mình 
 làm, nghĩ cách tính (t), nhìn 
 thấy những hiện tượng tự 
 nhiên =>Đó là cơ sở xác 
 định thời gian
 Vậy dựa vào đâu và bằng - Căn cứ vào các hiện 
 cách nào con người tính tượng thiên nhiên lặp đi 
 được(t). lặp lại thường xuyên 
 (GV mở rộng: Nông dân Ai con người xác định thời 
 Cập cổ đại theo dõi và phát gian
 hiện sự hoạt động của Trái 
 GV : Phan Văn Út 2 Năm học 2020 - 2021 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
 Đất quanh mặt trời (1vòng) 
 là 1 năm( 360 ngày)
 Thế giới hiện nay có những - Âm lịch, dương lịch
 cách tính lịch nào? (Yếu)
 Hoạt động 2: Người xưa 2. Người xưa đã tính 
 đã tính thời gian như thế thời gian như thế nào?
 nào?
 - GV giảng: Người xưa đã - Dựa vào sự di chuyển 
 dựa vào thiên nhiên, qua của Mặt Trăng xung 
 quan sát và tính toán được (t) quanh Trái Đất con người 
 mọc, lặn, di chuyển của mặt tìm ra lịch âm.
 trời và mặt trăng và làm ra 
 lịch, phân (t) theo tháng năm, 
 sau đó chia thành giờ, - Dựa vào sự di chuyển 
 phút .Lúc đầu có nhiều của Trái Đất xoay quanh 
 cách tính lịch. tuỳ theo đặc Mặt Trời con người tìm 
 điểm của từng vùng, từng ra lịch dương.
 dân tộc nhưng cơ bản vẫn 
 dựa vào chu kỳ xoay của mặt 
 trăng quay quanh trái đất(âm 
 lịch)
 + Chu kỳ xoay của trái đất 
 quay quanh mặt trời (dương 
 lịch) Học sinh xác định.
 Xem trên bảng ghi " những 
 - Người xưa đã phân 
 ngày lịch.sử và kỉ niệm" có 
 những đơn vị tgian nào và có chia thời gian theo 
 những loại lịch nào? ngày, tháng năm, giờ 
 ( Ngày, tháng, năm âm lịch, phút.
 dương lịch.)
 - GV cho HS quan sát lịch 
 treo tường.
 - Yêu cầu HS nói rõ lịch âm, + Âm lịch: Theo sự di 
 dương. chuyển của mặt trăng 
 - Giáo viên chia nhóm cho quanh trái đất.
 học sinh hoạt động từng đại + Dương lịch: Theo sự 
 diện nhóm trình bày bổ sung di chuyển của trái đất 
 giáo viên chuẩn kiến thức và 
 quanh mặt trời .
 ghi bảng.
 - Nhóm 1+2: Em hãy cho 
 biết cách tính của âm lịch và 
 dương lịch? (Yếu)
 - GV: cách đây 3000- 4000 
 năm, người phương Đông đã 
 GV : Phan Văn Út 3 Năm học 2020 - 2021 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
 sáng tạo ra lịch.
 Em hiểu thế nào là âm lịch, 
 dương lịch. 1 vòng = 1 năm: 365 + 
 - GVKL: Người xưa cho ¼ ngày tức 6 giờ nên họ 
 rằng: mặt trăng, mặt trời đều xác định 1 tháng có 30 – 
 quay quanh trái đất. Tuy 31 ngày riêng tháng 2 
 nhiên họ tính khá chính xác, có 28 ngày, cứ 4 năm có 
 1 tháng tức là 1 tuần trăng có 1 năm nhuận – tháng 2 
 29 -30 ngày, 1 năm có 360 - có 29 ngày.
 365 ngày => người xưa dựa 
 vào mặt trăng, mặt trời, trái 
 đất để tính tgian
 Hoạt động 3: Thế giới có 
 cần một thứ lịch chung hay 3. Thế giới có cần một 
 không? thứ lịch chung hay 
 Nhóm 1: Nếu mỗi nước có không?
 một thứ lịch riêng thì có gây 
 khó khăn gì trong quan hệ 
 giữa các nước?
 Nhóm 2: Vì sao phải có 
 công lịch?
 Nhóm 3: Công lịch được 
 tính như thế nào? - Công lịch lấy năm 
 Nhóm 4: Thế kỉ XXI bắt tương truyền của chúa 
 đầu và kết thúc vào năm Giêsu ra đời làm năm 
 nào? (Yếu) đầu tiên của công 
 - GV giảng: XH loài người nguyên. Những năm 
 càng phát.triển, sự giao hoà trước đó gọi là trước 
 giữa các nước, các DT, các công nguyên ( TCN).
 khu vực ngày càng mở rộng 
 => nhu cầu thống nhất cách - Theo công lịch 1 năm 
 tính (t) được đặt ra.(GV đưa có 12 tháng hay 365 
 ra các sự kiện.) ngày.
 Thế giới có cần 1 thứ lịch - 1 thiên niên kỉ = 1000 
 chung hay không ?. năm.
 Em hiểu công lịch là gì. - 1 thế kỉ = 100 năm.
 Nếu chia số đó cho 12 tháng - 1 thập kỉ = 10 năm
 thì số ngày còn lại là bao 
 nhiêu ? Thừa ra bao nhiêu ? 
 Phải làm thế nào ?
 ( Người xưa có sáng kiến: 4 
 năm có 1 năm nhuận, thêm 1 
 ngày cho tháng 2.
 + 100 năm là 1 thế kỷ.
 GV : Phan Văn Út 4 Năm học 2020 - 2021 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
 + 1000 năm là 1 thiên niên 
 kỷ.)
 - GV vẽ sơ đồ lên bảng: cách 
 ghi thứ tự thời gian. (HS vẽ 
 vào vở.)
 TCN CN 
 SCN
 179 111 50 
 40 248 254
 - 1 thiên niên kỉ = 1000 
 năm.
 - 1 thế kỉ = 100 năm
 - 1 thập kỉ = 10 năm 
- HĐ3. Hoạt động luyên tập: 3’
 1. KN Lam Sơn và chiến thắng Đống Đa cách đây bao nhiêu năm?
 2. KN Hai Bà Trưng và chiến thắng Bạch Đằng năm 938 cách đây bao nhiêu 
năm?
 3. Tính khoảng thời gian ( theo thế kỉ và theo năm) của các sự kiện ghi trên 
bảng ở trang 6/ sgk so với năm nay?
- HĐ4. Hoạt động vận dụng, mở rộng:2’
 - Theo em vì sao trên tờ lịch của chúng ta có ghi thêm ngày, tháng, năm âm 
lịch?
4. Hướng dẫn về nhà và hoạt động nối tiếp:2’
- Tìm hiểu các loại lịch và hoạt động của người Ai Cập cổ đại.
- Học kĩ nội dung bài 
- Chuẩn bị bài “ Xã hội nguyên thủy”
 + Đọc bài và trả lời các câu hỏi trong sgk.
 + So sánh sự khác nhau giữa người tinh khôn và người tối cổ.
 + Những nguyên nhân dẫn đến sự tan rã của xã hội nguyên thủy.
IV . Kiểm tra đánh giá bài học : 3’
* Bài tập 1:
Chọn ý đúng: Năm đầu của công nguyên được quy ước:
a. Năm phật Thích Ca Mâu Ni ra đời.
b. Năm Khổng Tử ra đời.
c. Năm chúa Giê – su ra đời.
d. Năm Lão Tử ra đời
 Người xưa đã tính thời gian như thế nào?
- Dựa vào sự di chuyển của Mặt Trăng xung quanh Trái Đất con người tìm ra lịch âm.
- Dựa vào sự di chuyển của Trái Đất xoay quanh Mặt Trời con người tìm ra lịch 
dương.
 GV : Phan Văn Út 5 Năm học 2020 - 2021 Trường THCS Nguyễn Minh Nhựt Giáo án sử 6 Tuần 2
* Bài tập 2 : Triệu Đà xâm lược nước ta năm 179 TCN sự kiện này xảy ra cách ngày 
nay bao nhiêu năm? 
 2008 + 179= 2187 năm.
 * Bài tập 3: Năm 40 khởi nghĩa Hai Bà Trưng nghĩa là cáh ngày nay bao nhiêu năm?
 2008 – 40 năm = 1968 năm.
IV . Rút kinh nghiệm :
 ........
 ............................................
 Ký duyệt của tồ tuần 2 ngày 10 / 9 / 20
 Tổ trưởng
 - ND :
 - HT :
 - PP :
 GV : Phan Văn Út 6 Năm học 2020 - 2021