Bài giảng Ngữ văn 6 - Tiết 26, Bài 7: Văn bản Em bé thông minh (Truyện cổ tích)

 CHÀO MỪNG 
CÁC THẦY VỀ DỰ GIỜ 
 LỚP 6A2 KIỂM TRA BÀI CŨ
? Trên đây là 2 hình ảnh minh họa cho truyện nào mà 
em đã được học?
 Truyện “Thạch Sanh”. KIỂM TRA BÀI CŨ
 CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM :
? Văn bản Thạch Sanh thuộc thể 
loại truyện dân gian nào ?
 A. Truyện ngụ ngơn.
 B. Truyện cổ tích.
 C. Truyện truyền thuyết.
 D. Truyện cười. KIỂM TRA BÀI CŨ
 CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM :
? Ý nghĩa của truyện cổ tích “Thạch Sanh”:
 A. Đề cao người tốt cĩ lịng nhân nghĩa.
 B. Lên án những kẻ xấu, vong ân bội nghĩa.
 C. Thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về 
 đạo đức, cơng lí xã hội và lí tưởng nhân đạo, yêu 
 hịa bình.
 D. Tất cả đều đúng. KIỂM TRA BÀI CŨ
 ? Em hãy cho biết Thạch Sanh cĩ những 
phẩm chất gì đáng quý để các em học tập ?
 → Phẩm chất : nhân hậu , dũng cảm , yêu hịa bình . Bài 7 – Tiết 26: Văn bản
EM BÉ THƠNG MINH
 (Truyện cổ tích) Bài 7 - Tiết 26 - VĂN BẢN : EM BÉ THƠNG MINH
 I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Truyện cổ tích là gì?
 Truyện cổ tích: loại truyện dân gian kể về cuộc đời 
 của một số kiểu nhân vật quen thuộc:
 - Nhân vật bất hạnh ( như: người mồ cơi, người con 
 riêng, người em út, người cĩ hình dạng xấu xí, )
 - Nhân vật dũng sĩ và nhân vật cĩ tài năng kì lạ;
 - Nhân vật thơng minh và nhân vật ngốc nghếch;
 - Nhân vật là động vật ( con vật biết nĩi năng, hoạt 
 động, tính cách như con người).
2. Đọc văn bản
3.Tĩm tắt truyện
Nhìn vào tranh sau tĩm tắt truyện 1 2 3
 6
4 5 6 TĨM TẮT TRUYỆN
Cĩ ơng vua nọ sai viên quan tìm người tài giỏi. Viên quan đi 
khắp nơi để tìm. Khi qua một cánh đồng thấy hai cha con 
đang làm ruộng. Viên quan đã ra câu đố, trâu một ngày cày 
được mấy đường. Đứa bé hỏi ngược lại: ngựa một ngày đi 
được mấy bước ơng ta sửng sốt cho đấy là người cĩ tài, viên 
quan về tâu với vua. Vua ra câu đố làm cho trâu đực đẻ con, 
thịt một con chim sẻ dọn ba cỗ thức ăn? Cậu bé giải đố bằng 
cách: Ba cậu khơng đẻ, rèn cây dao bằng kim ? Vua phục tài 
ban thưởng cho cậu. Vua láng giềng muốn xâm phạm bờ cõi 
nước ta sai sứ đem một vỏ ốc đố làm cách nào xâu chỉ qua 
được. Cậu bé giúp vua giải đố: lấy con kiến càng cột chỉ vào, 
thoa mỡ đầu bên kia kiến đánh hơi sang, trước sự thán 
phục của sứ giả.
 Vua phong em bé làm trạng nguyên, xây dinh thự bên 
hồng cung cho em ở để tiện hỏi han. 13 4. Chú thích
1/ Oái oăm: trái hẳn bình thường đến mức khơng ngờ tới được.
7/ Hồng cung: nơi vua ở (hồng: vua; cung: cung điện).
13/ Nhà thơng thái: người cĩ kiến thức rộng và sâu. 5/ Bố cục
 Văn bản chia 3 phần:
Phần 1: Từ đầu ..lỗi lạc
 Hình thức thử tài nhân vật.
Phần 2: Một hơm nước láng giềng
 Những lần trải qua thử thách của em bé.
Phần 3: Cịn lại
 Em bé được phong làm trạng nguyên. II.Tìm hiểu văn bản
1/Hình thức thử tài nhân vật HẾT THỜI GIAN
 0
 55 5
 50 10
 45 15
 THẢO LUẬN CẶP ( 2 phút ) 40 20
 35 25
 30
Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật cĩ phổ biến trong
truyện cổ tích khơng? Tác dụng của hình thức này?
 Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân vật phổ biến trong 
 truyện cổ tích. Tác dụng là :
 + Tạo thử thách để nhân vật bộc lộ tài năng, phẩm chất.
 + Tạo tình huống cho truyện phát triển.
 + Gây hứng thú, hồi hộp cho người nghe.
 16 II.Tìm hiểu văn bản
 1.Hình thức thử tài nhân vật
- Hình thức dùng câu đố để thử tài nhân 
 vật cĩ phổ biến trong truyện cổ tích.
- Tác dụng:
+Tạo ra thử thách để nhân vật bộc lộ tài 
 năng, phẩm chất.
+Tạo tình huống cho cốt truyện phát triển.
+ Gây hứng thú, hồi hộp cho người nghe. Sự mưu trí, thơng minh của em 
bé được thử thách qua mấy lần 
? 2/Sự mưu trí,thơng minh của em bé:
Lần 1: Đáp lại lời đố của viên 
quan.
Lần 2: Đáp lại thử thách của vua.
Lần 3:Cũng là thử thách của vua.
Lần 4: Câu đố của sứ thần nước 
láng giềng. 
=>thấy được tài trí,thơng minh 
hơn người của em bé. ?HS thảo luận:
? Các câu đố ở lần sau cĩ khĩ hơn lần trước 
 khơng? Vì sao?( Gợi ý:về người ra câu đố; 
 nội dung,tính chất câu đố; thành phần tham 
 gia giải đố). Lần thách đố sau khĩ hơn lần 
trước,vì:
- Xét về người đố: lần đầu: viên 
 quan; lần thứ hai, thứ ba: vua;
 lần thứ tư: sứ thần nước ngồi.
- Tính chất ối oăm của câu đố 
 cũng mỗi lần một tăng lên, thể 
 hiện ở nội dung, yêu cầu của câu 
 đố, đối tượng, thành phần phải 
 giải đố. CỦNG CỐ
 - Cần tĩm tắt được truyện.
 - Hình thức dùng câu đố để thử 
 tài nhân vật cĩ tác dụng gì?
 - Sự mưu trí, thơng minh của 
 em bé được thử thách qua mấy 
 lần? HƯỚNG DẪN HỌC SINH HỌC Ở NHÀ
- Bài cũ: Học bài và tập kể diễn cảm truyện.
- Tiết tiếp theo, trả lời các câu hỏi:
? Trong mỗi lần thử thách, em bé đã giải những câu đố oái 
 oăm đĩ ra sao?
? Theo em, những cách giải ấy lý thú ở chỗ nào? 
? Nêu ý nghĩa truyện ?
? Sưu tầm truyện có nội dung giống truyện: Em bé thông 
 minh.