Biên soạn: Lop6.net PHIẾU DÀNH CHO HỌC SINH Tiết 21 – In phần này để phát; các câu trả lời dài viết vào vở. Phiếu 21A – Hai nhân vật trong Bức tranh của em gái tôi Phần 1. Mèo – Kiều Phương (câu 2). Ghi chi tiết kèm trang SGK. Gợi ý tìm Chi tiết (trang) Mèo là người thế nào? Cái tên Mèo ................ ................ Chuyện chế màu vẽ ................ ................ Khi làm việc bố mẹ giao ................ ................ Trước khi đi thi và khi nhận ................ ................ giải Đặc điểm em thích nhất ở Mèo: ................ vì: .................................................................................................................................. Phần 2. Người anh – nhân vật “tôi” (câu 3, 4). Gạch chân trong SGK rồi ghi từ ngữ, câu văn. Thời điểm Cảm xúc, thái độ, hành động Nhận xét (từ ngữ, câu văn) Khi Mèo chưa được phát hiện ................ ................ tài năng Từ khi tài năng của Mèo được ................ ................ phát hiện Khi đứng trước bức tranh “Anh ................ ................ trai tôi” Vì sao người anh thay đổi? .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. 11 Biên soạn: Lop6.net Thẻ 21B – Tình huống mô phỏng: bức tranh là của ai? THẺ MÔ PHỎNG – tình huống được soạn để học, không phải sự việc có thật. Sau cuộc thi, bé Quỳnh chụp bức tranh “Anh trai tôi”, ảnh thấy rõ mặt người anh. Quỳnh định đăng ảnh lên nhóm trò chuyện của lớp trên mạng, kèm dòng chữ: “Anh trai của Phương lớp 6A, trường Sao Mai nè, ai muốn xem mặt thì vào đây!”. Một bạn trong nhóm định tải ảnh về, đưa vào một ứng dụng AI tạo ảnh để “vẽ lại thành tranh hoạt hình” rồi đăng kèm dòng chữ “Tranh tôi vẽ”. 1. Bức tranh là của ai? Hình ảnh trong tranh là của ai? Trước khi đăng, Quỳnh cần hỏi ý kiến những ai? .................................................................................................................................. 2. Ảnh và dòng chữ Quỳnh định đăng để lộ những thông tin gì của Phương, của người anh? Người lạ có thể dựa vào đó làm gì? Nên chia sẻ thế nào cho an toàn? .................................................................................................................................. .................................................................................................................................. 3. Bạn dùng AI “vẽ lại” rồi ghi “Tranh tôi vẽ” có đúng không? Vì sao? Nếu muốn dùng bức tranh, bạn ấy cần làm gì? .................................................................................................................................. Một điều em sẽ làm trước khi đăng ảnh có người khác: ................................................ 12 Biên soạn: Lop6.net KẾ HOẠCH BÀI DẠY BÀI 2. GÕ CỬA TRÁI TIM VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC VỀ MỘT BÀI THƠ CÓ YẾU TỐ TỰ SỰ VÀ MIÊU TẢ (tiết 1/3) Trường: ................................ Năm học: 2026–2027 Tổ: ....................................... Giáo viên: ................................ Lớp: 6........ Môn học: Ngữ văn Tuần: 6 Số tiết: 1 (45 phút) Tiết PPCT: 22 Ngày soạn: .... / .... / ........ Ngày dạy: .... / .... / ........ I. MỤC TIÊU 1. Kiến thức Phân biệt đoạn văn với bài văn; nêu được bốn yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả (SGK tr. 52). Chỉ ra được cách bài viết tham khảo Cảm xúc khi đọc bài thơ Mây và sóng của Ta-go đáp ứng từng yêu cầu: câu nào làm việc gì, thuộc phần nào của đoạn, từ ngữ nào cho thấy cảm xúc. Thực hiện bước trước khi viết: chọn bài thơ, xác định mục đích viết và người đọc, tìm ý bằng các câu hỏi ở SGK tr. 53. 2. Năng lực Đọc và phân tích bài viết tham khảo theo cặp; tự đặt câu hỏi và trả lời để tìm ý; trích đúng dòng thơ làm căn cứ. Giáo dục AI – [6.D2.1] (Cấu trúc và tương tác, cải tiến hệ thống): đối chiếu một đoạn văn mô phỏng “do công cụ AI viết” (thẻ 22C) với bài thơ và yêu cầu của kiểu bài, trình bày được giới hạn của AI so với con người: kết quả có thể sai chi tiết hoặc sáo rỗng dù lời văn trôi chảy, AI không có cảm xúc thật và kỉ niệm riêng của người đọc; nêu được vì sao viết đoạn văn ghi lại cảm xúc, việc cần thấu hiểu cảm xúc và sáng tạo, là việc con người làm phù hợp hơn. 3. Phẩm chất Trung thực: ghi lại cảm xúc thật của mình, không chép bài tham khảo, không nhờ người khác hay công cụ AI viết hộ; chăm chỉ đọc lại bài thơ để tìm ý. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU SGK tập một tr. 52–53 (yêu cầu, bài viết tham khảo, trước khi viết); tr. 40–42 (Chuyện cổ tích về loài người), tr. 44–45 (Mây và sóng); phiếu 22A, 22B, thẻ 22C ở cuối tiết. Thẻ 22C là đoạn văn mô phỏng do người soạn viết, ghi rõ “mô phỏng”; không dùng công cụ AI thật, không cần mạng, tài khoản. HS đã đọc mục Viết, chọn bài thơ và đánh dấu 2–3 chi tiết kể, tả theo lời dặn cuối tiết 21. HS cần hỗ trợ dùng câu hỏi gợi mở ở phiếu 22B và chép dòng thơ vào ô tìm ý; HS khá tìm thêm nét độc đáo trong cách kể, tả. Có thể chọn bài thơ khác về tình cảm gia đình nếu có yếu tố kể, tả và GV đồng ý. 13 Biên soạn: Lop6.net III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC Hoạt động 1. Mở đầu: đoạn văn hay bài văn? (4 phút) a) Mục tiêu: Phân biệt đoạn văn với bài văn từ bài viết đã làm; giới thiệu kiểu bài. b) Nội dung: Nhớ lại bài văn kể lại một trải nghiệm (tiết 9–11) và đoạn văn viết ở tiết 18; nêu chỗ khác nhau giữa đoạn văn và bài văn; nghe giới thiệu kiểu bài mới. c) Sản phẩm: Câu trả lời miệng nêu được hai điểm khác nhau. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Nhớ lại bài viết của mình, mở vở xem nếu cần. Hỏi: Bài văn kể lại một trải nghiệm em viết ở tiết Dự kiến trả lời: 9–11 có mấy phần, mấy đoạn? Đoạn văn kể cuộc – Bài văn có mở bài, thân bài, kết bài, gồm nhiều trò chuyện với mây và sóng ở tiết 18 khác bài đoạn. Đoạn văn chỉ là một phần, bắt đầu bằng văn ấy ở chỗ nào? (cách tổ chức theo SGV tr. 93) chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm câu, các câu cùng nói về một ý. Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Trao đổi, tìm hai điểm khác nhau. Dành 1 phút trao đổi với bạn bên cạnh. Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trả lời; bạn bổ sung. Mời 2 HS. Hỏi thêm: Hai bài thơ vừa học, Dự kiến trả lời: Chuyện cổ tích về loài người và Mây và sóng, – Chấp nhận mọi lựa chọn có lí do gắn với một bài nào em muốn đọc lại nhiều lần hơn? Điều gì chi tiết trong bài, ví dụ: thích Mây và sóng vì em trong bài khiến em thích? bé từ chối đi chơi với mây, với sóng để ở nhà chơi cùng mẹ; thích Chuyện cổ tích về loài người vì mọi thứ trên đời đều sinh ra vì trẻ con. Bước 4. Kết luận, nhận định ⇒ Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài Chốt và dẫn: Hai bài thơ vừa học đều kể một câu thơ có yếu tố tự sự và miêu tả: một đoạn, chuyện, tả cảnh vật, con người. Ba tiết tới, mỗi đúng hình thức, nói cảm xúc của chính em. em viết một đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ như thế. 14 Biên soạn: Lop6.net Hoạt động 2.1. Hình thành kiến thức: yêu cầu của đoạn văn (5 phút) a) Mục tiêu: Nêu được bốn yêu cầu đối với đoạn văn ghi lại cảm xúc về một bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả. b) Nội dung: Đọc khung yêu cầu (SGK tr. 52); nói lại bằng lời của mình đoạn văn phải làm được những việc gì; chọn yêu cầu mình thấy khó nhất. c) Sản phẩm: Bốn yêu cầu ghi vở; yêu cầu khó nhất của từng em. d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Bước 1. Chuyển giao nhiệm vụ Đọc khung, đếm yêu cầu. Yêu cầu đọc khung yêu cầu ở SGK tr. 52. Hỏi: Dự kiến trả lời: Đoạn văn kiểu này phải làm được mấy việc? I. YÊU CẦU ĐỐI VỚI ĐOẠN VĂN Theo em, việc nào khó nhất? – Giới thiệu nhan đề bài thơ và tên tác giả. – Thể hiện được cảm xúc chung về bài thơ. – Nêu các chi tiết mang tính tự sự và miêu tả trong bài thơ; đánh giá ý nghĩa của chúng trong việc thể hiện tình cảm, cảm xúc của nhà thơ. – Chỉ ra được nét độc đáo trong cách tự sự và miêu tả của nhà thơ (SGK tr. 52). Bước 2. Thực hiện nhiệm vụ Đọc lại, đánh dấu yêu cầu thấy khó nhất. Dành 1 phút; gợi HS: “tự sự” là kể chuyện, “miêu tả” là tả cảnh vật, con người. Bước 3. Báo cáo, thảo luận Trình bày; nêu yêu cầu khó nhất. Mời 2 HS nói lại bốn yêu cầu bằng lời của mình; Dự kiến trả lời: hỏi vài em yêu cầu khó nhất và vì sao. – Nhiều em thấy khó yêu cầu thứ tư (nét độc đáo trong cách kể, tả). Chấp nhận mọi lựa chọn có lí do; phần đọc bài tham khảo ngay sau sẽ giúp làm rõ. Bước 4. Kết luận, nhận định Ghi vở mục I. Chốt bốn yêu cầu, ghi bảng; lưu ý: kể, tả trong ⇒ Đoạn văn cần: tên bài, tác giả; cảm xúc đoạn văn là để nói cảm xúc, không kể lại toàn bộ chung; chi tiết kể, tả và ý nghĩa của chúng; bài thơ. nét độc đáo trong cách kể, tả. 15
Tài liệu đính kèm: