Trường THCS Ngô Quang Nhã Họ và tên giáo viên: Tổ: Toán – Tin – CN 8 Lê Thị Thu Thúy CHƯƠNG 4: MỘT SỐ YẾU TỐ THỐNG KÊ Tên bài dạy: BÀI 1: THU THẬP VÀ PHÂN LOẠI DỮ LIỆU Môn học/ Hoạt đông giáo dục: Toán; lớp: 6A2 Thời gian thực hiện: 02 tiết (Tiết 13, 14) I. MỤC TIÊU: 1. Về kiến thức: Qua bài này Hs cần: - Biết cách phân loại dữ liệu theo các tiêu chí cho trước. - Nhận biết được tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí đơn giản. - Biết kiểm tra tính hợp lí của dữ liệu theo các tiêu chí đã học. 2. Về năng lực: 2.1. Năng lực chung: - Năng lực tự chủ và tự học: Học sinh chủ động và tích cực tự hoàn thành được các nhiệm vụ học tập tại lớp, tự tin khi trình bày, báo cáo hoặc nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. - Năng lực giao tiếp và hợp tác: Học sinh biết tự phân công nhiệm vụ trong nhóm, biết hỗ trợ nhau, trao đổi, thảo luận, thống nhất được ý kiến trong nhóm để hoàn thành nhiệm vụ; biết chia sẻ, biết đánh giá và nhận xét kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập. Nhận ra những sai sót và biết điều chỉnh khi được bạn và giáo viên góp ý. 2.2. Năng lực đặc thù: - Năng lực tư duy và lập luận, năng lực giải quyết vấn đề toán học: Thực hiện được các thao tác tư duy đơn giản như có thể thực hiện những nhiệm vụ tương tự; biết diễn đạt một vấn đề toán học có sử dụng các thuật ngữ đơn giản về thu thập dử liệu Nhận biết và phát hiện được vấn đề liên quan đến thu thập dử liệu cần giải quyết trong môn Toán và giải quyết được vấn đề đó. Bước đầu khái quát hóa được vấn đề từ trực quan và ví dụ cụ thể. - Năng lực giao tiếp toán học: - Thực hiện được việc thu thập dữ liệu theo mục đích và yêu cầu. - Lựa chọn và biểu diễn được dữ liệu đã phân loại vào các bảng. - Vận dụng được việc thu thập dữ liệu các môn học hoặc trong một số tình huống thực tiễn. 3. Về phẩm chất: - Phẩm chất chăm chỉ: Cá nhân hoạt động tích cực, chủ động trong việc giải quyết vấn đề, đọc để thu thập thông tin ở SGK hoặc tranh ảnh, liên hệ thực tế. - Phẩm chất trung thực: Báo cáo đúng kết quả của mình, nhận xét, đánh giá khách quan, chính xác, không gian lận trong học tập. - Phẩm chất trách nhiệm: Tham gia tích cực các hoạt động nhóm, hoàn thành công việc nhóm hoặc giáo viên giao cho. - Bồi dưỡng hứng thú học tập, ý thức làm việc tập thể, ý thức tìm tòi, khám phá và linh hoạt; độc lập, tự tin và tự chủ. II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU: - Giáo viên: Kế hoạch bài dạy, SGK, thước, phấn màu. - Học sinh: SGK, Đọc trước và chuẩn bị theo HD của GV. III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC: 1. Hoạt động 1: Mở đầu Mục tiêu: - Gợi động cơ hứng thú học tập. - Giúp HS bước đầu nhận biết với việc thu thập và phân loại dữ liệu thông qua hoạt động tìm kiếm các thông tin về môi trường. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập: Từ vấn đề đưa ra, HS vận HS chú ý lắng - GV chiếu hình ảnh về loài chim và yêu cầu dụng hiểu biết của mình nghe và thực HS đọc nội dung HĐKĐ: để trả lời câu hỏi. hiện yêu cầu. “Theo Tổng cục Môi trường, Việt Nam có khu hệ chim phong phú và đa dạng, với tổng số loài chim ghi nhận là 888 loài, trong đó có 72 loài chim hiện đang bị đe dọa tuyệt chủng ở mức độ toàn cầu, 51 loài ít xuất hiện và hiếm gặp. ( Theo Tạp chí Môi trường 4/2017)”. GV đặt câu hỏi: “Theo em, việc thu thập các thông tin ở trên đã giúp ích gì trong việc bảo tồn các loài chim?” - GV chiếu hình ảnh liên quan đến dịch Covid 19 và trình bày tình hình diễn biến dịch covid 19 : “Tính đến ngày 31/05/2021, trên thế giới, số ca nhiễm lên đến 171 000 708 người, trong đó có 3 555 956 người tử vong và 153 086 591 người khỏi bệnh. Tại Việt Nam, số ca nhiễm là 7 168 người, trong đó số người tử vong là 47 người, số người được chữa khỏi bệnh là 2 950 người “ – Theo nguồn Bộ y tế. GV đặt câu hỏi: “Theo em việc thu thập thông tin trên giúp gì cho người dân nắm bắt được thông tin?” * Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập HS chú ý hoàn thành yêu cầu. * Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận GV gọi một số HS trả lời, HS khác nhận xét, bổ sung. * Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV đánh giá kết quả của HS, trên cơ sở đó dẫn dắt HS vào bài học mới. TIẾT 1 2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới. 2.1. Thu thập dữ liệu. Mục tiêu: - Giúp HS có cơ hội trải nghiệm về thu thập dữ liệu thông qua việc tìm kiếm thông tin từ bảng điều tra. - HS biết thu thập dữ liệu từ các loại bảng thống kê. - HS vận dụng kiến thức thực hiện được việc thu thập dữ liệu theo mục đích và yêu cầu. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 1. Thu thập dữ liệu hoc tập: HĐKP1: HS quan - GV yêu cầu HS trao đổi, thảo Từ bảng điều tra về các môn thể thao yêu sát SGK luận nhóm, hoàn thành HĐKP1. thích của lớp 6A, thu thập được những và tìm thông tin sau: hiểu nội - Các môn thể thao được yêu thích của lớp dung kiến 6A là: Bóng đá, cầu lông, bóng bàn, đá cầu, thức theo bóng rổ. yêu cầu - Có 18 bạn ưa thích môn bóng đá, 8 bạn ưa thích môn cầu lông, 2 bạn ưa thích môn bóng bàn, 4 bạn ưa thích môn đá cầu và 5 - GV dẫn dắt, phân tích cho HS rút bạn ưa thích môn bóng rổ. ra khái niệm về dữ liệu và số liệu. => Kết luận: - GV chốt lại khái niệm như trong - Những thông tin thu thập được như: số, Hộp kiến thức và cho 1, 2 HS phát chữ, hình ảnh, được gọi là dữ liệu. Dữ biểu lại khái niệm. liệu dưới dạng số được gọi là số liệu. - GV giảng, lưu ý HS các cách thu - Có nhiều cách để tìm thấy dữ liệu như thập dữ liệu. ( quan sát, lập phiếu quan sát, lập phiếu điều tra điều tra,.. thu thập từ những nguồn (phiếu hỏi), hoặc thu thập từ những có sẵn như sách, báo, trang web,..) nguồn có sẵn như sách, báo, trang web. - GV lấy một vài ví dụ và phân tích Ví dụ cho HS hình dung và Thực hành 1: hiểu rõ. - Mai đang điều tra về vấn đề: các loại kem - GV yêu cầu HS vận dụng kiến được khách hàng yêu thích. thức, suy nghĩ hoạt động cặp đôi - Dữ liệu thu thập gồm: hoàn thành Thực hành 1. + Các loại kem yêu thích của khách hàng gồm: Dâu, nho, sầu riêng, sô cô la, vani. + Kem dâu được 11 khách hàng yêu thích, kem nho được 4 khách hàng yêu thích, kem sầu riêng được 8 khách hàng yêu thích, kem sô cô la được 5 khách hàng yêu thích, kem va ni được 2 khách hàng yêu thích. - GV tổ chức cho HS hoạt động Vận dụng 1: nhóm 4 theo kĩ thuật khăn trải bàn (HS thu thập và hoàn thành bảng theo số để hoàn thành bảng thống kê vật liệu thực tế trong lớp học) dụng có trong lớp phần Vận dụng Thống kê các vật dụng có trong lớp 1. Loại vật Kiểm đếm Số lượng * Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ dụng học tâp: Bàn - HS chú ý lắng nghe, thảo luận nhóm, tìm hiểu nội dung thông qua Ghế việc thực hiện yêu cầu như hướng dẫn của GV. - GV: quan sát và trợ giúp HS. * Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: - HS chú ý lắng nghe, giơ tay phát biểu và trình bày miệng tại chỗ; HS khác nhận xét, bổ sung. - GV : kiểm tra, chữa và nêu kết quả. * Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt kiến thức. 2.2. Phân loại dữ liệu. Mục tiêu: HS biết phân loại dữ liệu thông qua việc thực hành lập bảng thống kê và thực hành phân loại dữ liệu. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 2. Phân loại dữ liệu HS quan hoc tập: HĐKP2: sát SGK - GV yêu cầu HS hoạt động nhóm - Có 2 học sinh không nuôi con vật: Cúc, và tìm đôi trong 2p hoàn thành HĐKP2. Hùng. hiểu nội - GV dẫn dắt, giảng cho HS khái - Có 4 loại vật được nuôi: chó, cá, mèo, dung kiến niệm về phân loại dữ liệu. chim. thức theo - GV chốt lại khái niệm như trong =>Kết luận: yêu cầu Hộp kiến thức và cho 1, 2 HS phát Thông tin rất đa dạng và phong phú. Việc biểu lại khái niệm. sắp xếp thông tin theo những chi tiết nhất - GV cho HS quan sát bức ảnh định gọi là phân loại dữ liệu. trong SGK và hoàn thành miệng Ví dụ 2: Ví dụ 2. a) Cửa hàng bán tất cả 10 bình ga - GV yêu cầu HS quan sát lại bảng b) - Theo tiêu chí kích thước: Có 2 loại điều tra số lượng con vật nuôi ở bình ga: nhà của học sinh ở HĐKP2 để hoàn thành Thực hành 2. + Bình ga cỡ nhỏ: 8 bình. * Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ + Bình ga cỡ lớn: 2 bình. học tâp: - Theo tiêu chí màu sắc: Có 3 loại bình ga: - HS chú ý lắng nghe, thảo luận + Bình ga màu hồng: 6 bình. nhóm, tìm hiểu nội dung thông qua + Bình ga màu cam: 2 bình. việc thực hiện yêu cầu như hướng + Bình ga màu vàng: 2 binh. dẫn của GV. Thực hành 2: - GV: quan sát và trợ giúp HS. Có nuôi con vật hay Số bạn * Bước 3: Báo cáo kết quả và không thảo luận: - HS chú ý lắng nghe, giơ tay phát Có nuôi 6 biểu và trình bày miệng tại chỗ; Không nuôi 2 HS khác nhận xét, bổ sung. - GV : kiểm tra, chữa và nêu kết quả. * Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt kiến thức. * Hướng dẫn tự học ở nhà: - Học bài theo SGK và vở ghi, làm bài tập 1/SGK tr56 - Chuẩn bị bài mới phần 2 Tiết sau học. TIẾT 2. 2.3. Tính hợp lí của dữ liệu. Mục tiêu: - HS nhận biết tính hợp lí của dữ liệu thông qua việc tìm kiếm các điểm không hợp lí của các số liệu trong bảng thống kê. - HS vận dụng kiến thức vào thực tế kiểm tra tính hợp lí của dữ liệu. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm * Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ 3. Tính hợp lí của dữ liệu HS quan hoc tập: HĐKP3: sát SGK - GV yêu cầu HS hoạt động nhóm a) Ở STT 4, họ và tên viết bằng chữ số và tìm đôi trả lời cho nhau nghe HĐKP3, “38448784” Không hợp lí vì tên người hiểu nội sau đó các nhóm giơ tay trình bày không được thể hiện bằng số Tên người dung kiến miệng trước lớp. phải được thể hiện bằng chữ. thức theo - GV đặt câu hỏi: b) Ở bảng 3, tuổi của các bé có số tuổi “- yêu cầu Khi thu thập và phân loại dữ liệu, 3”,”-2” Không hợp lí vì tuổi không được để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, thể hiện bằng số âm Tuổi của con người chúng ta cần lưu ý các tiêu chí phải được thể hiện bằng số nguyên dương. đánh giá nào? => Để đánh giá tính hợp lí của dữ liệu, ta - GV nhận xét, chốt lại các tiêu chí cần đưa ra các tiêu chí đánh giá, chẳng hạn đánh giá như trong Hộp kiến thức như dữ liệu phải: và cho 1, 2 HS phát biểu, đọc lại. - Đúng định dạng. - GV cho HS đọc hiểu và phân tích - Nằm trong phạm vi dự kiến. Ví dụ 3. Vận dụng 2: - GV yêu cầu HS vận dụng kiến a) Ở bảng 4, Email của bạn Bạch Cúc và thức, hoạt động nhóm đôi hoàn bạn Thị Đào Không hợp lí vì không đúng thành Vận dụng 2. theo cú pháp của email Email phải có đuôi * Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ @gmail.com. học tâp: b) Thân nhiệt của bện nhân A thể hiện ở 3 - HS chú ý lắng nghe, thảo luận số cuối là 0, 100, -2 độ C Không hợp lí vì nhóm, tìm hiểu nội dung thông qua nhiệt độ cơ thể con người không thể ở quá việc thực hiện yêu cầu như hướng cao như 100 độ C hay quá thấp như 0 độ C dẫn của GV. hay -2 độ C. - GV: quan sát và trợ giúp HS. * Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận: - HS chú ý lắng nghe, giơ tay phát biểu và trình bày miệng tại chỗ; HS khác nhận xét, bổ sung. - GV : kiểm tra, chữa và nêu kết quả. * Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập GV nhận xét, đánh giá về thái độ, quá trình làm việc, kết quả hoạt động và chốt kiến thức. 3. Hoạt động 3: Luyện tập Mục tiêu: -Học sinh củng cố lại kiến thức thông qua một số bài tập. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm * Bước 1: Chuyển HS dựa giao nhiệm vụ học Bài 1: tâp. vào kiến Món Kiểm đếm Số bạn ăn thức đã - GV yêu cầu HS ăn học vận hoàn thành các bài sáng dụng làm tập bài 1, 2, 4, 5 ( BT SGK – tr100) Xôi 11 * Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học Bánh 4 tập. mì HS lắng nghe thực hiện nhiệm vụ Bánh 8 * Bước 3: Báo cáo bao kết quả thảo luận. Cơm 5 GV gọi một số HS tấm trả lời, HS khác nhận xét bổ xung. Phở 2 * Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học Bài 2: tâp. a) Lan đang điều tra về các món ăn sáng nay của các bạn GV đánh giá kết trong lớp. quả của HS b) Lan thu thập được các loại dữ liệu là: - Các món ăn sáng của các bạn sáng nay gồm: xôi, bánh mì, bánh bao, cơm tấm, phở. - Số lượng bạn lựa chọn các món ăn: Xôi: 11 bạn Bánh mì: 5 bạn Bánh bao: 8 bạn Cơm tấm: 5 bạn Phở: 2 bạn c) Xôi là món ăn được yêu thích nhất. Bài 4: - Các loại dữ liệu xuất hiện trong bảng thống kê: + Các chữ cái được dùng nhiều nhất khi viết 10 000 từ tiếng Anh thông dụng. + Số lần gõ bàn phím của một số chữ cái được dùng nhiều. - Sự sắp đặt vị trí của các phím E và T trên bàn phím: Vì chữ E và T được sử dụng nhiều nhất nên người ta đặt vị trí phím E và T ở nơi thuận tiện gõ nhất trên bàn phím. Bài 5: Thông tin chưa hợp lí: Số học sinh vắng của lớp 6A8 là “- 2”. Bởi vì để thể hiện số lượng học sinh phải là số nguyên dương. 4. Hoạt động 4: Vận dụng Mục tiêu: Giáo viên hướng dẫn và giao nhiệm vụ về nhà cho học sinh. Nội dung Tổ chức thực hiện Sản phẩm - HS về nhà học và - HS xem và học bài ở nhà. xem lại bài đã học - HS làm bài tập còn - HS làm bài tập. lại trong SGK. * Hướng dẫn tự học ở nhà: - Học bài theo SGK và vở ghi, xem lại các bài tập đã làm. - Chuẩn bị bài mới “Biểu diễn dữ liệu trên bảng”. Tiết sau học. Ký duyệt(Tuần 11) Châu Thới, ngày 28 tháng 10 năm 2023 Tổ Trưởng GVBM Trương Thanh Ne Lê Thị Thu Thúy DUYỆT CỦA BGH HIỆU TRƯỞNG NGUYỄN THANH MINH
Tài liệu đính kèm: