Tuần 18 Ngày soạn: 18/12/2020 Tiết 30 BÀI 29: CÁC LOẠI HOA I. Mục tiêu: 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1. Kiến thức: - Các loại hoa và các kiểu xếp hoa trên cây. - Hoa lưỡng tính và đơn tính; 2 kiểu xếp hoa trên cây ý nghĩa sinh học của hoa mọc cụm. 1.2. Kỹ năng: rèn kỹ năng quan sát, so sánh, nhận biết. 1.3. Thái độ: GD hs ý thức bảo vệ hoa và cây cảnh trong thiên nhiên. 2. Năng lực, phẩm chất - Năng lực: Phát triển năng lực tự học, hợp tác, phát hiện và giải quyết vấn đề. - Phẩm chất: Yêu quê hương, đất nước, yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ cây xanh. II. Chuẩn bị: * GV: KHBD, Tranh vẽ phóng to “Hoa một số loại cây” trang 96 sgk. Bảng phụ ghi nội dung bảng trang 97 sgk. * HS: Vật mẫu: hoa: đậu, dâm bụt, bầu, mướp, dưa, III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số 2. Kiểm tra bài cũ: Nêu các bộ phận của hoa và chức năng của từng bộ phận? 3. Nội dung bài mới: 3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn Gv đặt vấn đề vào bài: Hoa rất đa dạng, có nhiều màu sắc, hình dạng khác nhau. Tuy nhiên, các nhà khoa học đã có những biện pháp để phân biệt các loại hoa với nhau, dựa vào đâu? 3.2. Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV Hoạt động 1: Phân chia các loại hoa dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa. Mục đích: Nhận biết được các loại hoa dựa vào bộ phận sinh sản chủ yếu của hoa. - Yêu cầu học sinh đem mẫu - Quan sát vật mẫu, I. Phân chia các nhóm hoa dựa hoa để lên bàn quan sát, thảo thảo luận nhóm hoàn vào bộ phận sinh sản chủ yếu luận nhóm hoàn thành bảng thành cột 1, 2, 3 của của hoa: hoa chia thành 2 loại: đầu trang 97 cột 1, 2, 3 bảng - Yêu cầu hs làm bài tập điền vào chổ trống. - Làm phần bài tập - Hoa lưỡng tính: có đủ nhụy và điền vào chổ trống. nhị. Vd: hoa bưởi, đậu, cải, - Từ kết quả bài tập cho hs điền - Điền cột cuối của - Hoa đơn tính: vào cột cuối của bảng. bảng + Hoa có nhị: là hoa đực. - Treo tranh phóng to, bảng - Đại diện pbiểu, + Hoa có nhụy: là hoa cái. phụ, hướng dẫn học sinh hoàn nhóm khác bổ sung. Ví dụ: Hoa bầu, bí, dưa, thành bảng. - HS thực hiện. *(Y): Hd hs quan sát kĩ từng nhóm hoa để hoàn thành bảng. - Hs trả lời *(K-G): Căn cứ vào đâu để phân chia các nhóm hoa? Dựa vào bảng tóm tắt nội dung - Hs ghi bài chính. Hoạt động 2: Tìm hiểu về việc phân chia các nhóm hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây. Mục đích: Nhận biết được các loại hoa dựa vào cách xếp hoa trên cây. - Y/c h/s quan sát tranh vẽ “Các - Quan sát thảo luận II. Phân chia các nhóm loại hoa mọc đơn độc và mọc nhóm, đại diện phát biểu, hoa dựa vào cách xếp hoa thành cụm” thảo luận nhóm lấy nhóm khác bổ sung. trên cây: thêm một số vd về hoa mọc đơn độc và mọc thành cụm. - Bs hoàn chỉnh nội dung - Hs lắng nghe - Hoa mọc đơn độc: hoa - GDMT: Hoa có ý nghĩa rất bưởi, dâm bụt, hoa hồng, quan trọng đối với tự nhiên, con - Hoa mọc thành cụm: hoa người và môi trường. Do đó các - Hs lắng nghe và trả lời. cúc, hoa huệ, cải, giúp em cần có ý thức bảo vệ cảnh sâu bọ dể nhìn thấy từ xa. quan môi trường, đặc biệt là những cảnh quan đẹp ở nơi công cộng, không hái hoa, phá hoại môi trường ở trường học và nơi công cộng - Hs suy nghĩ trả lời *(K-G): Những hoa nhỏ mọc thành từng cụm có tác dụng gì đối với sâu bọ và đối với sự thụ phấn của hoa? 3.3. Hoạt động luyện tập Cho hs đọc phần kết luận cuối bài Nhắc lại kiến thức trọng tâm của bài. 3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng Cho HS trả lời câu hỏi 1, 2 trang 98. 4.Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối Học bài và soạn bài 30. IV. Kiểm tra đánh giá bài học Cho hs nhắc lại nội dung bài học Nhận xét hoạt động học tập của HS V. Rút kinh nghiệm: Tuần 18 Ngày soạn: 18/12/2020 Tiết 31 BÀI 30: THỤ PHẤN I. Mục tiêu: 1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ 1.1. Kiến thức: - Khái niệm thụ phấn, đặc điểm của hoa tự thụ phấn, hoa giao phấn. - Đặc điểm hoa thụ phấn nhờ gió và hoa thụ phấn nhờ sâu bọ (biểu hiện của hiện tượng giao phấn) - Ứng dụng sự thụ phấn vào trong trồng trọt. 1.2. Kỹ năng: rèn kỹ năng quan sát tranh, so sánh, nhận biết. 1.3. Thái độ: Gd ý thức bảo vệ các loài sâu bọ có ích. 2. Năng lực, phẩm chất - Năng lực: Phát triển năng lực tự học, hợp tác, phát hiện và giải quyết vấn đề. - Phẩm chất: Yêu quê hương, đất nước, yêu thiên nhiên, ý thức bảo vệ cây xanh. II. Chuẩn bị: - GV: KHBD, sgk, tranh. - HS: xem bài trước ở nhà. III. Tổ chức các hoạt động dạy học 1. Ổn định lớp: Kiểm tra sĩ số. 2. Kiểm tra bài cũ 3. Nội dung bài mới: 3.1. Hoạt động tìm hiểu thực tiễn Gv đặt vấn đề vào bài: Quá trình sinh sản của hoa bắt đầu từ sự thụ phấn. Vậy, thụ phấn là gì? Có mấy cách? 3.2. Hoạt động tìm tòi, tiếp nhận kiến thức mới Tổ chức hoạt động Sản phẩm của HS Kết luận của GV * Hoạt động mở đầu: Tìm hiểu hiện tượng thụ phấn Mục đích: Nêu được khái niệm về thụ phấn - Sự thụ phấn là bắt đầu qúa trình - Lắng nghe * Khái niệm thụ phấn: SSHT ở cây có hoa, có sự tiếp xúc Thụ phấn là hiện tượng hạt giữa hạt phấn và đầu nhụy qúa phấn tiếp xúc với đầu nhụy. trình thụ phấn. * Hoạt động 1: Tìm hiểu về hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn. Mục đích: Phân biệt hoa tự thụ phấn và hoa giao phấn. - Hướng dẫn học sinh quan sát - Quan sát tranh vẽ I. Hoa tự thụ phấn và hoa giao hình 30.1 phóng to theo hướng phấn: ? Thế nào là hoa tự thụ phấn? dẫn. *(K- G): Hãy cho biết đặc điểm - HS trả lời cá nhân nào ghi trong ngoặc đơn là của 1) Hoa tự thụ phấn: hoa tự thụ phấn? - Hs trả lời, hs khác * Là hoa có hạt phấn rơi vào đầu + Loại hoa (đơn tính, lưỡng tính) nhận xét, bổ sung. nhụy của chính hoa đó. + Thời gian chín của nhị so với nhụy(đồng thời, trước, sau) - HS trả lời ? Đặc điểm của hoa tự thụ phấn? * Đặc điểm của hoa tự thụ: Gv: nhận xét, kết luận - Hoa lưỡng tính. - Nhị và nhụy chín đồng thời. Vd: Hoa bưởi, đậu, cải, .. Thảo luận nhóm: dựa vào thông tin 2) Hoa giao phấn: Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm sgk * là những hoa có hạt phấn trong: Tìm đặc điểm khác nhau chuyển lên đầu nhụy của hoa giữa hoa tự thụ phấn với hoa giao khác. phấn? * Đặc điểm: - Hiện tượng giao phấn của hoa - Hoa đơn tính được thực hiện nhờ những yếu tố - Hoa lưỡng tính có nhụy và nhị nào? không chín đồng thời. - Bổ sung hoàn chỉnh nội dung Vd: Hoa bầu, bí, mướp, trên tranh vẽ phóng to. - gv bổ sung hoàn chỉnh nội dung . * Hoạt động 2: Tìm hiểu đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ sâu bọ. Mục đích: Nêu được đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ sâu bọ. - Y/c h/s xem sgk quan sát tranh vẽ II. Đặc điểm của hoa thụ “Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ” thảo luận phấn nhờ sâu bọ: nhóm câu hỏi mục đầu trang 100: *(Y): Hoa có đặc điểm gì dễ hấp dẫn - Quan sát thông tin, sâu bọ? thảo luận nhóm + Tràng hoa có đặc điểm gì khiến sâu bọ muốn lấy mật hoặc lấy phấn thường phải chui vào trong hoa. + Nhị của hoa có đặc điểm gì khiến sâu bọ khi đến lấy mật hoặc hạt phấn hoa thường mang theo hạt phấn sang hoa khác? + Nhụy của hoa có đặc điểm gì khiến - Đại diện phát biểu, sâu bọ khi đến thì hạt phấn hoa hoa nhóm khác bổ sung. - Hoa thường có màu sắc khác thường dính vào đầu nhụy? sặc sỡ, có hương thơm, + Đặc điểm của hoa thụ phấn nhờ sâu mật ngọt ở đáy hoa. bọ? - HS trả lời cá nhân - Hạt phấn to, có gai. * (Y):Hướng dẫn học sinh trả lời câu - Đầu nhụy có chất dính. hỏi. *(K-G): Những cây có hoa nở về - HS dựa vào kiến thức ban đêm như nhài, quỳnh, dạ trả lời. hương có đặc điểm gì thu hút sâu bọ. - Bs hoàn chỉnh nội dung Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm hoa thụ phấn nhờ gió. Mục đích: Nêu được đặc điểm hoa thụ phấn nhờ gió. - Hướng dẫn học sinh quan sát - Quan sát tranh vẽ III. Đặc điểm của hoa thụ hình 30.3, nghiên cứu các đặc phóng to theo hướng phấn nhờ gió: điểm của hoa thụ phấn nhờ gió. dẫn. - Yêu cầu học sinh thảo luận - Thảo luận nhóm: nhóm trả lời các câu hỏi: - Đại diện phát biểu, - Hoa thường nằm ở ngọn cây - Những đặc điểm đó có lợi gì nhóm khác bổ sung. - Bao hoa tiêu giảm, cho sự thụ phấn nhờ gió ? - Chỉ nhị dài, hạt phấn nhiều, - Bs hoàn chỉnh nội dung trên nhỏ, nhẹ. tranh vẽ phóng to. - Đầu nhụy dài, có lông dính. Hoạt động 4: Tìm hiểu những ứng dụng của các kiến thức về thụ phấn. Mục đích: ứng dụng của các kiến thức về thụ phấn. - Y/c h/s đọc thông tin mục 4 II. Ứng dụng kiến thức về thụ để trả lời câu hỏi cuối mục: kể - Quan sát tranh và phấn: những ứng dụng về thụ phấn nghiên cứu thông của con người ? tin. *(Y): Khi nào cần thụ phấn bổ - Thảo luận nhóm, - Chủ động giao phấn hoa sung ? đại diện pbiểu, nhằm tăng sản lượng quả và + Làm gì để hổ trợ hoa thụ nhóm khác bổ sung. hạt. phấn ? - Tạo giống lai mới có phẩm chất tốt và năng suất cao. * (K-G):Nuôi ong trong vườn cây ăn quả có lợi gì? (K-G) - Bs hoàn chỉnh nội dung *GDMT: Các loài sâu bọ có vai trò quan trọng trong việc thụ phấn cho hoa, duy trì nồi giống của các loài thực vật. Các em cần có thái độ ntn đối với các loài đv này? 3.3. Hoạt động luyện tập Cho hs đọc phần kết luận cuối bài. Nhắc lại nội dung trọng tâm của bài. 3.4. Hoạt động vận dụng, mở rộng Hướng dẫn học sinh hoàn thành phần “Bài tập” cuối trang 102 sgk. (Y) Đặc điểm Hoa thụ phấn nhờ sâu bọ Hoa thụ phấn nhờ gió Bao hoa Phát triển, có màu sắc sặc sỡ Tiêu giảm Nhị hoa Hạt phấn to, có gai Chỉ nhị dài, bao phấn treo lủng lẳng, hạt phấn nhiều, nhỏ , nhẹ Nhụy hoa Đầu nhụy có chất dính Đầu nhụy dài, có lông dính Đặc điểm khác Đáy hoa có hương thơm mật Hoa thường nằm ở đầu cành ngọt, - Yêu cầu học sinh đọc mục “Em có biết” cuối trang 102. 4.Hướng dẫn về nhà, hoạt động tiếp nối - Học bài ,Xem trước nội dung bài 31. IV. Kiểm tra đánh giá bài học Cho hs nhắc lại nội dung bài học Nhận xét hoạt động học tập của HS V. Rút kinh nghiệm: ....................................................... Ký duyệt tuần 18 24/ 12 / 2020 - ND: - PP: Lữ Mỹ Út
Tài liệu đính kèm: