Giáo án Nâng cao Ngữ văn 6 - Tuần 13 - Năm học 2020-2021

 Tuần: 13 Ngày soạn: 22/11/2020
Tiết: 40,41,42
 TRUYỆN TRUNG ĐẠI 
I. Mục tiêu: 
 1. Kiến thức:
 - Những nét chính về nội dung và nghệ thuật một số truyện trung đại. 
2. Kỹ năng:
 - Nhận diện được các biểu hiện của thi pháp truyện trung đại qua các văn bản 
 cụ thể.
 - Biết vận dụng những đặc trưng thi pháp truyện trung đại Việt Nam để phân 
 tích, cảm nhận một văn bản cụ thể đã học hoặc cảm nhận hiểu bất kì văn bản 
 truyện trung đại nào mà mình tiếp xúc.
 3. Thái độ: Có ý thức vận dụng những hiểu biết về thi pháp văn học trung đại 
 vào đọc-hiểu thơ văn trung đại và viết bài phân tích văn học.
II. Chuẩn bị:
 - GV: Giáo án + Tài liệu tham khảo về truyện trung đại Việt Nam.
 - HS: Bài soạn + Sách Ngữ Văn nâng cao 6.
III. Các bước lên lớp:
 1. Ồn định lớp:
 2. Kiểm tra bài cũ: 
 3. Nội dung bài mới: 
 Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung cơ bản
Nâng cao 1: Tiết 1 I. Đặc trưng của truyện trung đại
- GV diễn giải về cơ - Nghe 1. Cơ sở xác định thời kì trung đại
sở xác định thời kì Thời trung đại Việt nam được tính từ 
trung đại theo các thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX.
nhà nghiên cứu lịch 
sử 2. Nội dung truyện trung đại:
 - Văn học trung đại thể hiện đạo lí, có 
 chức năng giáo huấn (văn dĩ tải đạo, 
 thi dĩ ngôn chí).
 - Thể hiện tư tưởng yêu nước, sự toàn 
- GV nêu nội dung - Nghe, ghi chép vẹn lãnh thổ độc lập dân tộc.
truyện trung đại - Nội dung đạo lí được thể hiện thông 
 qua các hình tượng nhân vật, đặc biệt 
 là người phụ nữ. Mỗi nhân vật dẫu 
 đau khổ bạc mệnh nhưng vẫn sáng 
 ngời phẩm chất, là tấm gương tuyên 
 truyền cho đạo đức của nhân dân.
 - Truyện còn mô tả thế giới loài bằng 
 bút pháp tượng tượng thần kì.
GV nêu VD Con hổ - Nghe VD: Con hổ có nghĩa:
có nghĩa: Thông qua - Thông qua câu chuyện về 2 con hổ 
câu chuyện về 2 con để nói chuyện con người. Từ chất liệu 
hổ để nói chuyện con thực tế của đời sống, mối quan hệ 
người. Từ chất liệu giữa con người với tự nhiên vừa xung 
thực tế của đời sống, đột vừa nương tựa vào nhau đồng mối quan hệ giữa thời nhắn nhủ những bài học về thế 
con người với tự giới con người.
nhiên vừa xung đột - Truyện trung đại thể hiện nội dung 
vừa nương tựa vào giáo huấn rõ nét, những bài học về 
nhau đồng thời nhắn đạo đức được truyền đạt mang tư 
nhủ những bài học tưởng chính thống là tuyên ngôn của 
về thế giới con tác phẩm. trong đó mỗi nhân vật tiêu 
người. biểu cho những phương diện khác 
 nhau về đạo đức.
 * Bài tập 1: giới thiệu một số truyện 
GV giới thiệu một số - Nghe, ghi chép ngoài chương trình, chọn và nêu nội 
truyện ngoài chương dung ý nghĩa của 1 số truyện
trình, chọn và nêu 
nội dung ý nghĩa của 
một, hai truyện
- Cho HS rút ra bài - Rút ra bài học Bài tập 3: Bài học luân lí từ các 
học luân lí từ các luân lí từ các truyện trung đại
truyện trung đại truyện trung đại 
 vừa kể
Nâng cao 2: Tiết 2,3 3. Phân loại truyện trung đại: gồm 
- GV nêu một số thể - Kể tên các văn nhiều hình thức thể hiện khác nhau:
loại truyện trung đại bản truyện trung - Dạng kí- tùy bút: ghi chép sự vật: 
- đại đã học thượng kinh kí sự, Vũ trung tùy bút.
 + Con hổ có nghĩa. - Dạng chính luận- sử học: ghi chép 
 + Thầy thuốc giỏi sự kiện lịch sử: hịch tướng sĩ, bình 
 cốt nhất ở tấm ngô đại cáo.
 lòng. Truyện trung đại nằm trong hệ thống 
 + Mẹ hiền dạy con. văn- sử- triết bất phân. Các sáng tác 
 - Văn xuôi, chữ vừa mang tính văn học, tính hình 
 Hán. tượng vừa mang tính chức năng hành 
 chính, tính chính luận.
- GV cho hs Thảo - Thảo luận, suy 4. Nghệ thuật:
luận về đặc sắc nghệ nghĩ, trình bày - Nghệ thuật cơ bản giống truyện dân 
thuật của truyện - Dựa vào các vb gian: cốt truyện đơn giản ngắn gọn, 
trung đại đã học để nêu lại có sử dụng những yếu tố thần kì, cách 
 đặc sắc nghệ thuật nói ngụ ngôn.
 - Dùng các hình thức nghệ thuật: 
 nhân hóa, ẩn dụ.
 - Sử dụng biện pháp tăng tiến trong 
 kết cấu vòng tròn đồng tâm .
 VD: hai con hổ, cách dời nhà của mẹ 
 Mạnh Tử.
 II. Thực hành:
 BT2: Phân tích mối quan hệ giữa 
- Yêu cầu hs làm bt 2 Phân tích mối quan hoàn cảnh sống với tính cách con 
 hệ giữa hoàn cảnh người qua tình huống Mẹ hiền dạy 
 sống với tính cách con.
 con người qua tình 
 huống Mẹ hiền dạy con.
- HD HS Phân tích - Phân tích đặc BT4: Phân tích đặc trưng của truyện 
đặc trưng của truyện trưng của truyện trung đại qua một tác phẩm cụ thể.
trung đại qua một tác trung đại 
phẩm cụ thể.
- Cho hs rút ra bài - Rút ra bài học từ BT5: Rút ra bài học từ các tác phẩm 
học từ các tác phẩm các tác phẩm sưu sưu tầm được bằng đoạn văn.
sưu tầm được bằng tầm được bằng 
đoạn văn. đoạn văn.
 4. Củng cố: 
 Tổng hợp khái quát về truyện trung đại và so sánh với truyện dân gian đã học.
 5. Hướng dẫn hs học bài, làm bài tập và soạn bài mới ở nhà:
 Tìm đọc thêm các truyện trung đại. 
IV. Rút kinh nghiệm: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 
 Trình kí tuần 13
 25/11/2020
 - ND:
 - PP: 
 PHT: Hồ Văn Khởi