Bài giảng Ngữ văn 6 (Chân trời sáng tạo) - Bài 6: Gió lạnh đầu mùa

 CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI 
 BÀI HỌC NGÀY HÔM NAY! BÀI 6
GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
 (Thạch Lam) KHỞI ĐỘNG
Em đã bao giờ làm một việc tốt nhưng bị người khác 
hiểu nhầm và chê trách hay chưa? NỘI DUNG BÀI HỌC
 I. TÌM HIỂU CHUNG
 II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
 III. TỔNG KẾT I. TÌM HIỂU CHUNG 1. Tác giả
- Thạch Lam (1910 – 1942), tên khai sinh: Nguyễn
 Tường Vinh.
- Quê quán: Hà Nội
- Truyện ngắn của ông giàu cảm xúc, lời văn bình dị
 và đậm chất thơ. Nhân vật chính thường là những
 con người bé nhỏ, cuộc sống nhiều vất vả, cơ cực
 mà tâm hồn vẫn tinh tế, đôn hậu. * Một số tác phẩm tiêu biểu 2. Tác phẩm
- “Gió lạnh đầu mùa” sáng tác năm 1937.
- Thể loại: truyện ngắn
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- Nhân vật chính: Sơn và Lan
- Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm TÓM TẮT VĂN BẢN
 Sắp xếp các dữ liệu sau để hoàn thiện bảng tóm tắt 
1. Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ. 
2. Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên, Sơn và Lan quyết định về nhà lấy áo bông của 
Duyên (đứa em xấu số), giấu mẹ, mang sang cho Hiên.
3. Chị em Lan, Sơn xúng xính trong những chiếc áo ấm đắt tiền; những đứa trẻ nghèo 
hàng xóm vẫn mặc những chiếc áo mong manh thường ngày; riêng Hiên vẫn mặc 
chiếc áo rách tơi tả, đang co ro vì lạnh.
4. Mẹ Hiên mang áo bông sang nhà trả lại, may mắn được mẹ Sơn và Lan cho vay 
tiền mua áo ấm cho Hiên.
5. Chuyện đến tai người nhà, Sơn và Lan sợ bị mẹ mắng. đi đòi lại áo không được, 
không dám về nhà. TÓM TẮT VĂN BẢN
 Sắp xếp các dữ liệu sau để hoàn thiện bản tóm tắt 
 THỨ TỰ: 1 – 3 – 2 – 5 – 4 
 Những cơn gió lạnh đầu mùa thổi đến phố chợ. Chị em Lan, Sơn xúng xính 
trong những chiếc áo ấm đắt tiền; những đứa trẻ nghèo hàng xóm vẫn mặc những 
chiếc áo mong manh thường ngày; riêng Hiên vẫn mặc chiếc áo rách tơi tả, đang co ro 
vì lạnh. Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên, Sơn và Lan quyết định về nhà lấy áo bông của 
Duyên (đứa em xấu số), giấu mẹ, mang sang cho Hiên. Chuyện đến tai người nhà, 
Sơn và Lan sợ bị mẹ mắng. đi đòi lại áo không được, không dám về nhà. Mẹ Hiên
mang áo bông sang nhà trả lại, may mắn được mẹ Sơn và Lan cho vay tiền mua áo ấm
cho Hiên. BỐ CỤC VĂN BẢN
 - Phần 1: từ đầu đến "mày may cho": Những
 đứa trẻ khi gió lạnh đầu mùa về.
2 PHẦN
 - Phần 2: còn lại: Hành động đẹp của hai chị em
 Sơn và Lan. II. ĐỌC HIỂU VĂN BẢN 1. Hai chị em Sơn và Lan
▪ Thời gian và không gian trong truyện được mở ra như thế
 nào? Tìm những chi tiết, hình ảnh.
▪ Qua đoạn văn đầu, em nhận thấy hoàn cảnh gia đình hai chị
 em Sơn như thế nào ở khu phố chợ? Chi tiết nào nói lên
 điều đó.
▪ Dù điều kiện gia đình tốt nhưng thái độ của chị em Sơn với
 những đứa trẻ xung quanh như thế nào? Qua đó, em có suy
 nghĩ gì về hai chị em Sơn. 1. Hai chị em Sơn và Lan
a. Cuộc sống hằng ngày
- Thời gian, không gian: chợ vắng, mấy cái quán chơ lộng gió,
 rác bẩn rải rác lẫn với lá rụng, gió thổi lạnh làm cay mắt.
- Gia đình khá giả, có điều kiện:
 + Có quần áo đẹp để mặc
 + Thường cho những nhà xung quanh vay mượn tiền
- Thái độ: thân mật, gần gũi chứ không kiêu kì và khinh khỉnh
 như các em họ của Sơn.
 Hòa đồng, gần gũi với mọi người xung quanh. 1. Hai chị em Sơn và Lan
b. Tâm trạng của hai chị em khi cho áo bé Hiên
 Khi nhìn thấy Hiên đứng bên cột
 quán, co ro trong chiếc áo tơi, Sơn và Lan
 đã có suy nghĩ, hành động gì? 1. Hai chị em Sơn và Lan
 b. Tâm trạng của hai chị em khi cho áo bé Hiên
- Khi nhìn thấy bé Hiên: Lan đã gọi lại hỏi han, Sơn động lòng thương.
→ N ảySơnra ývànghĩLantốtlà: đemnhữngchođứaHiênbécáicóáotấmbônglòngcũnhâncủa emhậu,Duyênthương- ngườingười,em
 biết cảm thông và biết chia sẻ.
đã mất của Sơn.
→ Hành động đẹp: Lan hăm hở về nhà lấy áo, Sơn đứng đợi và trong lòng
thấy vui.
→ Việc làm tốt: bé Hiên tránh được rét. 1. Hai chị em Sơn và Lan
c. Tâm trạng hai chị em khi mẹ biết chuyện
▪ Khi nghe người ví nói mẹ đã biết chuyện, tâm trạng hai chị
 em Sơn như thế nào? Hãy chỉ ra các chi tiết miêu tả tâm
 trạng hai chị em Sơn?
▪ Theo em, vì sao người mẹ không trách mắng Sơn và Lan?
▪ Hành động của hai chị em đã dẫn đến cách ứng xử của hai
 người mẹ ở cuối truyện như thế nào? 1. Hai chị em Sơn và Lan
c. Tâm trạng hai chị em khi mẹ biết chuyện
 - Tâm trạng hai chị em:
 • Lo lắng “sắp ăn, bỏ đũa đứng dậy”
 • Hai chị em lo sợ đi tìm Hiên để lấy lại áo
 • Lan trách em vì đã nghĩ ra việc cho áo
 • Hai chị em lo lắng, dắt nhau lén về nhà
 • Ngạc nhiên khi thấy hai mẹ con Hiên đang ở trong nhà. 1. Hai chị em Sơn và Lan
c. Tâm trạng hai chị em khi mẹ biết chuyện
 - Khi mẹ biết chuyện: không trách mắng Sơn và Lan vì
 thấy hai con đã làm được việc tốt, đồng cảm với lòng
 trắc ẩn và tình thương người của hai chị em.
 → Truyện đã lan tỏa tình yêu thương, sự đồng cảm
 - Mẹ Sơn đã thể hiện sự đồng cảm ấy bằng việc cho mẹ
 giữa con người với con người.
 Hiên vay tiền mua áo. 2. Những đứa trẻ nơi phố nghèo
❑ Tìm những chi tiết miêu tả về những đứa trẻ nơi phố chợ khi trời trở
 lạnh?
❑ Khi thấy hai chị em Sơn, thái độ của bọn trẻ như thế nào?
❑ Hình ảnh của những đứa trẻ gợi cho em suy nghĩ gì về cuộc sống
 của những đứa trẻ nghèo?
❑ Qua cách miêu tả, em cảm nhận được tình cảm của tác giả như thế
 nào dành cho những đứa trẻ?