Bài giảng môn Ngữ văn Lớp 6 - Bài 4: Sự tích hồ Gươm

 Ngữ văn 6 TRÒ CHƠI CHIẾC HỘP BÍ MẬT 
 LUẬT CHƠI 
  Có 4 chiếc hộp với các màu sắc 
 khác nhau. Mỗi bạn có 1 lượt 
 chọn và trả lời câu hỏi. 
  Mỗi đội có 10 giây suy nghĩ để 
 đưa ra câu trả lời. 
  Mỗi câu hỏi trả lời đúng đạt 10 
 điểm, trả lời sai không có điểm. Điều hành phần đọc, kể, 
tóm tắt 
Tìm hiểu chung về 
truyền thuyết “Sự tích 
Hồ Gươm” I. ĐỌC, TÌM HIỂU CHUNG 
1. Đọc và tóm tắt 
 Chúng ta nên 
 đọc văn bản này 
 với giọng điệu 
 như thế nào? -To, diễn cảm, đúng Giặc Minh xâm lược, nghĩa quân Lam 
giọng nhân vật. 11 Sơn nổi dậy chống lại nhiều lần bị thua. 
 Hóa, Lê cá 
 Giọng đọc, kể ngạc 22 Ở Thanh Thận đánh được
nhiên, hồi hộp ở đoạn Lê lưỡi gươm lạ, dâng cho Lê Lợi. 
Thận thấy lưỡi gươm; 
 , tin Lê Lợi nhặt chuôi gươm trên cây, tra 
giọng quả quyết 3 
tưởng khi Lê Thận dâng 3 vào lưỡi gươm vừa như in. 
gươm cho Lê Lợi. 
 Lê Lợi dùng lưỡi gươm thần, đánh đuổi 
 4 
 4 giặc Minh. 
 5 Lê Lợi làm vua, dạo thuyền ở hồ Tả 
 Vọng, Long Quân sai Rùa Vàng đòi lại 
 5 gươm thần. Từ đó, hồ Tả Vọng mang 
 tên Hồ Gươm. 1 - Hoàn cảnh: Thuộc thời đại Hậu Lê=>nguồn gốc Hồ 
2. Văn bản Gươm, dựng và giữ nước. 
11 
 2 - Thể loại: Truyện truyền thuyết (địa danh). 
 3 Phương thức biểu đạt chính: Tự sự 
 4 Ngôi kể: Ngôi thứ ba 
 5 Bố cục: 2 phần 
 ĐOẠN 1 ĐOẠN 2 
 Từ đầu => “đất 
 nước”. Long Còn lại - 
 Quân cho nghĩa Long Quân 
 quân 
 mượn đòi lại gươm 
 . 
 gươm thần thần. II. ĐỌC, TÌM HIỂU VĂN BẢN 
 1. Long Quân cho mượn gươm thần 
 xét 
 Chi tiết Nhận
 a.Hoàn 
 - Giặc Minh đô hộ, làm nhiều 
 cảnh cho điều bạo ngược. =>Toàn dân đoàn 
 m 
 ượn - Nghĩa quân Lam Sơn nổi dậy kết quyết tâm đánh 
 gươm nhưng ngày đầu thế lực non giặc. Cuộc khởi 
 yếu, nhiều lần bị thua. 
 b.Cách nghĩa Lam Sơn là 
 * Chi tiết kì ảo: 
 cho mượn chính nghĩa, thuận ý 
 - Lê Thận 3 lần kéo lưới đều 
 gươm trời, hợp lòng dân. 
 kéo được thanh sắt. 
 - Khi Lê Lợi đến nhà Lê Thận 
 thì thanh sắt tự nhiên sáng rực 
 và có hai chữ “Thuận Thiên”. 
 - Lê Lợi trốn giặc Minh qua 
 khu rừng nhặt được chuôi 
 gươm. Lê Lợi tra lưỡi gươm 
 vào chuôi gươm vừa như in. 
 * Sức mạnh của gươm thần 
 - Từ khi có gươm thần, 
 nhuệ khí nghĩa quân tăng, 
 quân Minh bạt vía. 
 => Ý nghĩa: Kết quả của 
 sức mạnh đoàn kết toàn 
 dân, của cuộc kháng chiến 
- Gươm thần mở đường cho chính nghĩa sẽ đem đến 
họ đánh đến lúc không còn 
 thắng lợi. 
một bóng giặc trên đất nước. 
 2. Long Quân đòi lại gươm thần 
 Ý NGHĨA 
 + Con người Việt Nam vốn 
 Hoàn cảnh yêu lao động, hiền lành 
 nhưng khi đất nước lâm 
- Một năm sau đuổi giặc nguy, nhân dân sẵn sàng xả 
Minh, Lê Lợi đã làm vua, thân cứu nước. 
đang dạo quang hồ Tả + Khi đất nước hòa bình, họ 
Vọng. muốn cuộc sống bình yên. 
- Long Quân sai Rùa Vàng + Giải thích tên gọi Hồ 
đòi lại gươm thần. Gươm (hay Hồ Hoàn Kiếm). 
 III. TỔNG KẾT 
 NGHỆ THUẬT 
 NỘI DUNG, Ý NGHĨA 
- Nhiều chi tiết tưởng tượng - Ca ngợi tính chất chính nghĩa, tính chất 
kì ảo (gươm thần, Rùa nhân dân, chiến thắng vẻ vang của cuộc 
Vàng) rất giàu ý nghĩa tượng khởi nghĩa Lam Sơn chống giặc Minh 
trưng cho tinh thần đoàn kết, xâm lược do Lê Lợi lãnh đạo ở đầu thế 
cho hồn thiêng sông núi. kỉ XV. 
- Kết cấu chặt chẽ, hấp dẫn - Truyện nhằm giải thích tên gọi hồ Hoàn 
(từ lúc nghĩa quân non yếu Kiếm, đồng thời thể hiện khát vọng hòa 
đến nghĩa quân chiến thắng bình của dân tộc. 
giặc Minh, Lê Lợi làm vua 
trả gươm) IV. LUYỆN TẬP 
 PHIẾU BÀI TẬP 
 CÂU HỎI 
 Ý NGHĨA 
 Vì sao tác giả dân gian không để ...............................
 Lê ...............................
 Lợi được trực tiếp nhận cả ...............................
 chuôi gươm và lưỡi gươm cùng ...............................
 một lúc? ............................... 
Lê Lợi nhận gươm ở Thanh Hóa nhưng ...............................
lại trả gươm ở Hồ Gươm - Thăng Long. ...............................
 ...............................
Nếu Lê Lợi trả gươm ở Thanh Hóa thì ...............................
ý nghĩa của truyền thuyết sẽ khác đi ............................... 
như thế nào? 
 IV. LUYỆN TẬP 
 PHIẾU BÀI TẬP 
 CÂU HỎI 
 Ý NGHĨA 
 Vì sao tác giả dân gian không để Lê Tác giả dân gian muốn để người dân nhận 
 Lợi được trực tiếp nhận cả chuôi được lưỡi gươm như biểu tượng của sức 
 gươm và lưỡi gươm cùng một lúc? mạnh của nhân dân. Nhân dân sẽ nguyện đi 
 theo người tài giỏi để chiến đấu chống giặc. 
Lê Lợi nhận gươm ở Thanh Hóa nhưng 
lại trả gươm ở Hồ Gươm - Thăng Long. Lê Lợi đã lên ngôi vua, lấy Thăng Long là nơi 
Nếu Lê Lợi trả gươm ở Thanh Hóa thì đóng đô - đây là trung tâm văn hóa, chính trị 
ý nghĩa của truyền thuyết sẽ khác đi của cả nước. Lê Lợi trả gươm ở đây là phù 
như thế nào? hợp, biểu trưng cho đất nước yêu hòa bình. 
 HOẠT ĐỘNG DỰ ÁN 
 Nhóm 1: Viết đoạn 
văn cảm nhận một Nhóm 3: Làm thơ, 
chi tiết em thích Nhóm 2: Vẽ tranh, sưu tầm truyền 
nhất trong truyền sưu tầm ảnh về Hồ thuyết có hình ảnh 
 này. Gươm “Rùa vàng 
thuyết