Bài giảng Khoa học tự nhiên 6 - Bài 15: Khóa lưỡng phân (Tiết 56+57)

 KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Em hãy nêu các bậc phân loại của thế giới sống từ thấp đến cao?
 Loài – Chi (giống) – Họ - Bộ - Lớp – Ngành – Giới
Câu 2: Kể tên 5 giới sinh vật trong tự nhiên?
 Khởi sinh – Nguyên sinh- Nấm – Thực vật – Động vật
Cho các sinh vật sau, em hãy sắp xếp chúng vào từng giới cho đúng?
 Cây hoa hồng Con thỏ Nấm hương Vi khuẩn Trùng roi xanh
 Giới thực vật Giới động vật Giới nấm Giới khởi sinh Giới nguyên sinh Tiết 56+57. Bài 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
 Mục tiêu: Học xong bài này, HS có thể
 - Nhận biết được cách xây dựng khóa lưỡng phân trong 
 phân loại 1 số nhóm sinh vật
 -Thực hành xây dựng được khóa lưỡng phân với đối tượng 
 sinh vật Tiết 56+57. Bài 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. Sử dụng khóa lưỡng phân trong phân loại sinh vật 
II. Thực hành xây dựng khóa lưỡng phân Em hãy giúp hai bạn ở hình 15.1 phân chia các loại đồ vật 
thành từng nhóm theo màu sắc và hình dạng? BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH VẬT
 Quan sát hình bên và trả lời một 
 số câu hỏi sau:
 1. Các đặc điểm giúp phân loại 
 các động vật trong hình thành 
 các nhóm khác nhau ở các bước 
 1, 2, 3 là gì?
 2.-Trong BướcTrong mỗi 1:từng Dựabước, bước vào cácphân môi sinh loại,trường vậttừ 
 đầuluônsống đến được cuối, phân người làm ta 2 nhóm.luôn phân 
 loại- Bước các 2:loài Dựa động vào vật đặc trên điểm thành của 
 mấytai nhóm? ( Kích thước tai)
 - Bước 3: Dựa vào khả năng sủa
 ( Âm thanh) BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH VẬT
 Các 
 Đặc điểm Tên loài
 bước
 Vậy, khóa 
 lưỡng phân Sống dưới nước Cá vàng
 là gì? 1a
 1b
 Sống trên cạn Đi đến bước 2 
 Khóa lưỡng phân 
 2a Có tai lớn Thỏ
 dùng để phân chia 
 sinh vật thành các 2b Có tai nhỏ Đi đến bước 3 
 nhóm dựa trên sự 
 3a
 giống hoặc khác nhau Không thể sủa Mèo
 ở mỗi đặc điểm của 
 3b
 sinh vật. Có thể sủa Chó
 Hình 15.2 - Cây phân loại: Cá vàng, thỏ, Bảng 15.1. Khóa lưỡng phân dùng để 
 chó, mèo phân loại: Cá vàng, thỏ, chó, mèo I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH VẬT
 Hãy hoàn thiện khóa lưỡng phân( Bảng 15.2) để xác định tên mỗi loài cây, 
 dựa vào đặc điểm lá cây trong hình 15.3
 Các 
 Đặc điểm Tên cây
 bước
 Đi tới bước 2
 1a Lá không xẻ thành nhiều thùy
 1b Lá xẻ thành nhiều thùy hoặc lá Đi tới bước 3
 xẻ thành lá con
 Bèo Nhật bản Cây Sắn
 2a Lá có mép lá nhẵn ?
 2b Lá có mép lá răng cưa ?
 Lá xẻ thành nhiều thùy, các thùy 
 3a ?
 xẻ sâu
 Lá xẻ thành nhiều thùy, là những 
 ?
 3b lá con, xếp dọc hai bên cuống lá
 Cây ôrô Cây hoa hồng I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH VẬT
 Các bước Đặc điểm Tên cây
 Đi tới bước 2
 1a Lá không xẻ thành nhiều thùy
 Lá xẻ thành nhiều thùy hoặc lá xẻ thành Đi tới bước 3
 1b
 lá con
 2a Lá có mép lá nhẵn Lá cây lục ?bình
 2b Lá có mép lá răng cưa Lá cây ô rô?
 3a Lá xẻ thành nhiều thùy, các thùy xẻ sâu Lá cây sắn?
 Lá xẻ thành nhiều thùy, là những lá con, Lá cây hoa hồng
 3b xếp dọc hai bên cuống lá ? I. SỬ DỤNG KHÓA LƯỠNG PHÂN TRONG PHÂN LOẠI SINH VẬT
 Cây bèo, cây sắn, cây hoa hồng, cây ô rô
 Lá không xẻ thùy Lá xẻ thùy hoặc có lá con
 Mép lá có Các thùy Có nhiều lá con xếp 
 Mép lá nhẵn nhiều răng cưa xẻ sâu dọc 2 bên cuống lá
 Cây bèo lục bình Cây ô rô Cây sắn Cây hoa hồng BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
II. THỰC HÀNH XÂY DỰNG KHÓA LƯỠNG PHÂN
 Nhiệm vụ: Nhóm học sinh xây dựng được khóa lưỡng phân 
 cho từ 4 đến 6 loài thực vật quan sát được trong vườn trường.
 Chuẩn bị Cách phân nhóm Thực hành
 - B1: Lập danh sách 
 - Giấy, bút và - Có 6 nhóm học 4 – 6 cây có trong 
 kính lúp cầm sinh. vườn trường
 tay - Nhóm 1, 3 ,5 sẽ - B2: Quan sát và 
 - Phiếu học tập trao đổi thông tin ghi lại đặc điểm của 
 có sẵn. phiếu cho nhóm 2, cây
 4, 6 tương ứng - B3: Thảo luận 
 nhóm, hoàn thành 
 PHT Các bước để xây dựng một khóa lưỡng phân
 Bước 1: Liệt kê các đặc điểm có thể Bước 4: Dựa vào đặc điểm tương phản tiếp 
 quan sát được theo, chia nhỏ mẫu vật. Tiếp tục chia nhỏ 
 các mẫu còn lại bằng cách đặt câu hỏi cho 
 đến khi xác định và đặt tên cho tất cả chúng. 
Bước 2: Sắp xếp các đặc điểm theo 
thứ tự, bắt đầu với các đặc điểm 
chung nhất. Sau đó, chuyển sang đặc Bước 5: Vẽ sơ đồ khoá lưỡng phân bằng 
điểm cụ thể hơn cách viết hoặc vẽ sơ đồ.
Bước 3: Sử dụng câu hỏi để chia Bước 6: Khi đã hoàn thành khoá lưỡng phân, 
mẫu vật thành hai nhóm bắt kiểm tra lại để chắc chắn khoá lưỡng phân 
đầu từ đặc điểm chung nhất. vừa tạo hoạt động một cách chính xác. 
 11 BÀI 15: KHÓA LƯỠNG PHÂN
II. THỰC HÀNH XÂY DỰNG KHÓA LƯỠNG PHÂN
 Nhiệm vụ: Nhóm học sinh xây dựng được khóa lưỡng phân 
 cho từ 4 đến 6 loài thực vật quan sát được trong vườn trường.
 THUYẾT 
 TRÌNH KIẾN VỀ TỔ Hãy giúp các chú kiến 
 mang thức ăn về tổ 
 trước khi trời mưa 
bằng cách trả lời đúng 
 các câu hỏi. 3
1
 2 4 1
 Xây dựng khóa lưỡng phân 
 không dựa trên đặc điểm nào 
 dưới đây?
 A. Đặc điểm hình dạng. B. Đặc điểm kích thước.
 C. Đặc điểm kích thích và D. Đặc điểm cấu trúc.
 phản ứng.
 C 2
 Một khoá lưỡng phân có mấy 
 lựa chọn ở mỗi nhánh?
 A.nào 2 ? B. 3
 C. 4 D. 5
 A 3
 Các nhà khoa học sử dụng khoá 
 lưỡng phân để
 A. phân chia sinh B.xây dựng thí 
 vật thành từng nghiệm.
 nhóm.
 C.xác định loài D. dự đoán thế hệ 
 sinh sản vô tính sau.
 hay hữu tính.
 A 4
 Công cụ nào không hữu ích 
 trong việc xác định các đặc 
 A. Kínhđiểm lúp cầmcủa tay sinh vậtB. Kính khi viễn xây vọng dựng 
 khoá lưỡng phân?
 C. Kính hiển vi. D. Thước mét.
 B 5 Xây dựng khoá lưỡng phân phân loại các loài động vật sau: rắn, cá sấu, rùa, 
nhện, kiến, dơi.
 Bước Đặc điểm Tên động vật
 Bước 1 a............................. .......................
 b............................. .......................
 Bước 2 a............................. .......................
 b............................. .......................
 Bước 3 a............................. .......................
 b............................. .......................
 Bước 4 a............................. .......................
 b............................. .......................
 Bước 5 a............................. .......................
 b............................. .......................