Giáo án Sinh học 6 - Tiết 26, Bài 25: Biến dạng của lá - Hồ Bích Ly

Tuần: 13 Ngày soạn: 
Tiết: 26 Ngày dạy: 
 Bài 25: BIẾN DẠNG CỦA LÁ 
I. MỤC TIÊU:
1. Kiến thức, kỹ năng, thái độ
* Kiến thức
 - Nêu được những đặc điểm về hình thái môi trường và chức năng của một số loại lá biến 
 dạng. 
 - Hiểu được ý nghĩa biến dạng của lá. 
* Kĩ năng: Rèn kĩ năng quan sát, nhận biết kiến thức từ vật mẫu.
* Thái độ: Giáo dục ý thức bảo vệ thực vật.
2. Phẩm chất, năng lực cần hình thành và phát triển cho HS
 - Năng lực tự học, đọc hiểu.
 - Năng lực thảo luận nhóm, quan sát.
II. CHUẨN BỊ:
* Giáo viên:
 - Tranh một số loại lá biến dạng.
 - Mẫu: một số loại lá biến dạng: Cây mây, đậu hà lan, cây hành, bèo đất, củ riềng, xương 
 rồng.
* Học sinh:
 - Chuẩn bị các vật mẫu theo lời dặn của GV.
 - Kẻ bảng SGK tr.85 vào vở.
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
 1. Ổn định lớp: Nắm sĩ số học sinh
 2. Kiểm tra bài cũ: 
 - Cho biết phần lớn nước vào cây đi đâu? 
 TL: Phần lớn nước do rễ hút vào cây được lá thải ra môi trường bằng hiện tượng thoát 
hơi nước qua các lỗ khí ở lá
 - Vì sao sự thoát hơi nước qua lá có ý nghĩa rất quan trọng đối với đời sống của cây?
 TL: Vì tạo ra sức hút làm nước và MK hòa tan vận chuyển được từ rễ lên lá. Làm lá dịu 
mát để cây khỏi bị ánh nắng và nhiết độ cao đốt nóng.
 3. Bài mới : 
 HĐ 1: HĐ khởi động
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Kết luận của GV
Mục đích: GV giới thiệu dẫn dắt vào bài mới.
GV giới thiệu. HS lắng nghe. 
HĐ 2: HĐ tìm tòi tiếp nhận kiến thức.
 Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Kiến thức 1: Có những loại lá biến dạng nào?
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 6
GV: Hồ Bích Ly Trang 1 Mục đích: Nêu được các loại biến dạng của lá. Nêu được các ví dụ thực tế ứng với các loại 
biến dạng của lá
 1. Có những loại lá 
- GV yêu cầu HS hoạt động - HS hoạt động nhóm: quan sát biến dạng nào? 
nhóm: quan sát hình và trả lời hình và trả lời câu hỏi mục Như nội dung bảng
câu hỏi mục SGK tr.83 SGK tr.83
- GV treo bảng phụ lên bảng yêu - Đại diện các nhóm hoàn 
cầu các nhóm hoàn thành bảng. thành bảng bài tập trên bảng 
- GV nhận xét, sửa chữa kết quả. - HS tự sửa chữa vào tập
- GV yêu cầu HS đọc mục Em - HS đọc mục Em có biết? -> 
có biết? -> tìm thêm một vài loại kể thêm một vài loại cây có lá 
cây biến dạng nữa biến dạng
Kiến thức 2: Biến dạng của lá có ý nghĩa gì?
Mục đích: Biết được ý nghĩa các loại biến dạng của lá đối với đời sống thực vật, ứng dụng 
thực tế.
 2. Biến dạng của lá có 
- GV yêu cầu HS xem lại bảng - HS xem lại bảng học tập ở ý nghĩa gì? 
học tập ở hoạt động 1 -> nêu ý hoạt động 1 -> nêu ý nghĩa Lá của một số loại cây 
nghĩa biến dạng của lá biến dạng của lá với sự hướng biến đổi hình thái thích 
 dẫn của GV hợp với chức năng ở 
- GV có thể gợi ý: những điều kiện sống 
+ Có nhận xét gì về hình thái + Hình thái đa dạng và khác khác nhau.
của các lá biến dạng so với lá với hình thái lá bình thường.
thường? + Thích hợp với các chức 
+ Những đặc điểm biến dạng đó năng khác trong những hoàn 
có tác dụng gì đối với cây? cảnh khác nhau.
Tích hợp GDMT: do sự thích 
nghi nên một số loài cây lá biến 
dạng để đảm nhận các chức 
năng khác nhau, sự biến dạng 
làm cho thế giới thực vật thêm 
đa dạng phong phú tạo nên vẽ 
đẹp của thiên nhiên => cần phải 
biết yêu thiên nhiên, bảo vệ và 
gìn giữ các loài thực vật quý 
hiếm
 BẢNG HỌC TẬP
Tên vật mẫu Đặc điểm hình thái của Chức năng của lá biến Tên lá 
 lá biến dạng dạng biến dạng
Xương rồng Lá có dạng gai nhọn Làm giảm sự thoát hơi nước Lá biến 
 thành gai
Lá đậu Hà Lá ngọn có dạng tua cuốn Giúp cây leo lên cao Tua cuốn
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 6
GV: Hồ Bích Ly Trang 2 lan
Lá mây Lá ngọn có dạng tay có Giúp cây bám để leo lên cao Tay móc
 móc
Củ dong ta Lá phủ trên thân rễ, có Che chở, bảo vệ cho chồi Lá vảy
 dạng vảy mỏng, màu nâu của thân rễ
 nhạt
Củ hành Bẹ lá phình to thành vảy Chứa chất dự trữ cho cây Lá dự trữ
 dày, màu trắng
Cây bèo đất Trên lá có nhiều lông Bắt và tiêu hóa ruồi Lá bắt mồi
 tuyến tiết chất dính thu hút 
 và có thể tiêu hóa ruồi
Cây nắp ấm Gân lá phát triển thành cái Bắt và tiêu hóa sâu bọ chui Lá bắt mồi
 bình có nắp đậy, thành vào bình
 bình có tuyến tiết chất 
 dịch thu hút và tiêu hóa 
 được sâu bọ
HĐ 3: HĐ luyện tập
- Sử dụng câu hỏi SGK:
 Câu 2: Đáp án: Những loại lá biến dạng phổ biến như: Lá biến thành gai; lá biến thành 
tua cuốn; lá dự trữ; lá tay móc; lá tay móc.
 - Lá xương rồng ở nơi khô hạn lá biến thành gai có tác dụng giảm bớt sự thoát hơi nước, 
giúp cây thích nghi với điều kiện khô hạn.
HĐ 4: HĐ Vận dụng và mở rộng
4. Hướng dẫn về nhà
 - Học bài và trả lời câu hỏi cuối sách.
 - Đọc phần Em có biết ?
 - Xem trước bài mới.
IV. KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ BÀI HỌC.
Câu 1. Cây nào dưới đây có dạng lá bắt mồi ?
 A. Nắp ấm B. Cà chua C. Rong đuôi chó D. Rau dền
Câu 2. Lá vảy được tìm thấy ở loại củ nào dưới đây ?
 A. Lạc B. Dong ta C. Khoai tây D. Khoai lang
Câu 3. Hiện tượng lá biến đổi thành gai ở cây xương rồng có ý nghĩa gì ?
 A. Giúp đào thải muối dư thừa qua gai ra ngoài cơ thể
 B. Giúp tăng cường khả năng hút nước và muối khoáng
 C. Giúp cây tự vệ, chống lại kẻ thù gây hại
 D. Giúp hạn chế sự thoát hơi nước trong điều kiện khí hậu khô hạn
Câu 4. Ở đậu Hà Lan tồn tại loại lá biến dạng nào ?
 A. Lá biến thành gai B. Lá biến thành tay móc
 C. Lá biến thành tua cuốn D. Lá phình to chứa chất dự trữ
Câu 5. Nhóm nào dưới đây gồm những cây có lá biến dạng ?
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 6
GV: Hồ Bích Ly Trang 3 A. Mây, mướp, hành tây, bèo đất B. Gừng, cam, chuối, hồng xiêm
 C. Mướp đắng, su su, diếp cá, húng chanh D. Tía tô, roi, ổi, sim
V. RÚT KINH NGHIỆM
 ...
 ...................................................................................................................................................
 ...................................................................................................................................................
 Nhận xét Ngày...............tháng..............năm...............
 ............................................................ Kí duyệt
 ............................................................
 ............................................................
 ............................................................
 ............................................................
 ............................................................
 ............................................................
 Nguyễn Tiến Cử
TRƯỜNG: THCS NGUYỄN TRUNG TRỰC Sinh học 6
GV: Hồ Bích Ly Trang 4