Bài giảng Ngữ văn 6 - Tiết 52: Số từ và lượng từ - Năm học 2018-2019 - Trần Thị Thu Hà

 THCS LÊ Q
 G UÝ
 ỜN Đ
 Ư Ô
 R N
 T
NHỆT LIỆT CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ 
 GIỜ THĂM LỚP CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO 
 VIỆT NAM 20/11/2018
 Môn: Ngữ văn - Lớp 6 C
 GV: Trần Thị Thu Hà Kiểm tra bài cũ
- Thế nào là cụm danh- Thế từ? Chonào ví l dụ Kiểm tra bài cũ
 - Thế nào là cụm danh từ?
 Cụm danh từ là loại tổ hợp từ do 
danh từ với một số từ ngữ phụ thuộc 
nó tạo thành.
 - Ví dụ: những bông hoa, bốn bông 
hoa, bông hoa thứ bốn,... TIẾT 52: SỐ TỪ VÀ LƯỢNG TỪ
I. Số từ: 
1.Xét ví dụ( SGK)
 • Các từ được in đậm bổ sung 
 ý nghĩa cho những từ nào? a . Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm 
những gì, vua bảo:
“ Một trăm ván cơm nếp,
 một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, 
gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ 
một đôi”
 ( Sơn Tinh, Thủy 
Tinh) a .Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm 
những gì, vua bảo:
“ Một trăm ván cơm nếp,
 một trăm nệp bánh chưng và voi chín ngà, 
gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi thứ 
một đôi”
 ( Sơn Tinh, Thủy Tinh) Các từ được in đậm đứng 
ở vị trí nào trong cụm từ 
và bổ sung ý nghĩa gì ?
 Hai , một trăm, chín, một
 Đứng trước danh từ, Bổ sung 
 ý nghĩa về số lượng b. Tục truyền đời Hùng Vương thứ sáu, ở làng 
Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ làm ăn 
và có tiếng là phúc đức.
 ( Thánh Gióng)
 Từ được in đậm đứng ở vị 
 trí nào trong cụm từ và bổ 
 sung ý nghĩa gì ? thứ sáu
 Đứng sau danh từ, bổ
sung ý nghĩa về số thứ tự Em hiểu như thế nào 
 là số từ?
 Số từ: Là những từ chỉ số lượng 
và thứ tự của sự vật. Khi biểu thị số 
lượng của sự vật, số từ thường đứng 
trước danh từ. Khi biểu thị thứ tự, số 
từ đứng sau danh từ a. Hai chàng tâu hỏi đồ sính lễ cần sắm 
những gì, vua bảo: “ Một trăm ván cơm 
nếp, một trăm nệp bánh chưng và voi chín 
ngà, gà chín cựa, ngựa chín hồng mao, mỗi 
thứ một đôi”
 ( Sơn Tinh, Thủy Tinh)
 - Từ đôi có phải là số từ không?
 - Từ đôi đứng ở vị trí nào trong cụm từ?
 -Từ đôi ở đây chỉ ý nghĩa gì? Đôi: đứng sau số từ 
Ý nghĩa: chỉ số lượng là hai
Đôi: không phải số từ vì đôi 
 không mang đặc điểm của 
 số từ Phần trước Phần trung tâm Phần sau
t2 t1 T1 T2 s1 s2
 Một đôi trâu
Trong mô hình cụm danh từ, từ đôi đứng 
ở vị trí nào ?
 - Vị trí của danh từ chỉ đơn vị Vd: a. Hai con trâu
 TìmTừKhiCách đôi thêm sử nóimang dụng các nào số 
Vd: b. Một đôi con trâu
 đặctừtừđúng, cócầnđiểm ý lưu cáchnghĩa của ý từnóiđiều 
 nàoloại sai? nào?gì? Vì sao?
a) Hai con trâu => đúng khái quát và 
 công dụng như 
b) Một đôi con trâu => sai
 từ đôi?
 Có thể nói: Một đôi trâu
 - Đôi: là danh từ chỉ đơn vị gắn với ý nghĩa số lượng
 - Cần phân biệt số từ với những danh từ chỉ đơn 
 vị gắn với ý nghĩa số lượng
 - Các từ có ý nghĩa khái quát và công dụng như từ đôi: 
 Cặp, tá, chục .
 b. Ghi nhớ 1: SGK/ 128 II . Lượng từ
Ví dụ1 a:( ) Các hoàng tử phải cởi giáp xin hàng.
Thạch Sanh sai dọn một bữa cơm thết đãi những kẻ thua 
trận. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ thấy Thach Sanh chỉ 
cho dọn ra vẻn vẹn có một niêu cơm tí xíu, bĩu môi, không 
muốn cầm đũa.
 (Thach Sanh)
 Các từ được in đậm đứng 
 Các từ được in đậm bổ 
 ở vị trí nào trong cụm từ 
 sung ý nghĩa cho từ nào?
 và bổ sung ý nghĩa gì ? các, những, cả mấy
 Đứng trước danh từ, bổ 
sung ý nghĩa về lượng (lượng 
nhiều) cho danh từ. b. Đầu lòng hai ả tố nga,
 Thúy Kiều là chị, em là Thúy Vân.
 Mai cốt cách tuyết tinh thần,
 Mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười. 
 (Nguyễn Du)
 Đứng trước danh từ. Bổ sung ý nghĩa về 
 lượng ( lượng ít) cho danh từ.
 Thế nào là lượng từ ?
 - Lượng từ là những từ chỉ lượng 
ít hay nhiều của sự vật Dựa vào các vị trí trong cụm danh từ, chia lượng từ thành 
mấy nhóm? Sắp xếp các lượng từ vào bảng cụm danh từ.
 1. Các hoàng tử, 2. Những kẻ thua trận,
 3. Cả mấy vạn tướng lĩnh, quân sĩ, 4. Mỗi người
Phần trước Phần Trung tâm Phần sau
t2 t1 T1 T2 s1 s2
 Các hoàng tử
 Những kẻ thua trận
Cả mấy vạn tướng lĩnh, 
 quân sĩ
 Mỗi người Lượng từ chia làm hai nhóm:
 - Nhóm chỉ ý nghĩa toàn thể: cả
 - Nhóm chỉ ý nghĩa tập hợp hay 
phân phối: các, những, mấy, mỗi 
 b) Ghi nhớ 2:SGK/129 III. Luyện tập:
 Bài tập 1: Tìm số từ trong bài thơ sau. Xác 
 định ý nghĩa của các số từ ấy
 Không ngủ được
 Một canh hai canh lại ba canh,
 Trằn trọc băn khoăn, giấc chẳng thành;
 Canh bốn, canh năm vừa chợp mắt,
 Sao vàng năm cánh mộng hồn quanh.
 (Hồ Chí Minh)
 * Một, hai, ba ( canh), năm ( cánh) - chỉ số lượng
 * Bốn, năm ( canh bốn, canh năm)- chỉ số thứ tự