Bài giảng Ngữ văn 6 - Tiết 103: Cô Tô - Trường THCS Lê Quý Đôn

 TiÕt 103
 c« t«
 * * * * *
(TrÝch tuú bót “C« T«” cña NguyÔn Tu©n) a/ TiÓu sö
 ? Em h·y nªu nh÷ng hiÓu biÕt cña 
 em vÒ nhµ v¨n NguyÔn Tu©n?
* Nguyễn Tuân : (1910 - 1987 ). ¤ng quª x· 
 Nh©n Méc ,Thîng §×nh, nay thuéc phêng
 Nh©n ChÝnh, Thanh Xu©n , Hµ Néi 
 - Tõ n¨m 1948-1954 gi÷ chøc Tæng th kÝ Héi
 v¨n nghÖ ViÖt Nam . 
 - N¨m 1996 ®îc nhµ níc truy tÆng gi¶i thëng 
 HCM vÒ V¨n häc nghÖ thuËt (®ît 1) b/ TÝnh c¸ch
 Nguyễn Tuân yêu Việt Nam với những giá trị văn
hóa cổ truyền của dân tộc, những phong cảnh đẹp 
 của quê hương đất nước,những thú chơi tao nhã
như uống trà, nhắm rượu, chơi hoa, chơi chữ đẹp,
 đánh thơ, thả thơ...,những món ăn truyền thống
 thể hiện khẩu vị tinh tế của người Việt. Nguyễn Tuân là con người rất mực tài hoa. 
 ¤ng còn am hiểu nhiều môn nghệ thuật khác: hội 
 hoạ, điêu khắc, sân khấu, điện ảnh... Ông còn là 
 một diễn viên kịch nói có tài và là một diễn viên 
 điện ảnh đầu tiên ở Việt Nam. Ông thường vận 
 dụng con mắt của nhiều ngành nghệ thuật khác 
 nhau để tăng cường khả năng quan sát, diễn tả 
 của nghệ thuật văn chương.
 Ông ham du lịch, tự gán cho mình một 
chứng bệnh gọi là "chủ nghĩa xê dịch". Lối sống tự 
do phóng túng của ông không phù hợp với chế độ 
thuộc địa. c/ Phong c¸ch nghÖ thuËt
 Nguyễn Tuân có một phong cách nghệ thuật rất 
độc đáo và tµi hoa.
 Nguyễn Tuân còn có đóng góp không nhỏ 
 cho sự phát triển của ngôn ngữ văn học 
 Việt Nam. Ông có một kho từ vựng phong 
 phú và một khả năng tổ chức câu văn xuôi 
 đầy giá trị tạo hình, lại có nhạc điệu trầm 
 bổng và, như Nguyễn Tuân thường nói, biết 
 co duỗi nhịp nhàng... 2/ T¸c phÈm
 ? Em h·y nªu mét vµi hiÓu biÕt 
 cña em vÒ hoµn c¶nh s¸ng t¸c 
 cña bµi kÝ nµy?
- Hoµn c¶nh s¸ng t¸c: Sau mét chuyÕn ra th¨m chßm 
C« T« 17 ®¶o xanh, trong vÞnh B¾c Bé, nhµ v¨n 
NguyÔn Tu©n viÕt bót kÝ - tuú bót C« T«. 
 ? Em h·y cho biÕt ®o¹n trÝch nµy n»m ë phÇn nµo 
 cña bµi kÝ C« T«?
- VÞ trÝ cña ®o¹n trÝch : §o¹n trÝch ë phÇn cuèi cña 
bµi kÝ C« T«. T¸c phÈm ghi l¹i nh÷ng Ên tîng vÒ 
thiªn nhiªn, con ngêi lao ®éng ë vïng ®¶o C« T« mµ 
nhµ v¨n thu nhËn ®îc trong chuyÕn ra th¨m ®¶o. 3/ Giíi thiÖu vÒ ®¶o C« T«
 Ngày 23-3-1994, 
 Chính phủ ra nghị định 28/CP
 đổi tên huyện Cẩm Phả thành huyện Vân Ðồn
 đồng thời tách quần đảo Cô Tô gồm hai xã 
Thanh Luân,Cô Tô thành lập huyện Cô Tô. Sau 
 một thời gian dài chuẩn bị, ngày 24-12-1994
 trên đảo Cô Tô Lớn,lễ đón nhận Nghị định được
 cử hành trọng thể và huyện Cô Tô
 chính thức ra đời. §ån biªn phßng
 Cô Tô có diện tích tự nhiên là 3850km2.
 Dân số ở Cô Tô đến cuối năm 1995 là 2170 
 người và đang tăng do có thêm các đợt chuyển
 di cư từ các tỉnh Nam Hà, Thái Bình.. theo chủ 
 trương vận động đồng bào ra phát triển kinh tế,
 an ninh, quốc phòng. 
 Cô Tô có địa hình đồi núi. Ðỉnh giáp Cáp Cháu
 trên đảo Thanh Luân cao 210m, đỉnh đài 
 khí tượng trên đảo Cô Tô lớn cao 160m . - Cô Tô có nguồn hải sản phong phú, dồi dào.
 Nằm trong hệ các vịnh Bắc Bộ, ngư trường
 Cô Tô có non 1000 loài cá, trong đó khoảng 
60 loài có giá trị kinh tế cao là đối tượng đánh
 bắt như: cá hồng, song, mú, thu, chim... 
Cạnh đảo Cô Tô còn có hai bãi trai ngọc ở
 Cẩu Thầu Mỷ. 
 - Mặc dù nằm ngoài biển khơi nhưng nơi đây
 lại không thiếu nước ngọt. Lượng nước sạch
 ở Cô Tô có thể đủ cung cấp cho người dân
 của đảo vì lượng mưa hàng năm ở đây
 rất lớn. 
 4/ §äc, t×m hiÓu bè côc, thÓ lo¹i
 a/ §äc
 ? Theo em bµi v¨n cã thÓ chia 
 lµm mÊy ®o¹n? Em h·y chia vµ 
 cho biÕt néi dung tõng ®o¹n? •b/ Bè côc : 3 ®o¹n
 §o¹n 1: Tõ ®Çu cho ®Õn: “theo 
mïa sãng ë ®©y”: Toµn c¶nh C« T« 
víi vÎ ®Ñp trong s¸ng sau trËn b·o.
 §o¹n 2: TiÕp theo cho ®Õn: “lµ lµ 
nhÞp c¸nh”: C¶nh mÆt trêi mäc trªn 
biÓn. 
§o¹n 3: PhÇn cßn l¹i: C¶nh sinh 
ho¹t cña ngêi d©n trªn ®¶o Thanh 
Lu©n. c/ ThÓ lo¹i
 KÝ: ThÓ v¨n tù sù viÕt vÒ ngêi 
thËt, viÖc thËt, cã tÝnh chÊt thêi sù, 
trung thµnh víi hiÖn thùc ®Õn møc 
cao nhÊt.
 Tuú bót: ThÓ kÝ ghi l¹i t¬ng ®èi 
tù do nh÷ng c¶m nghÜ cña ngêi viÕt, 
ph¶n ¸nh thùc tÕ kh¸ch quan. II/ Ph©n tÝch v¨n b¶n
1/ VÎ ®Ñp cña ®¶o C« T« sau trËn b·o. 
 ? §©y lµ bøc tranh toµn c¶nh 
 ®¶o, theo em t¸c gi¶ cã thÓ t¶ chi 
 tiÕt ®îc kh«ng?
 ? Em h·y t×m mét tõ (tÝnh tõ) kh¸i 
 qu¸t c¶nh ®¶o, biÓn, bÇu trêi C« T« 
 sau c¬n b·o? -C« T« hiÖn ra thËt trong s¸ng, 
tinh kh«i trong buæi s¸ng ®Ñp trêi sau c¬n b·o .
 ? C¶nh trong s¸ng ®ã ®îc cô thÓ 
 ho¸ b»ng nh÷ng chi tiÕt, h×nh 
 ¶nh nµo ?
 - c©y cèi: xanh mît
 - níc biÓn: lam biÕc, ®Æm ®µ
 - c¸t: vµng gißn ? Em h·y nhËn xÐt nghÖ thuËt 
 miªu t¶ cña t¸c gi¶ ë ®o¹n 1?
 NghÖ thuËt miªu t¶: 
. T¸c gi¶ lùa chän h×nh ¶nh tiªu biÓu: bÇu trêi, n-
íc biÓn, c©y, b·i c¸t 
 - §i liÒn víi nh÷ng h×nh ¶nh Êy lµ c¸c tÝnh tõ 
chØ mµu s¾c, ¸nh s¸ng
 - VÞ trÝ quan s¸t: tõ trªn cao nh×n xuèng III/ LuyÖn tËp 
 §äc hai c©u v¨n sau vµ tr¶ lêi c©u hái :
 1 ( .) Nh×n râ c¶ T« B¾c , T« Trung , T« 
 Nam mµ cµng thÊy yªu mÕn hßn ®¶o nh bÊt 
 cø ngêi chµi nµo ®· tõng ®Î ra vµ lín lªn 
 theo mïa sãng ë ®©y .
 2 ( .) Y nh mét m©m lÔ phÈm tiÕn ra tõ 
 trong b×nh minh ®Ó mõng cho sù trêng thä 
 cña tÊt c¶ nhòng ngêi chµi líi trªn mu«n 
 thuë biÓn §«ng. a. Mçi c©u v¨n n»m ë phÇn nµo cña 
v¨n b¶n ?
 b. Ngêi lµm nghÒ ®¸nh c¸ thêng ®îc gäi lµ 
 d©n chµi . ThÕ nhng , ë mçi c©u v¨n trªn , 
 NguyÔn Tu©n l¹i gäi hä b»ng nh÷ng tõ 
 ng÷ nµo ? C¸ch gäi ®ã cã g× ®Æc biÖt vµ 
 gîi Ên tîng thÕ nµo víi ngêi ®äc ? §¸p ¸n :
 a. C©u 1 thuéc ®äan 1 cña v¨n b¶n . 
 b. C©u 2 thuéc ®o¹n 2 cña v¨n b¶n .
 Ngêi lµm nghÒ ®¸nh c¸ thêng ®îc gäi lµ d©n 
 chµi .ThÕ nhng ,ë mçi c©u v¨n trªn ,
 NguyÔn Tu©n l¹i gäi hä b»ng nh÷ng tõ ng÷ ng-
 êi chµi.
 – ngêi chµi líi .Danh tõ chµi , chµi líi chØ ®å vËt 
 ®îc dïng víi nghÜa ®éng tõ 
– C¸ch chuyÓn nghÜa tõ nh vËy gîi Ên tîng râ nÐt vÒ 
 c«ng viÖc cña hä .