Bài giảng Ngữ văn 6 (Cánh diều) - Bài 7: Thơ - Đọc hiểu văn bản: Lượm

 CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI 
 MÔN NGỮ VĂN 6 TRÒ CHƠI LẬT Ô HÌNH ĐOÁN TÊN 
1 2
 Thánh Gióng
 Kim Đồng
 3 4
 Võ Thị Sáu Lượm PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ..
 TRƯỜNG THCS 
TIẾT 79+80: 
BÀI 7: THƠ – ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
 LƯỢM 
 (Tố Hữu) PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Nhóm:..............
Nhiệm vụ: Điền những thông tin vào chỗ trống sau.
 1 Hiểu biết chung về thơ có yếu - .............................
 tố tự .sự, miêu tả.
 2 Nêu những hiểu biết của em - .............................
 về tác giả.
 3 Theo em, hoàn cảnh sáng tác - .............................
 bài thơ có gì đặc biệt ?
 4 Em có nhận xét gì về thể thơ? - .............................
 5 Xác định các phương thức - .............................
 biểu đạt của bài thơ.
 6 Theo em bố cục của bài thơ - .............................
 như thế nào ? 1. Thơ có yếu tố tự 2. Tác giả:
 sự, miêu tả là thơ Tố Hữu tên khai sinh là Nguyễn 
 trong đó người viết Kim Thành (1920-2002).
 - Quê quán: Thừa Thiên- Huế.
 thường kể lại sự việc - Là nhà cách mạng, là người mở 
 và miêu tả sự vật; đầu cho thơ ca cách mạng Việt 
 qua đó, thể hiện tình Nam hiện đại.
 cảm, thái độ của 
 mình.
3. Hoàn cảnh sáng tác: Viết * Tác phẩm chính:
năm 1949. Trong cuộc kháng 
chiến chống Pháp (1945 - 
1954), in trong tập Việt Bắc
4.Thể thơ : Thể thơ 4 chữ c5. Phương thức biểu đạt: biểu 
 cảm, tự sự kết hợp miêu tả 6. Bố cục: gồm 3 phần
 -Từ đầu đến “Cháu đi xa dần ” : Hình ảnh 
Phần 1: 
 Lượm trong lần gặp gỡ tình cờ với tác giả.
 KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ GIÁO
 CÙNG -CÁCTừ “Cháu EM đi HỌC đường SINH cháu” đến 
Phần 2: -“Hồn bay giữa đồng”: 
 -Câu chuyện Lượm làm nhiệm vụ và hi sinh.
Phần 3: Từ “Lượm ơi, còn không!” đến hết: 
 Hình ảnh Lượm còn sống mãi. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
Đọc 5 khổ thơ sau vào hoàn thành câu hỏi vào phiếu sau: 
 Lượm
 Ngày Huế đổ máu
 Chú Hà Nội về
 Tình cờ chú cháu
 Gặp nhau Hàng Bè.
 Chú bé loắt choắt
 Cái xắc xinh xinh
 Cái chân thoăn thoắt - “Cháu đi liên lạc
 Cái đầu nghênh nghênh Vui lắm chú à
 Ở đồn Mang Cá
 Ca-lô đội lệch Thích hơn ở nhà!”
 Mồm huýt sáo vang
 Như con chim chích Cháu cười híp mí,
 Nhảy trên đường vàng... Má đỏ bồ quân:
 - “Thôi, chào đồng chí!”
 Cháu đi xa dần... II. Đọc và tìm hiểu chi tiết
 1. Hình tượng chú bé Lượm trong kỉ niệm của 
tác giả
*Ngoại hình
• - chú bé loắt choắt
• - cái xắc xinh xinh
• - ca lô đội lệch
• - má đỏ bồ quân
*Cử chỉ, hành động
• - cái chân thoăn thoắt
• - cái đầu nghênh nghênh
• - mồm huýt sáo vang như con chim chích *Lời nói
• - Cháu đi liên lạc
• Vui lắm chú à 
• Ở đồn Mang Cá 
• Thích hơn ở nhà.
• - Thôi chào đồng chí!
=>Sử dụng hàng loạt từ láy, nghệ thuật so sánh: 
đã khắc họa vẻ đẹp hồn nhiên, tinh nghịch, yêu 
đời và hăng hái, say mê công việc cách mạng của 
Lượm 2. Tình cảm của tác giả dành cho nhân vật 
“Lượm”
*Cháu (dòng 17, 20,21,43)
 Gọi cháu - xưng chú, xuất hiện nhiều lần. Thể 
hiện quan hệ gần gũi, ruột thịt.
*Chú bé (dòng 4, 37, 48)
 Xuất hiện ở phần đầu và phần cuối bài thơ, 
góp phần khẳng định sự sống mãi của Lượm 
trong tâm trí tác giả. * Đồng chí (dòng 19, 29, 41)
 Được sử dụng trong lời tự xưng hô của Lượm; 
khi miêu tả Lượm thực hiện nhiệm vụ và sự hi 
sinh của chú bé. Thể hiện sự hồn nhiên, đáng 
yêu của Lượm; sự trân trọng, yêu mến của tác 
giả dành cho cậu bé.
*Lượm (ơi) (dòng 26, 40, 47)
 Nhấn mạnh sự hi sinh của Lượm, đồng thời 
bộc lộ tâm trạng đau đớn, ngỡ ngàng của nhà 
thơ (như đang trực tiếp chứng kiến) Nhận xét: gọi “Lượm” bằng nhiều từ xưng hô 
khác nhau: bộc lộ nhiều trạng thái tình cảm, 
nhiều cung bậc cảm xúc của người kể chuyện đối 
với nhân vật Lượm.
* Lượm hi sinh – cảm xúc của tác giả.
Bằng cách ngắt dòng các câu thơ: 
 Ra thế
 Lượm ơi !..
-> Thể hiện sự đau xót, xúc động đến nghẹn 
ngào của tác gỉa khi hay tin Lượm hi sinh. 3. Lượm sống mãi trong lòng nhân dân.
• - Phép điệp ngữ: phần cuối bài thơ lặp lại trọn 
 vẹn hai khổ thơ đầu. 
• -> Khẳng định sự sống mãi của hình ảnh Lượm 
 trong tâm trí nhà thơ, đồng thời góp phần bất 
 tử hóa hình ảnh Lượm trong lòng người đọc. VIẾT ĐOẠN VĂN
BT 2. Trong cuộc sống và trong tác phẩm văn học có rất nhiều tấm gương thiếu niên dũng 
cảm như nhân vật Lượm. Em hãy viết đoạn văn ngắn (khoảng 3-4 dòng) giới thiệu về 
một người mà em biết hoặc em có thể vẽ tranh, làm thơ...
 Hệ thống kiến thức
 Hoàn 
 cảnh 
 sáng 
 tác 
ü 
 Tác giả PTBĐ 
 LƯỢM 
 Nội Nghệ 
 dung thuật